NieuwsBonus voor Amsterdamse leraren

Amsterdam bestrijdt lerarentekort op basisscholen met bonus voor leerkrachten

Amsterdamse basisschoolleraren gaan vanaf september meer verdienen dan hun collega’s in de rest van het land. Ze krijgen een jaarlijkse toelage boven op hun gewone salaris. Docenten op scholen met veel achterstandsleerlingen krijgen een extra hoge bonus.

Basisschool Luksasschool.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De stad hoopt op deze manier het lerarentekort tegen te gaan. Dat tekort treft scholen met een moeilijke populatie bovengemiddeld hard. De ‘Amsterdamtoeslag’ komt er op initiatief van Amsterdamse schoolbesturen samen met wethouder Marjolein Moorman (PvdA) van Onderwijs en geldt voor vier jaar. 

Het geld komt van het Rijk. Het bedrag dat leraren precies krijgen wordt elk jaar opnieuw berekend. Het eerste jaar ontvangen bevoegde basisschooldocenten met een voltijdbaan in Amsterdam 1.000 euro bruto boven op hun salaris. Leraren die werken op een school met veel leerlingen met een risico op een onderwijsachterstand krijgen er 2.500 bij. Circa een op de drie Amsterdamse leerkrachten werkt op zo’n school.

Hogere salarisschaal

Het is voor het eerst dat er een bonus komt speciaal voor leraren die in de hoofdstad werken, zegt Frank Cörvers, hoogleraar onderwijsarbeidsmarkt  in Tilburg en Maastricht. ‘In de Randstad zijn in het verleden wel initiatieven geweest om leraren voor het vak te behouden, bijvoorbeeld door meer docenten in een hogere salarisschaal te plaatsen.’

De toelage is onderdeel van het Noodplan Lerarentekort Amsterdam dat besturen samen met de gemeente hebben opgesteld. Ook Den Haag, Rotterdam, Utrecht en Almere, de steden die kampen met de grootste tekorten, hebben noodplannen gemaakt, op uitnodiging van minister Arie Slob van Onderwijs. 

De aanpak verschilt per stad. Rotterdam, Den Haag en Almere gebruiken het geld onder andere om meer onderwijsondersteunend personeel in te zetten. Utrecht wil beginnende docenten beter begeleiden. Amsterdam voert als enige een bonus voor leraren in.

Hoogleraar Cörvers pleitte vorig jaar al in een opiniestuk voor een grotestedentoeslag voor alle grote steden. ‘Het leven is daar duurder, dat zie je terug in de tekorten.’ Wel vraagt hij zich af of het bedrag dat Amsterdamse leraren erbij krijgen hoog genoeg is om leraren te verleiden in de hoofdstad te komen werken. ‘Als je kijkt naar het verschil in huizenprijzen binnen en buiten Amsterdam lijkt dit me een druppel op de gloeiende plaat.’

116 miljoen euro

Het kabinet trekt  de komende vier jaar in totaal 116 miljoen euro uit voor de uitvoering van de noodplannen in de vijf grote steden. Amsterdam krijgt dit jaar 6 miljoen euro. Dat bedrag gaat volledig naar extra salaris voor leraren. 

‘We hadden op meer geld gehoopt’, zegt wethouder Moorman. ‘Maar dit is een mooie eerste stap. Het is erkenning voor het feit dat op sommige plekken meer van leraren wordt gevraagd en dat ze op sommige plekken harder nodig zijn.’

Volgens de wethouder is ‘ongelijk investeren’ noodzakelijk. ‘We zien dat de kansenongelijkheid vergroot wordt. Juist op scholen met veel kinderen die van huis uit toch al minder bagage meekrijgen, is het tekort soms drie keer zo groot is als op andere scholen.’

Een grotestedentoeslag is niet onomstreden. Minister Slob was er begin dit jaar nog kritisch over. Hij vreesde dat hogere salarissen in Amsterdam het probleem zou verplaatsen naar andere steden. Ook onderwijsvakbond Aob is daar bang voor.

Volgens Arnold Jonk is die angst onterecht. De bestuurder van de Amsterdamse scholenkoepel Samen Tussen Amstel en IJ speelde een belangrijke rol in de totstandkoming van de Amsterdamse noodplannen. ‘We hebben uitgebreid onderzoek gedaan naar de tekorten. Die zijn in Amsterdam flink groter dan in de omringende gebieden. In de stad zie je bovendien grote verschillen. Die hopen we gelijk te trekken.’

Slob laat in een reactie weten dat hij Amsterdam, ondanks zijn eerdere aarzelingen, de ruimte geeft om de toelage in te voeren. ‘We blijven de effecten uiteraard goed volgen. Dit is ook een kans om te kijken of het werkt.’ 

‘Basisonderwijs moet de grote gelijkmaker zijn’
Thijs Roovers verruilde zijn baan op een school in het centrum van Amsterdam voor een school in Bos en Lommer. ‘We schrijven als maatschappij een hele groep kinderen af. Ik kan daar met mijn hoofd niet bij.’ 

Onbevoegden mogen lesgeven op basisscholen in grote steden: lapmiddel of reddingsboei?
Basisscholen in vijf grote steden mogen na de zomervakantie onbevoegden voor de klas zetten om het lerarentekort aan te vullen. Het betreft een vierjarig experiment. Is dit alleen gaten stoppen in de lesroosters of juist een verbetering van het onderwijs? Vijf vragen benatwoord.

‘We voelen dat we leerlingen tekort doen.’
Zestien Amsterdamse scholen sloten eind vorig jaar de deuren vanwege het lerarentekort. Uit protest, maar ook om onorthodoxe maatregelen te verzinnen om de gevolgen van het lerarentekort te beperken. Op de Huizingaschool hangt het onderwijs van noodverbandjes aan elkaar. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden