Amerikaanse sancties treffen Poetins vrienden: 13 miljard kwijt

Voor het eerst is de kring rond Poetin hard geraakt

2017-11-10 21:56:32 epa06320154 Russian President Vladimir Putin (L) and RUSAL President, En+ Group President & CEO, Basic Element Supervisory Board Chairman Oleg Deripaska (R) walk during the 25th Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) summit in Da Nang, Vietnam, 10 November 2017. The APEC summit brings together world leaders from its 21 member nations. It is the second time Vietnam is hosting the summit, the first was in 2006. EPA/MICHAEL KLIMENTYEV / SPUTNIK / KREMLIN POOL MANDATORY CREDIT Beeld EPA

Nieuwe Amerikaanse sancties hebben de sfeer bedorven in de vriendenkring van de Russische president Poetin. De rijkste 27 Russen, onder wie oligarchen met nauwe Kremlinbanden, zijn ruim 13 miljard euro kwijtgeraakt sinds vrijdag, toen de VS hun sancties aankondigden.

Een van de zwaarst getroffenen is Oleg Deripaska, eigenaar van het op een na grootste aluminiumbedrijf ter wereld. Deripaska’s fortuin tuimelde van 6,3 miljard euro naar 4,6 miljard euro, berekende het financiële persbureau Bloomberg. Handelaren trekken zich massaal terug uit deals met Deripaska’s aluminiumbedrijf Rusal.

Straf voor ‘kwaadaardige activiteiten’

Het is de eerste keer sinds de sanctieoorlog over de annexatie van de Krim dat strafmaatregelen de Russische zakenelite zo direct in de portemonnee raken. De nieuwe sancties verbieden Amerikanen om zaken te doen met bedrijven van zeven Russische oligarchen. Ook bevroren de VS de buitenlandse tegoeden van die oligarchen. Zo wil de Amerikaanse regering Moskou straffen voor ‘kwaadaardige activiteiten in de wereld’, zoals de annexatie van de Krim, de steun voor de Syrische president Assad en pogingen tot ondermijning van westerse democratieën.

De zeven aangemerkte oligarchen hebben allen banden met het Kremlin – wie superrijk wil worden in Rusland onder Poetin, kan niet zonder goedkeuring van de regering. Deripaska vergaarde het grootste deel van zijn fortuin weliswaar voor Poetins presidentschap, hij beschikt ook over goede banden met het Kremlin. Onderzoek van corruptiebestrijder en oppositiepoliticus Aleksej Navalny onderstreepte dat in februari: Deripaska werd betrapt met vicepremier Sergej Prichodko en prostituees op een jacht van de miljardair. Deripaska, ook beroemd om zijn champagnefeestjes op het World Economic Forum in Davos, ligt sinds de verkiezing van Donald Trump onder een vergrootglas vanwege zijn voormalige zakenrelatie met Paul Manafort, Trumps campagnemanager.

Uitglijder op Russische beurs

De gevolgen van de sancties reiken verder dan de zeven aangemerkte oligarchen. De koers van de roebel zakte dinsdag naar zijn laagste waarde in anderhalf jaar. De belangrijkste Russische aandelenbeurs verloor meer dan 8 procent, de grootste uitglijder in vier jaar.

De onzekerheid loopt op door de mogelijkheid van nog meer sancties. In het Amerikaanse Congres ligt sinds vrijdag een voorstel voor nieuwe economische maatregelen tegen de Russische overheid. Ditmaal vanwege de vergiftiging van oud-spion Sergej Skripal en diens dochter in het Verenigd Koninkrijk – Moskou ontkent betrokkenheid.

Steun van overheid

De getroffen oligarchen kunnen rekenen op steun van de Russische overheid, zo kondigde het ministerie van Financiën aan. De regering is volgens zakenkrant Vedomosti van plan om bedrijven van de oligarchen grote belastingvrijstellingen aan te bieden. Concrete maatregelen nam de regering nog niet.

Want zo hoog is de nood niet, klinkt het in regeringskringen. De verliezen van de afgelopen dagen zijn deels te wijten aan een ‘emotionele reactie’, zei Poetins woordvoerder Dmitri Peskov dinsdag. ‘Er zal een correctie volgen.’

Maar voor oligarchen als Deripaska is de situatie nu al ernstig. Met het plotselinge wegvallen van een groot deel van de wereldmarkt dreigt Deripaska’s aluminiumbedrijf Rusal leningen niet terug te kunnen betalen, zo waarschuwde het bedrijf. Deripaska had dinsdag in een persverklaring drie woorden over voor de sancties: ongegrond, belachelijk en absurd.

Dit zijn de vijf meest getroffen oligarchen

Min 1 miljard euro, nog 12,2 miljard over

Viktor Vekselberg (60). Bezit een investeringsgroep die wereldwijd actief is in energie, metalen en banken. Bracht beroemde kunsteieren van Fabergé terug naar Rusland. 

Min 560 miljoen euro, nog 3,6 miljard over

Soeleiman Kerimov (52). Eigenaar van Ruslands grootste goudproducent en senator. Verdachte in Frans onderzoek naar fraude en witwassen. Doneerde geld aan de bouw van Moskouse moskee die in 2015 geopend werd door Poetin en de Turkse president Erdogan.

Min 1,9 miljard euro, nog 13,5 miljard over

Vladimir Potanin (57). Niet op de sanctielijst, maar verloor meer dan alle andere oligarchen. Eigenaar van de op een na grootste nikkelfabrikant ter wereld. Wintersportliefhebber die Poetin overtuigde om Winterspelen in Sotsji te houden.

Min 47 miljoen euro, nog 1,8 miljard over

Vladimir Bogdanov (66). De meest mysterieuze oligarch van Rusland. Enige oligarch die niet in Moskou woont maar in Siberië, waar hij een oliebedrijf leidt. Er gaan geruchten dat hij geld bewaart voor Poetin. Een zakenman die begon te graven werd kort daarna vervolgd.

Min 1 miljard euro, nog 9 miljard over

Gennadi Timtsjenko (65). Bezit een investeringsgroep met belangen in Russisch gas. Zeer goed bevriend met Poetin. Staat niet op de nieuwe sanctielijst, wel op die wegens de annexatie van de Krim.

Bronnen voor schattingen van bovenstaande verliezen: Bloomberg, Forbes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.