NIEUWSIMPEACHMENT

Amerikaanse Senaat stemt tegen oproepen getuigen; weg vrij voor vrijspraak Trump in impeachmentproces

De Amerikaanse Senaat stevent af op een vrijspraak voor president Trump in het impeachmentproces, nu die in meerderheid tegen het oproepen van getuigen heeft gestemd. Daarmee komt de weg vrij voor een afsluitende stemming van de senatoren,  die vermoedelijk komende woensdag wordt gehouden en ongetwijfeld in het voordeel van Trump zal uitvallen.

De Republikeinse senator Lamar Alexander uit Tennessee praat met verslaggevers als hij vrijdag op weg is naar de vergaderzaal van de Senaat waar het impeachmentproces tegen president Trump wordt gehouden. Beeld AP

De Democraten hoopten Trumps voormalige nationale-veiligheidsadviseur John Bolton aan de tand te kunnen voelen als getuige, maar daarvoor hadden zij de steun van minimaal vier Republikeinse senatoren nodig. 51 senatoren stemden uiteindelijk tegen, 49 voor.

Voor de Democraten was Bolton belangrijk als getuige, omdat hij naar verluidt in een nog ongepubliceerd boek over zijn tijd in het Witte Huis schrijft dat Trump hem zelf heeft gezegd dat hij militaire hulp voor Oekraïne tegenhield om de Oekraïners te dwingen een onderzoek te beginnen tegen zijn Democratische rivaal Joe Biden. Ook Trumps stafchef Mick Mulvaney en Witte Huis-advocaat Pat Cipollone zouden daarbij zijn geweest.

Volgens de Democraten heeft Trump daarmee zijn macht misbruikt. Daarnaast hebben zij de president aangeklaagd wegens het belemmeren van het onderzoek door het Congres naar de affaire.

De Democraten rekenden op de steun van vier gematigde Republikeinse senatoren om Bolton te verhoren, onder wie Lamar Alexander. Maar de 79-jarige senator uit Tennessee liet vrijdag weten dat hij het niet nodig vond getuigen op te roepen. Volgens hem hebben de Democraten al overtuigend aangetoond dat president Trump ‘ongepast’ heeft gehandeld door de Oekraïense president Zelenski onder druk te zetten om mee te werken aan een poging Biden zwart te maken. Maar Alexander vindt dat geen vergrijp waarvoor een president kan worden afgezet.

Voorverkiezingen

‘De vraag is niet of de president het heeft gedaan, maar of de Amerikaanse Senaat of het Amerikaanse volk moet beslissen wat te doen met wat hij deed. Ik geloof dat de grondwet erin voorziet dat de Amerikanen die beslissing moeten nemen in de presidentsverkiezingen die maandag in Iowa beginnen’, lichtte Alexander zijn besluit toe, doelend op de eerste voorverkiezingen. 

Ook een andere twijfelaar, Lisa Murkowski, besloot uiteindelijk tegen het oproepen van getuigen te stemmen. ‘Ik ben tot de conclusie gekomen dat er geen eerlijk proces zal komen in de Senaat. Ik geloof niet dat doorgaan met dit proces iets zal veranderen. Het spijt me te moeten zeggen dat het Congres gefaald heeft’, zei ze in een verklaring. Haar Republikeinse collega’s Mitt Romney en Susan Collins spraken zich wel uit voor het oproepen van Bolton, maar na het afvallen van Alexander en Murkowski was die kans verkeken.

Mitch McConnell, de leider van de Republikeinen in de Senaat, had zijn fractieleden gewaarschuwd dat het oproepen van getuigen de Democraten de kans zou geven het impeachmentproces nog weken of zelf maanden te rekken. In plaats daarvanwilde McConnell het hele proces zo snel mogelijk afronden voordat Trump dinsdag zijn jaarlijkse State of the Union houdt. Trump wil die rede voor het voltallige Congres gebruiken als aftrap voor zijn herverkiezingscampagne. Uiteraard zou het hem goed uitkomen als het proces dan achter de rug is.

Naar verluidt hebben McConnell en Chuck Schumer, de leider van de Democraten in de Senaat, echter afgesproken dat de slotstemming pas woensdag zal plaatsvinden.

Vrijspraak

Al vanaf het begin stond vrijwel vast dat het op vrijspraak voor Trump zou uitlopen. Voor het afzetten van de president is een tweederdemeerderheid in de Senaat nodig, terwijl de Republikeinen meer dan genoeg stemmen hebben om een veroordeling tegen te houden: 53 van de 100 zetels.

Schumer klaagde bij voorbaat dat Trumps verwachte vrijspraak ‘geen betekenis’ zou hebben als er geen getuigen worden opgeroepen. Volgens hem kan er dan niet worden gesproken van een ‘eerlijk proces’. De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi zei schamperend: ‘Je kunt niet worden vrijgesproken als je geen proces hebt gehad.’

Zelfs als Trump pas komende woensdag victorie kan kraaien, hebben de Republikeinen het impeachmentproces, dat op 16 januari begon, in een recordtempo afgewikkeld. Bij de impeachment van president Bill Clinton in 1998 deden de senatoren er vier weken over voordat ze Clinton vrijspraken.

Wat u moet weten over het impeachmentproces van president Trump

Een telefoontje van de Amerikaanse president Donald Trump aan zijn Oekraïense collega kan hem zijn presidentschap kosten. Wat besprak Trump met Zelenski? Is er sprake van een serieuze schending van de wet door de president? En wat is impeachment eigenlijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden