Nieuws

Amnesty en ngo’s eisen harde sancties EU tegen spionagesoftwarebedrijf om schending mensenrechten

Het schandaal rond hun omstreden spionagesoftware blijft het Israëlische cybersecuritybedrijf NSO achtervolgen. Amnesty roept, samen met 85 andere organisaties en deskundigen, de EU op om NSO te straffen met sancties, omdat de software wereldwijd zou zijn gebruikt om de mensenrechten te schenden.

Stieven Ramdharie
Een vrouw loopt langs de gevel van NSO in Sapir, Israël. Beeld Amir Levy / Getty
Een vrouw loopt langs de gevel van NSO in Sapir, Israël.Beeld Amir Levy / Getty

Het bedrijf kwam eerder dit jaar in opspraak nadat uit internationaal onderzoek was gebleken dat de Pegasus-software werd gebruikt door diverse regeringen om activisten, journalisten, oppositieleiders maar ook regeringsleiders via hun mobiele telefoon in de gaten te houden.

De meest recente slachtoffers zijn zes Palestijnse activisten die kritisch zijn over Israël. Vorige maand werd bekend dat hun telefoon was gehackt met de software. Door wie is nog onbekend. Palestijnse organisaties hebben de VN opgeroepen om de hack te onderzoeken. De VS plaatsten het cybersecuritybedrijf in november op een zwarte lijst. NSO zegt zich van geen kwaad bewust te zijn en claimt dat de software alleen bedoeld is om regeringen te helpen in de strijd tegen terroristen en misdadigers.

De 86 organisaties en deskundigen roepen de EU-ministers van Buitenlandse Zaken en verantwoordelijk EU-commissaris Josep Borrell in een brief op om NSO direct op de sanctielijst van de EU te plaatsen. Ook dient de verkoop, invoer en export van producten van het bedrijf te worden stopgezet, totdat er genoeg waarborgen zijn dat de mensenrechten zullen worden gerespecteerd, zoals het recht op vrije meningsuiting en vergadering.

Straffen

‘Deze rechten zijn herhaaldelijk met voeten getreden door het gebruik van NSO-technologie’, aldus de mensenrechtenorganisaties en experts. ‘Het gebruik van spyware door repressieve overheden kan ook buitengerechtelijke, standrechtelijke of willekeurige executies en moorden, of gedwongen verdwijning van personen in de hand werken.’

Volgens Human Rights Watch (HRW) kan de EU niet langer wachten met het straffen van NSO. ‘Er is overweldigend bewijs dat Pegasus-spyware herhaaldelijk is gebruikt door repressieve overheden om vreedzame mensenrechtenverdedigers, activisten en vermeende critici aan te pakken’, aldus onderzoeker Deborah Brown van Human Rights Watch.

De mensenrechtenorganisaties en ngo’s wijzen erop dat de hack van de Palestijnse activisten aantoont dat het misbruik van Pegasus blijft doorgaan en dat het mensenrechtenbeleid van NSO faalt. NSO zegt er alles aan te doen om te voorkomen dat de software wordt gebruikt om mensenrechten te schenden. Het cybersecuritybedrijf wijst erop dat in contracten wordt vastgelegd dat de software alleen mag worden gebruikt ‘voor de preventie en onderzoek van ernstige misdaden, inclusief terrorisme’.

Presidenten doelwit

Als de EU gevolg geeft aan de oproep van de organisaties, dan gaan haar sancties verder dan de maatregelen van de VS. Door de Amerikaanse maatregelen werd de verkoop van hard- en software vanuit de VS aan NSO aan banden gelegd. Het is echter wel toegestaan met een speciale vergunning. ‘De EU moet ondubbelzinnig haar deuren sluiten voor handel met NSO’, aldus Brown in een verklaring. ‘Gerichte sancties zijn daarom nodig en om de toenemende internationale druk op het bedrijf en de uit de hand gelopen spyware-industrie te vergroten.’

De Israëlische regering weigert in te gaan op vragen of het achter de hack van de Palestijnse activisten zit. Van hen zijn drie werkzaam voor mensenrechtenorganisaties die onlangs door Jeruzalem zijn gebrandmerkt als terreurorganisaties. Volgens de regering zouden zij hulpgelden hebben gegeven aan Palestijnse militanten. De activisten en organisaties weerspreken de Israëlische beschuldigingen.

Behalve mensenrechtenactivisten en oppositieleiders wereldwijd, zouden ook diverse presidenten het doelwit zijn geweest van de NSO-spyware. Zo zouden ook de mobiele nummers van de Franse president Macron en zijn Iraakse- en Zuid-Afrikaanse collega’s op een lijst staan, van zo’n vijftigduizend nummers die met de Pegasus-software werden bespioneerd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden