Amsterdam bootst kerstmarktaanslag na: 'Zijn jullie dood of gewond?'

Na afloop van de oefening de doden bij een tafel, gewonden bij een tafel - voor de evaluatie

In Amsterdam werd woensdag een aanslag op een kerstmarkt in scène gezet. Wat hebben de hulpdiensten hiervan geleerd?

Foto Raymon Rutting / de Volkskrant

'Zijn jullie dood of gewond?' Enigszins verhit kijkt een vrouw met een roze hesje twee slachtoffers aan die komen aanwandelen bij de deur van het IJburg College in Amsterdam. Met bebloede gezichten kijken de twee vrouwen terug, eentje draagt een verfrommelde isolatiedeken. 'Gewond.'

Bijna alle West-Europese hoofdsteden waren de afgelopen jaren doelwit van een terroristische aanslag, maar Amsterdam bleef die tot nu toe bespaard. Het neemt niet weg dat het dreigingsniveau in de stad al vierenhalf jaar 'substantieel' is, en hulpdiensten dus goed voorbereid moeten zijn.

Bijna alle West-Europese hoofdsteden waren de afgelopen jaren doelwit van een terroristische aanslag, maar Amsterdam bleef die tot nu toe bespaard. Het neemt niet weg dat het dreigingsniveau in de stad al vierenhalf jaar 'substantieel' is, en hulpdiensten dus goed voorbereid moeten zijn.

Woensdag en donderdag wordt door die diensten geoefend op het Zeeburgereiland in Oost en het nog ongebruikte metrostation Europaplein in Zuid. Leden van politie zijn er bij betrokken, en de brandweer, medische diensten en het leger. Maar ook vele tientallen acteurs, die het Eindhovense bedrijf 2-Rescue heeft geleverd.

Er is een scenario uitgewerkt dat zich afspeelt rond een kerstmarkt, die is opgebouwd rondom een horecatent op een nog onbebouwde zandvlakte van het Zeeburgereiland. Midden tussen de tentjes staat een vrachtwagen van 'Boomkwekerij M. van den Oever' stil. Die is bruut door de hekken heen gereden en daarna over een aantal festivalgangers heen, zo luidt het bericht dat bij de meldkamer binnenkomt.

Tekst gaat verder onder de foto

Acteurs en politieagenten woensdag tijden de oefening in Amsterdam. Foto Raymon Rutting / de Volkskrant

Achter de hekken, buiten het zicht van de media, stappen zes gewapende mannen uit die op de menigte beginnen in te schieten. Terwijl de dansmuziek blijft doorgalmen, klinken de schoten van de aanslagplegers en het gegil van slachtoffers. Binnen ligt zelfs een acteur zonder onderbenen, vertelt een deelnemer na afloop. Uit een omgevallen Dixie drijft bruine drek met een raar geurtje. Peperkoek in water.

Buiten het terrein wachten politieagenten totdat de Dienst Speciale Interventies (DSI) in twee grote zwarte jeeps komt aanrijden. De mannen dragen bivakmutsen en zware bewapening en sluipen voorzichtig het terrein op. Er klinken schoten. Het is DSI gelukt om 'een x-aantal terroristen te neutraliseren', zegt een politiewoordvoerder die zelf niet deelneemt aan de oefening.

Talloze 'slachtoffers' moeten lang wachten tot ambulance komt. Te lang vinden ze zelf, en dus beginnen ze op eigen gelegenheid hun zwaargewonde vrienden af te voeren. Tillend en op karretjes die ze gevonden hebben. Zo ligt uiteindelijk buiten het oefenterrein een meisje tientallen minuten lang te 'sterven' onder warmhoudfolie.

Tekst gaat verder onder de foto

'Het is DSI gelukt om 'een x-aantal terroristen te neutraliseren'', zegt een politiewoordvoerder die zelf niet deelneemt aan de oefening. Foto Raymon Rutting / de Volkskrant

Zo gaat het in het echt ook, zegt politiewoordvoerder. 'Ambulances en hulpdiensten mogen pas het terrein op, wanneer de DSI het sein heeft gegeven dat de locatie veilig is.'

Dan komen eindelijk de ziekenwagens. Ieder slachtoffer dat definitief gered is mag zich melden bij het IJburg College. Voor de evaluatie. Doden bij een tafel, gewonden bij een andere.

De plek van de aanslag wordt nu overgenomen door de beveiligers van het leger, net als het metrostation elders in de stad. De militairen blijven daar tot vrijdag tien uur. 'En ook voor hen hebben we nog een paar verrassingen in petto.'

Foto Raymon Rutting / de Volkskrant