Amerikanen raken hoop kwijt op zege in Afghanistan

Stanley McChrystal, de Amerikaanse bevelhebber in Afghanistan, zoekt steun in Washington voor wat mogelijk een laatste poging is de strijd tegen de Taliban te winnen....

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

AMSTERDAM De aantallen verschillen sterk, van 21 duizend extra militairen voor het Afghaanse front tot maar liefst 45 duizend om het tij te keren. Een ‘politiek hete aardappel’, zo wordt het verzoek genoemd dat president Obama deze weken op zijn bureau kan verwachten van zijn generaals in Afghanistan. Doel: het tij keren.

Hoeveel ‘boots on the ground’ nodig zijn om de oorlog te winnen is al een lastige vraag. Maar waar ze vandaan moeten komen is ook een moeilijke puzzel voor de legertop.

De Amerikaanse terugtrekking uit Irak is deze week de tweede fase ingegaan, maar het zal tot maart 2010 duren voor er tienduizenden militairen vrijkomen. En het politieke klimaat in Washington wordt er, wat Afghanistan betreft, ook niet zonniger op.

Voor het eerst in de achtjarige Afghaanse oorlog, zo bleek uit een peiling, vindt een meerderheid van de Amerikanen de strijd niet meer de moeite waard om er landgenoten voor te laten sneuvelen. Door het recordaantal Amerikaanse doden dit jaar – 2009 is met 183 doden nu al het bloedigste jaar sinds 2001 – neemt ook de kritiek van de Democraten in het Congres toe op het verloop van de strijd.

Een concreet verzoek om extra militairen ontbreekt in de vertrouwelijke analyse van de moeizame oorlog die generaal Stanley McChrystal, commandant van de honderdduizend NAVO-militairen (Amerikanen en anderen) in Afghanistan, maandag afrondde. Maar zowel in het Witte Huis als op het Pentagon wordt ervan uitgegaan dat het slechts een kwestie van weken is voor McChrystal een verzoek op tafel legt om zijn nieuwe strategie handen en voeten te geven.

‘Onze laatste hoop op een overwinning’, zo noemt de Amerikaanse defensiewaarnemer Anthony Cordesman, een van de adviseurs van McChrystal, de generaal en zijn nieuwe aanpak, die een combinatie is van extra soldaten én het winnen van de hearts and minds van de Afghanen.

Een tekort aan militairen, geld en leiderschap is in de ogen van Cordesman en de andere adviseurs die McChrystal sinds juni hielpen bij zijn analyse, er de oorzaak van dat de VS nu ‘makkelijk de oorlog kunnen verliezen’.

De vraag is echter of de generaals in Afghanistan, gezien het oplaaiende geweld en het fellere debat in Washington over het sturen van meer soldaten, hun zin zullen krijgen.

De regering-Obama ging rap van start door ‘Afghanistan’ tot prioriteit te verheffen. De Amerikaanse troepenmacht werd zelfs verdubbeld tot 62 duizend. Maar is een toewijding aan deze oorlog, zoals George Bush die had met Irak, wel van Obama te verwachten?

Dat is maar helemaal de vraag, zeker nu duidelijk is dat het uitvoeren van de nieuwe strategie nog jaren zal gaan duren, vele tientallen miljarden dollars extra gaat kosten en de steun vereist is van het niet overtuigde Amerikaanse volk.

Naar verluidt zou Obama’s belangrijkste nationale veiligheidsadviseur, mariniersgeneraal James Jones, niet de noodzaak inzien van meer militairen. En zelfs minister van Defensie Robert Gates, die deze dagen beklemtoont dat hij elk verzoek serieus zal nemen, is voorzichtig.

Gates is vooral bang dat de VS dezelfde fouten zullen maken als de Russen na de invasie van 1979. Ook de Russen beschikten indertijd over een troepenmacht van honderdduizend soldaten en een fors technologisch overwicht.

Op maandag, de dag dat McChrystal zijn rapport indiende, zei Gates bezorgd te zijn over ‘de gevolgen van een fors aantal extra militairen, in relatie tot de buitenlandse aanwezigheid in Afghanistan’. Ook opperde hij de mogelijkheid dat ‘de Afghanen ons meer zullen gaan beschouwen als een bezetter’.

McChrystal zal de vraag moeten beantwoorden, vooral in het Congres, waarom zijn aanpak wél zal werken. De generaal twijfelt niet, mits hij de tijd en de middelen krijgt. ‘We zullen niet winnen door het doden van rebellen’, aldus McChrystal. ‘We zullen de Afghanen helpen te winnen door ze veiligheid te brengen, door ze te beschermen tegen intimidatie, geweld en misbruik.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden