Amerikanen twijfelen aan ‘partner’ Karzai

In de VS wordt de betrouwbaarheid van Hamid Karzai in twijfel getrokken, nu de Afghaanse president zich negatief blijft uitlaten over de Amerikanen en andere westerlingen in Afghanistan.

Het is onzeker of de geplande ontmoeting tussen de Karzai en zijn Amerikaanse collega Barack Obama op 12 mei doorgaat. De reden voor de twijfel is Karzais anti-westerse retoriek, aldus Robert Gibbs, de woordvoerder van Obama.

Toen hem dinsdag werd gevraagd of de regering in Kabul nog steeds wordt beschouwd als een bondgenoot, gaf hij geen direct antwoord. ‘Karzai is de democratisch gekozen leider van Afghanistan’, zei Gibbs. Normaal gesproken omschrijft het Witte Huis hem als een partner in de strijd tegen de Taliban en Al Qaida.

De opmerkingen van Karzai hebben verwarring en wrevel gewekt onder waarnemers in en buiten politiek Washington. Terwijl de strijd van de groeiende NAVO-troepenmacht tegen de Taliban wordt opgevoerd, loopt de spanning tussen de regeringen op.

Kort na het verrassingsbezoek vorige week van Obama aan Afghanistan, toen de Amerikaan kritiek uitte op Karzai, haalde de Afghaanse president uit naar ‘de buitenlanders’. Volgens het persbureau AP had Karzai zaterdag gedreigd om zich bij de Taliban aan te sluiten als westerse landen druk op hem bleven uitoefenen. Dat bevestigden drie verschillende parlementsleden in Kabul tegenover de AP-journalist.

De zegsman van Karzai ontkende gisteren dat de president dit zou hebben gezegd. ‘Strijden tegen terrorisme en degenen die levens in gevaar brengen, heeft de hoogste prioriteit’, zei woordvoerder Waheed Omar.

Na een telefoongesprek tussen Karzai en minister Hillary Clinton meldde Washington het afgelopen weekeinde dat de plooi was glad gestreken. Maar toen Karzai de buitenlandse troepen in zijn land op de korrel bleef nemen, veranderde de toon de zegslieden van het Witte Huis en het ministerie van Buitenlandse Zaken.

‘Wanneer de Afghaanse leiders stappen zetten om het bestuur te verbeteren en corruptie aan te pakken’, zei Gibbs, ‘dan zal (president Obama) vriendelijke woorden gebruiken.’

De uitvallen van Karzai hebben volgens een voormalige VN-afgevaardigde in Afghanistan, Peter Galbraith, mogelijk met opium-gebruik te maken. ‘Hij kan zeer emotioneel zijn en impulsief handelen’, zei Galbraith op de Amerikaanse tv-zender MSNBC. ‘Sommige vertrouwelingen zeggen dat hij een zekere voorkeur heeft voor het meest winstgevende exportproduct van Afghanistan’ – waarmee hij op drugs doelde.

De defensie-expert en voormalige CIA-agent Bruce Riedel betoogde dat er in Karzais opstelling ‘een slimme politieke boodschap’ schuilgaat. Zijn volk beseft de buitenlandse troepen nodig te hebben, ‘maar ze willen niet als een bezet land worden behandeld’, schreef Riedel, werkzaam bij de Brookings Institution, een progressieve denktank in Washington. Karzai speelt handig in op dit ‘nationalistische sentiment’.

Volgens Bing West, een oud-militair en voormalige adviseur van Ronald Reagan, is het tijd om Karzai te isoleren en de militaire doeleinden te bereiken door samenwerking met het Afghaanse leger. ‘Toegegeven, zo loop je het risico van een Pakistan-model – een leger met een land, in plaats van een land met een leger’, aldus West in The New York Times.

‘Maar wij zijn niet verplicht om een democratisch land onder een futloze leider op te bouwen. We moeten onze belangen beschermen en de nation building aan de Afghanen overlaten.’ De kop boven het artikel: ‘Hoe Afghanistan te redden van Karzai.’

Dat vond ook de populaire rechtse columnist Cal Thomas, wiens columm in vijfhonderd Amerikaanse verschijnt. Hij omschreef Karzai als ‘onze ondankbare stroman’.

Bruce Riedel riep op tot koers houden. Karzai werd acht jaar geleden ‘uitgekozen’ door de VS, en hij wordt sindsdien omschreven ‘als de legitieme president en onze essentiële partner in de langste oorlog in de geschiedenis van ons land’. Riedel verwees naar Vietnam en Irak: ‘Washington heeft een geschiedenis waarin buitenlandse leiders en opstandelingen worden gekozen, met wie vervolgens problemen ontstaan als ze hun onafhankelijkheid doen gelden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden