Amsterdam claimt grond Zuidas terug van verdachten

Formele reden is betalingsachterstand...

AMSTERDAM De gemeente Amsterdam probeert met een serie maatregelen de greep op de ontwikkeling van de Zuidas, het duurste en meest prestigieuze vastgoedproject van Nederland, terug te krijgen. De gemeente heeft in de afgelopen weken een groot stuk grond teruggeclaimd waarop betrokkenen bij de vastgoedfraude rond het Philips Pensioenfonds aanspraken hadden.

Ook zegde de gemeente de intentieovereenkomst op met een ander bedrijf waarvan vermoed wordt dat het banden heeft met de (hoofd)verdachten in de grootste fraude met onroerend goed in de Nederlandse geschiedenis.

Volgens de verantwoordelijke wethouder Maarten van Poelgeest waren er in beide gevallen formele redenen om in te grijpen. ‘We hebben de grond teruggeclaimd omdat er betalingsachterstanden waren. De intentieovereenkomst is opgezegd omdat we niet wisten met wie we nou zaken deden. Dat was voor de gemeente onwerkbaar.’

De vastgoedfraude en het vertrek van Joop van den Ende als een gezichtsbepalende ontwikkelaar in het gebied treffen de Zuidas op een slecht moment. ‘Dit is imagotechnisch heel slecht’, aldus Van Poelgeest.

Gisteren werd bekend dat Joop van den Ende zich terugtrekt uit Living City, het bedrijf dat op de kop van de Zuidas een groot musicaltheater zou bouwen. Van den Ende wil naar eigen zeggen ‘niets meer met de vastgoedwereld te maken hebben.’

Amsterdam moet echter door met die wereld. De gemeente wil in het gebied de snelweg en het spoor overtunnelen, om zo een nieuw en prestigieus deel van de stad meer aanzien en bouwoppervlakte te geven.

De kosten van de tunnel moeten onder meer betaald worden uit de opbrengst van de grond die de gemeente in het gebied beschikbaar stelt aan projectontwikkelaars. Ook banken en andere beleggers moeten meebetalen. Zij bestuderen de telefoonboekdikke prospectus waarin de gemeente de risico’s en opbrengsten van een publiek-private Zuidas-onderneming in kaart brengt.

Van Poelgeest wil door strengere screening voorkomen dat de gemeente opnieuw wordt opgeschrikt door acties van het Openbaar Ministerie (OM). In november vorig jaar viel de FIOD/ECD binnen bij tientallen bedrijven en projectontwikkelaars, van wie een groot deel actief was op de Zuidas in Amsterdam.

Het OM onderzoekt ten minste vier van de grootschalige bouwprojecten in het gebied. Daarnaast loopt er een intern corruptie-onderzoek, en is de Amsterdamse Rekenkamer bezig de financiële risico’s voor de gemeente in kaart te brengen.

‘Bij aanbestedingen en bij vergunningen heeft de gemeente een strenge integriteitstoets’, zegt Van Poelgeest. ‘We onderzoeken of we dat ook kunnen doen als we grond uitgeven aan projectontwikkelaars, die daar vervolgens iets mogen neerzetten.’ Deze nieuwe regel zou dan niet alleen gelden voor de Zuidas, maar voor heel Amsterdam. De gemeente bezit circa 85 procent van de grond in de stad.

Van Poelgeest heeft niet de illusie dat hij daarmee nieuwe affaires uitbant. ‘Achteraf is het altijd makkelijk. Neem Trimp & Van Tartwijk. Die worden door het OM onderzocht, maar toen wij in het verleden zaken met ze deden, had die club een hartstikke goeie naam.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.