Amerikanen mogen weer kiezen of ze zich verzekeren

Het door de Republikeinen gehate 'Obamacare' wordt vervangen door 'Trumpcare'. Dat betekent straks minder overheidsbemoeienis, maar ook een uitgekleed basispakket.

President Trump maakt in de Rose Garden bij het Witte Huis bekend dat het Huis van Afgevaardigden zijn zorgwet heeft aanvaard. Beeld reuters
President Trump maakt in de Rose Garden bij het Witte Huis bekend dat het Huis van Afgevaardigden zijn zorgwet heeft aanvaard.Beeld reuters

Obamacare

De bedoeling van Obamacare was om zoveel mogelijk Amerikanen aan een ziektekostenverzekering te helpen. De meeste Amerikanen zijn via hun werkgever verzekerd, maar daarnaast waren er miljoenen armeren, zelfstandigen of werknemers bij kleinere bedrijven die buiten de boot vielen.

Obamacare werkte in twee richtingen: uitbreiding van de overheidszorg voor de armen (Medicaid) en uitbreiding van de particuliere verzekeringsmarkt.

De basis van Obamacare was de basis van elke verzekering: mensen die een klein risico lopen betalen mee aan de kosten van mensen die een groot risico lopen.

'Verplichting' was daarom het sleutelwoord. Amerikanen, ook gezonde, moesten zich allemaal verzekeren, om de premies laag te kunnen houden. Aan de andere kant moesten de verzekeringsmaatschappijen alle Amerikanen, ook de ongezonde, accepteren. Ziekten (astma, kanker) mochten de premie niet beïnvloeden. Leeftijd wel: ouderen betaalden drie keer zo veel als jongeren.

Obamacare was een succes: het aantal onverzekerde Amerikanen ging van 19 naar 11 procent.

Maar Obamacare had ook problemen. De premies zijn op sommige plekken met tientallen procenten gestegen, het eigen risico beloopt soms duizenden dollars per jaar, en de pakketten zijn nog mager ook (zonder eigen keuze van ziekenhuis of huisarts). Dat leidde ertoe dat sommige Amerikanen zich niet verzekerden en liever de boete betaalden. Op sommige plekken stopten de verzekeraars er helemaal mee: ze hadden te weinig gezonde en te veel zieke deelnemers (nog versterkt doordat niet alle staten Medicaid uitbreidden, waardoor te veel armere en ziekere Amerikanen op de particuliere markt terechtkwamen).

Trumpcare I (afgewezen)

Trumpcare wil die problemen oplossen. Argument: als er geen verzekeraars meer zijn kún je je helemaal niet verzekeren.

Kern van het probleem, volgens de Republikeinen: de dwang.

De basis van Trumpcare is dus de vrije keus. Amerikanen mogen weer kiezen of ze zich verzekeren, en verzekeraars mogen de premies meer variëren. Medicaid wordt afgebouwd en beperkt.

Trumpcare doet dus minder aan solidariteit. Mensen met een laag risico hoeven straks minder premie te betalen dan mensen met een hoog risico. De premie van ouderen mag vijf keer zo hoog worden als de premie van jongeren. Subsidies, bij Obamacare inkomensafhankelijk, worden nu grotendeels leeftijdsafhankelijk. Dat betekent dat ouderen meer krijgen dan jongeren, maar niet genoeg om de premiestijging te compenseren. Het betekent vooral dat armeren minder subsidie krijgen, en rijkeren meer.

Al met al betekent het dat de verzekeringskosten voor een 64-jarige die 26.500 dollar verdient, zouden stijgen van 1.700 dollar naar 14.600 dollar.

De hoge kosten betekenen dat volgens een schatting van de parlementaire rekenkamer CBO over tien jaar 24 miljoen Amerikanen minder verzekerd zullen zijn.

Dat betekent wel dat de gemiddelde premie tegen die tijd volgens het CBO iets lager zal zijn: door ouderen en ziekere klanten af te schrikken, blijven jongere en gezondere klanten over. Die kosten minder, en hoeven dus minder premie te betalen.

Deze eerste variant van Trumpcare was voor conservatieve Republikeinen te gematigd ('Obamacare-lite'), en voor gematigde Republikeinen te conservatief. Dus was er in maart geen meerderheid voor te vinden.

Trumpcare II

Trump heeft daarna de conservatieven voor zich gewonnen door de overheidsbemoeienis verder te reduceren en meer vrijheid toe te voegen. Staten mogen een 'vrijwaring' aanvragen om zich te onttrekken aan twee cruciale elementen van Obamacare.

Eén: verzekeraars mogen nog steeds niemand weigeren, maar mogen mensen die al een ziektebeeld hebben en twee maanden niet verzekerd zijn geweest, een jaar lang een hogere premie opleggen. Die hoogte is onbegrensd, en kan mensen met een ziekte dus de facto buitensluiten. Twee: verzekeraars hoeven in die staten geen basispakket meer aan te bieden maar kunnen het uitkleden zo ver ze willen. Zwangerschapszorg, pijnstillers: alles is optioneel.

Om de mensen met 'pre-existing conditions' toch te helpen, is er 100 miljard dollar beschikbaar om hen in 'hoogrisico-bakken' te plaatsen en met dat geld de hoge premies te compenseren. Of dat gaat werken en of het genoeg is? Niemand die het weet. Vóór Obamacare is dit ook geprobeerd, en toen was het geld snel op.

Om vervolgens nog twee cruciale gematigde Republikeinen gerust te stellen kregen de highriskgroepen woensdag nog 8 miljard extra.

Alles bij elkaar zullen de overheidskosten van Trumpcare lager zijn dan die van Obamacare. Trumpcare bespaart de overheid de komende tien jaar zo'n 300 miljard dollar (schatting gebaseerd op CBO-doorrekening van de eerste variant). Daarnaast kan een belasting worden afgeschaft die was ingevoerd om Obamacare te financieren. Dat scheelt de allerrijkste Amerikanen een paar ton per jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden