Nieuws

Amnesty: pandemie geregeld dekmantel voor repressie

Volgens Amnesty International heeft de coronapandemie ‘wereldwijd tot meer verdeeldheid, discriminatie en onderdrukking’ geleid. Dat schrijft de mensenrechtenorganisatie in het Amnesty Jaarboek, een jaarlijkse publicatie over de staat van mensenrechten in de wereld.

Groot protest tegen coronamaatregelingen op het Malieveld. Beeld Joris van Gennip
Groot protest tegen coronamaatregelingen op het Malieveld.Beeld Joris van Gennip

Amnesty observeert dat de mensenrechten al langer onder druk staan. Maar de pandemie heeft deze jarenlange trend versterkt. Dat komt doordat overheden de crisissituatie aanwenden om vrijheden en burgerrechten in te perken. Wie commentaar had op het coronabeleid kon in verschillende landen worden vervolgd voor het verspreiden van nepnieuws, zoals in de Golfstaten of, dichter bij huis, in Hongarije.

Hard oordeel over China

Over China, waar de pandemie begon, velt Amnesty een hard oordeel. Door het laten verdwijnen of gevangen zetten van kritische artsen en bloggers werd ‘cruciale informatie te laat met de wereld gedeeld’. Niet direct gerelateerd aan de pandemie, maar niet minder ernstig is de toenemende onderdrukking van de democratische oppositie in Hongkong en de vervolging van de Oeigoeren. Ook zijn er volgens het rapport landen die de pandemie als dekmantel gebruiken om beperkende wetten door te voeren, zoals Rusland.

Behalve staatsrepressie heeft de coronacrisis laten zien hoe de zorgsector in veel landen is verwaarloosd en hoe ongelijkheid is toegenomen. ‘We plukken de vruchten van jarenlange verwaarlozing door regeringsleiders’, zegt secretaris-generaal van Amnesty International Agnès Callamard over de zorg en de lagelonensector. Met name het Amerikaanse continent baart de mensenrechtenorganisatie zorgen, waar de VS, Mexico en Brazilië het zwaarst door corona werden getroffen. Daarbij staat zorgpersoneel in de frontlinie, als ook mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt die de essentiële diensten draaiende hielden. Soms met fatale gevolgen. ‘Wreed genoeg werden de mensen die het meeste gaven zelf het minst beschermd’, aldus Callamard.

Gebrek aan solidariteit

Tenslotte hekelt de organisatie het gebrek aan onderlinge solidariteit tussen landen, bijvoorbeeld met het opkopen van het vaccinaanbod door rijkere landen. ‘De enige weg uit deze puinhoop is internationale samenwerking’, zegt Callamard in een statement en pleit voor wereldwijd gratis toegang tot vaccins, liefst zo snel mogelijk.

Amnesty bespeurt wel nog een lichtpuntje in dit duistere jaar: de wereldwijde opstanden tegen de zittende macht en structurele ongelijkheid. De organisatie noemt onder meer Black Lives Matter, de protesten tegen striktere abortuswetgeving in Polen, de onvermoeibare Belarussen die al sinds augustus de straat opgaan en de pro-democratische protesten in Hongkong. ‘Leiderschap kwam in 2020 niet van de macht, maar van de ontelbare burgers die wereldwijd de straat opgingen om verandering te eisen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden