Amerikanen morrelen aan voorverkiezingen

Maandag mag Iowa zich even weer het centrum van de wereld wanen. Dan wordt in deze staat de caucus gehouden, de eerste voorverkiezing voor het Amerikaanse presidentschap....

Het heeft iets ondemocratisch - waarom krijgt een staat van slechts drie miljoen inwoners iedere keer het eerste woord? Daarbij komt dat het caucus-systeem een besloten karakter heeft: het is voornamelijk iets voor de partij-activisten.

Het komt echter maar weinig voor dat Iowa meteen de winnaar aanwijst - een uitzondering is Jimmy Carter, die hier in 1976 won. Maar vaak wordt het veld wel uitgedund in Iowa.

Dit keer heeft de eerste selectie echter al eerder plaatsgevonden: de afgelopen maanden hebben al vier Republikeinse kandidaten, onder wie Elizabeth Dole en Dan Quayle, wegens geldgebrek moeten afhaken.

Een week na Iowa volgt de primary in New Hampshire: deze ronde is veel opener dan de caucus van Iowa. Onafhankelijke kiezers kunnen daar zelf kiezen bij welke partij ze in de voorverkiezingen willen meestemmen. De kiezers wijzen dan hun afgevaardigden aan voor de partijconventies in augustus, waarop wordt bepaald wie de nominatie krijgt.

In een poging de invloed van hun kiezers te vergroten hebben verscheidene staten hun primaries vervroegd. Het idee was dat Iowa en New Hampshire daardoor aan belang zouden verliezen. Maar dat is de vraag: het primary-seizoen is nu zo kort geworden dat een kandidaat die in Iowa of New Hampshire onderuit gaat, bijna geen tijd meer heeft om op te krabbelen.

De Republikeinen houden in februari nog enkele voorverkiezingen: in South Carolina, Arizona, Michigan en nog een paar staten. Maar de grote klap valt op 7 maart, Super Tuesday. Dan zijn er in twaalf (bij de Democraten zelfs vijftien) staten primaries, waaronder Californië. Een week later volgen de zuidelijke staten en is de race eigenlijk voorbij.

In beide partijen gaan er nu weer stemmen op om het primary-seizoen beter uit te smeren, om te voorkomen dat het door de opeenhoping op Super Tuesday een soort landelijke primary wordt. Dan zouden de voorverkiezingen hun zin verliezen.

Gedacht wordt aan een systeem waarbij om de maand in een aantal staten tegelijk voorverkiezingen worden gehouden.

Bij de Reform Party, die maar in 21 staten op de kieslijst voor 7 november staat, spelen de voorverkiezingen een kleinere rol. Vooralsnog is het ook onzeker of Pat Buchanan daar concurrentie krijgt van multi-miljonair Donald Trump. Bovendien zijn de regels zo dat op de conventie van alles kan veranderen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden