'Amerikanen gedoogden misbruik jongens door Afghanen'

In Amerika is verontwaardigd gereageerd op het bericht dat Amerikaanse soldaten moesten tolereren dat hun Afghaanse bondgenoten minderjarige jongens verkrachtten, soms zelfs op Amerikaanse bases. Twee militairen die wel ingrepen zijn uit hun functie ontheven.

Afghaanse militairen in Kunduz. Beeld ap

Bacha bazi, heet het fenomeen dat eerder deze week werd beschreven in The New York Times: spelen met jongetjes. Vooral op het platteland vermaken lokale heersers zich van oudsher met tienerjongens, die zich moeten verkleden als meisjes en als seksslaven worden gebruikt. Ook veel van de lokale commandanten met wie de Amerikanen tegen de Taliban vochten gingen gewoon door met dat gebruik.

De Amerikanen stonden het oogluikend toe, omdat ze de strijd tegen de moslimfundamentalisten belangrijker vonden dan het bijbrengen van beschaving aan hun bondgenoten. Sommige krijgsheren namen deze 'theejongens' zelfs mee naar hun tent in de kampen die zij met de Amerikanen deelden.

Maar sommige soldaten konden het niet langer aanzien, beschrijft de Times. In 2011 hoorde Dan Quinn, een commando die in de provincie Kunduz meehielp met het trainen van een lokale politiemacht, hoe een jongen aan het bed van een plaatselijke politiecommandant was geketend en als seksslaaf was gebruikt. Quinn liet de commandant, Abdoel Rahman, bij zich komen, maar die lachte hem in zijn gezicht uit. Daarop smeten Quinn en zijn partner Charles Martlandt hem tegen de grond. 'Ik wilde duidelijk maken dat dat niet werd getolereerd', aldus Quinn. Niet duidelijk is hoe hard hij Rahman in elkaar heeft geslagen.

'Walgelijk'

Quinn werd uit zijn functie ontheven en weggehaald uit Afghanistan; hij vertrok daarna uit het leger. Tegen Martlandt loopt een ontslagprocedure.

Een Republikeins congreslid is voor Martlandt in de bres gesprongen. 'Het leger zegt dat Martlandt had moeten wegkijken', schrijft oud-marinier Duncan Hunter in een brief aan minister van Defensie Ash Carter. 'Onzin. Martlandt nam het op tegen een kinderverkrachter.'

Een woordvoerder van het Pentagon zegt dat het geen beleid is dat militairen verkrachtingen moeten negeren. 'Dit is walgelijk. Elk seksueel misbruik is onacceptabel.' Maar het is geen reden om op de vuist te gaan. De soldaten moeten rapport opmaken en zo hun meerderen waarschuwen, die het vervolgens kunnen opnemen met de Afghanen. 'Uiteindelijk is dit een zaak voor de Afghaanse politie', aldus de woordvoerder tegen de krant.

Nederlandse militairen, die actief waren in Kunduz en Uruzgan, hebben de wijd verbreide verkrachtingen ook met lede ogen aangezien. Een van hen, Niels Veldhuizen, wijdde er een hoofdstuk aan in zijn boek 'Oorlog in mijn kop'.

Normen en waarden opdringen

'De praktijk van theejongens in Afghanistan is bekend', zegt een woordvoerder van het ministerie van Defensie. 'Defensie keurt dit volgens onze westerse normen en waarden af, maar we kunnen onze normen en waarden niet opdringen in een land met een andere cultuur. Het behoorde ook niet tot de opdracht of het mandaat. Daar waar mogelijk spraken Nederlandse militairen de betrokkenen aan op hun gedrag als ze dergelijke situaties zagen.'

Onderzoekster Michelle Schut, die in juni aan de Radboud Universiteit op het onderwerp promoveerde, zei in een interview in deze krant dat ingrijpen soms averechts kan werken. 'Ik heb verhalen gehoord over theejongetjes in Afghanistan die door Amerikaanse soldaten zijn weggehaald bij de hoge officieren die ze misbruikten. Maar later bleek dat sommigen daarvan gewoon zijn vermoord door hun eigen familie, wegens eerschennis. Andere verhalen vertelden over zelfmoord bij de jongetjes, ze schaamden zich te hevig. Dus wat is wijsheid?'

Abdoel Rahman werd overigens twee jaar geleden in een Taliban-hinderlaag gedood. Zijn broer zegt tegenover de Times dat hij nooit iemand heeft verkracht, en dat het hele incident is verzonnen door zijn vijanden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden