Amerikaanse Senaat wil Mueller met nieuwe wet beschermen tegen Trump

Uit vrees dat president Trump de speciale aanklager Robert Mueller zal ontslaan, wil een aantal vooraanstaande Republikeinen een wet door het Congres jagen om Mueller te beschermen. Trump stond eerder al twee keer op het punt om Mueller aan de kant te zetten, maar afgelopen week is zijn woede over Muellers ‘oneindige en corrupte’ onderzoek alleen maar toegenomen.

Volgens de Amerikaanse media was de FBI op zoek naar materiaal over het afkopen van twee vrouwen die seks met Trump zouden hebben gehad. Voor Trump is dat het bewijs dat Mueller, die onderzoek doet naar de banden tussen de Trump-campagne en Rusland, zijn boekje ver te buiten gaat.
 Beeld AP
Volgens de Amerikaanse media was de FBI op zoek naar materiaal over het afkopen van twee vrouwen die seks met Trump zouden hebben gehad. Voor Trump is dat het bewijs dat Mueller, die onderzoek doet naar de banden tussen de Trump-campagne en Rusland, zijn boekje ver te buiten gaat.Beeld AP

Aanleiding voor de woede-uitbarsting van Trump was de inval van de FBI bij Michael Cohen, zijn persoonlijke advocaat. Volgens de Amerikaanse media was de FBI op zoek naar materiaal over het afkopen van twee vrouwen die seks met Trump zouden hebben gehad. Voor Trump is dat het bewijs dat Mueller, die onderzoek doet naar de banden tussen de Trump-campagne en Rusland, zijn boekje ver te buiten gaat.

Senatoren werkten al langer aan wetsvoorstellen om Mueller te beschermen, maar die voorstellen bleven liggen omdat de Republikeinse leiders de maatregel voorbarig vonden. Volgens hen was het onwaarschijnlijk dat Trump zou proberen Mueller te ontslaan. Maar nu Trump steeds ongeduldiger wordt, beginnen ook de Republikeinen bang te worden dat hun president een blunder zal begaan door te proberen Mueller aan de kant te zetten. Volgens de Republikense senator Chuck Grassley zou dat op ‘zelfmoord’ neerkomen.

Wetsvoorstel

Onder leiding van Grassley gaat de justitiecommissie van de Senaat praten over een gezamenlijk wetsvoorstel van enkele Republikeinse en Democratische senatoren om de speciale aanklager te beschermen. Het voorstel komt erop neer dat de speciale aanklager bij een panel van drie rechters in beroep mag gaan tegen zijn ontslag. In die tijd mag de regering ook geen stappen nemen tegen zijn team. Het is op het ogenblik uiterst onwaarschijnlijk dat de rechters het groene licht zullen geven voor Muellers ontslag.

Verscheidene Republikeinse senatoren voelen wel wat voor een dergelijke regeling, maar een probleem is dat hun fractieleider, Mitch McConnell, de maatregel overbodig vindt. Bovendien moet het wetsvoorstel langs Trump zelf. Gezien zijn stemming lijkt het niet erg waarschijnlijk dat hij zijn handtekening onder de wet zal zetten. Maar volgens sommige Republikeinen zou het in ieder geval een signaal aan Trump zijn van Muellers onderzoek af te blijven.

Trump kan Mueller zelf niet ontslaan, maar wel onderminister van Justitie Rod Rosenstein opdracht geven de speciale aanklager de laan uit te sturen. Sommige Republikeinen vrezen dat een hele reeks topfiguren op het ministerie van Justitie dan uit protest zullen aftreden, zodat ‘uiteindelijk de schoonmaker Mueller moet ontslaan’.

Vertrouweling

In plaats van Mueller te ontslaan, zou Trump ook Rosenstein kunnen vervangen door iemand die dichter bij hem staat en Muellers bewegingsvrijheid flink kortwiekt. Mueller moet steeds toestemming vragen van de onderminister als hij een nieuwe richting wil inslaan met zijn onderzoek. Door een vertrouweling op die post te zetten, zou Trump Muellers onderzoek kunnen saboteren.

Dat is de aanpak die Steve Bannon, de in ongenade gevallen architect van Trumps verkiezingszege, volgens The Washington Post propageert. Bannon vindt dat Rosenstein veel te ver is gegaan door zijn fiat te geven voor de inval bij Cohen. Trump moet volgens hem niet alleen Rosenstein ontslaan, maar ook iedere medewerking met Muellers team staken met een beroep op ‘executive privilege’, het vertrouwelijke karakter van het overleg van de president met zijn medewerkers.

Dat zou volgens Bannon met terugwerkende kracht ook moeten gelden voor de verklaringen die een hele reeks medewerkers van het Witte Huis al hebben afgelegd tegenover Muellers medewerkers.

Het is opmerkelijk dat Bannon zich nu tegen Mueller keert. Vorig jaar betoogde hij nog dat Trump zich de benoeming van de speciale aanklager zelf op de hals had gehaald door FBI-chef James Comey te ontslaan. Bannon noemde dat toen een van de grootste blunders uit de moderne politieke geschiedenis. Hij gaf Trump het advies zich niet met Muellers onderzoek te bemoeien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden