Amsterdam bewijst mogelijk prijsafspraken bouw

Een e-mail van bouwbedrijf Heijmans, die helemaal niet voor de gemeente Amsterdam was bedoeld, levert de gemeente mogelijk het bewijs dat bij de aanbestedingen van de Noord-Zuidlijn prijsafspraken zijn gemaakt....

Het kwam voor de gemeente Amsterdam als een lot uit de loterij: een e-mail van bouwbedrijf Heijmans aan het Franse bedrijf Soletanche, waaruit blijkt dat bouwbedrijven die betrokken zijn bij de biedingen van de nieuwe metro, de Noord-Zuidlijn, onderling afspraken maken om de prijzen kunstmatig hoog te houden.

Amsterdam heeft al meer dan een jaar grote moeite om de verscheidene onderdelen van de Noord-Zuidlijn voor een redelijke prijs te slijten aan bouwbedrijven. Half december meldt VVD-wethouder Dales dat ook bij de tweede ronde van aanbestedingen bouwbedrijven 470 miljoen gulden meer vragen dan begroot.

Dales haalt 100 miljoen gulden uit de post onvoorziene risico's: een gevaarlijke manoeuvre omdat die post is bedoeld voor tegenvallers tijdens de bouw. Ook door uitstel van de bouw valt geld te verdienen.

In de gemeenteraad wordt nog voorgesteld om een alternatief en goedkoper tracé te volgen. Maar het college van B & W wil dat niet. Het kan er in het openbaar nog niet over uitweiden, maar het heeft dan al zijn oog laten vallen op het Duitse bedrijf Max Bögl.

Dat bedrijf biedt zo'n lage prijs voor het metrostation Rokin, dat dit de interesse wekt van de onderhandelaars. Bögl wordt uitgenodigd om te praten over de bouw van de twee andere stations: Vijzelgracht en Ceintuurbaan, waar het eerder niet naar had meegedongen.

Officieel zijn er dan nog geen vermoedens van prijsafspraken, omdat de gemeente geen concrete bewijzen in handen had. Maar de Amsterdamse wethouders vonden de biedingen wel erg dicht bij elkaar liggen.

Neem de aanbieding van metrostation Rokin. Bögl zegt dat station te kunnen bouwen voor bijna 130 miljoen gulden (ruim 59 miljoen euro), blijkt uit het proces-verbaal dat is opgemaakt door advocatenkantoor Nauta Dutilh. De bouwcombinatie CFE/TBI heeft een bod gedaan van bijna 181 miljoen gulden (ruim 82 miljoen euro), een verschil van bijna veertig procent. Nummer drie, bouwcombinatie Dura Vermeer/Züblin, zit al op ruim 212 miljoen gulden (ruim 96 miljoen euro).

Dat de gemeente ook voor de andere stations met Bögl wil gaan praten, schiet bouwbedrijf Heijmans in het verkeerde keelgat. Heijmans heeft ook zijn zinnen gezet op station Vijzelgracht. Het bedrijf biedt laag en levert ook een reeks alternatieven, waardoor de bouw nog goedkoper zou kunnen.

Bögl heeft één probleem. Voor de noodzakelijke, vijftig meter diepe damwanden voor de metrostations, die uiterst lastig zijn te bouwen, is het afhankelijk van andere bedrijven. Het Duitse bedrijf heeft nog niet de verzekering gekregen dat die wanden ook daadwerkelijk worden geleverd.

Hier springt Heijmans in. In een vertrouwelijke e-mail aan het Franse bouwbedrijf Soletanche, die de damwanden wel kan leveren, zegt Heijmans aan te nemen dat Soletanche zich houdt aan de afspraak exclusief met Heijmans te werken bij de bouw van station Vijzelgracht. Heijmans wijst er tevens op dat Soletanche weinig kan verdienen met Bögl, omdat die lage prijzen vraagt. Ofwel: Heijmans houdt de prijzen in Amsterdam hoog en daar kan Soletanche van meeprofiteren.

De e-mail wordt, waarschijnlijk per ongeluk, ook verzonden aan de dienst ruimtelijke ordening van de gemeente. Die slaat alarm. Na ampel beraad besluit het collegebestuur aangifte te doen bij justitie en bij de parlementaire enquêtecommissie bouwfraude die is begonnen met haar onderzoek naar ongeoorloofde praktijken in de bouw. Eindelijk heeft Amsterdam het fysieke bewijs in handen van het fenomeen dat zij al vermoedde: bouwbedrijven maken onderling afspraken bij de aanbestedingen van de Noord-Zuidlijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden