Column

Amerikaanse media zijn schoothondjes van politieke elite

WikiLeaks hangt met zijn publicatie van e-mailwisselingen niet alleen als donkere wolk boven de Democratische partij, maar ook boven Amerikaanse media. Mainstream media gedragen zich als schoothondjes tegenover Democratische kopstukken, blijkt uit onthullingen van Wikileaks. Amerikaanse media zijn niet meer de spiegel van de samenleving maar buiksprekers van het politieke establishment.

Beeld afp

Bij de presidentsverkiezingen van 2012 gaf tweederde van de grote kranten een stemadvies op president Barack Obama. Bij weekbladen bijna alle. De uitslag: Obama 51 procent en uitdager Mitt Romney 47 procent. Het electoraat is kennelijk gevarieerder dan de media. Het is niet nieuw dat media massief Democraten steunen, met The New York Times en de The Washington Post voorop. Beide kranten zijn echter in moeilijkheden door dalende oplages. The Wall Street Journal doet het goed met een oplage van ruim 2 miljoen. De zakenkrant is centrum-rechts, maar zeker geen fan van de Republikeinse kandidaat Donald Trump.

WikiLeaks bewijst dat de vooringenomenheid nog veel erger is. Zo legt op 30 april Ken Vogel, onderzoeksjournalist van Politico, zijn gehele artikel over de fondsverwerving van Hillary Clinton voor aan Mark Paustenbach, communicatieadviseur van de Democratische partij. Onder vermelding: 'zoals afgesproken, suggesties welkom'. Paustenbach zag de tekst nog voor de redactie van Politico.

Zoals overal worden in Amerika verkiezingen gewonnen of verloren op televisie. Zich neutraal noemende zenders: ABC, CBS, NBC, CNN. Aan de linkerzijde MSNBC; de rechterzijde Fox News. Joe Scarborough, medepresentator van het ochtendprogramma Morning Joe bij MSNBC, zei dat het verkiezingssysteem was gemanipuleerd tegen Sanders. Op 18 mei schreef een medewerker van de Democraten: 'De partij is tegen Fucking Joe. We moeten klagen bij de producer.' Op 5 mei stelde stafmedewerker Brad Marshall voor om Sanders in Kentucky, waar God nog bestaat, zwart te maken als 'atheïst'.

Clinton wilde weinig debatten om Sanders van het beeldscherm te houden. Een paar, vooruit dan! De Democraten klopten aan bij MSNBC en CNN. Beide zenders organiseerden debatten tijdens weekeinden of tegenover veel bekeken sportevenementen. De kijkdichtheid moest, conform de wens van Clinton, zo laag mogelijk blijven. Rachel Maddow, presentator bij MSNBC, verwelkomde Clinton met een omhelzing.

CNN bediende Clinton het best. Op 28 maart kreeg presentator Jake Tapper niet al te lastige vragen aangeleverd om aan Clinton te stellen. Gastenpanels van CNN zitten vol met Democraten. Verkiezingsstrateeg Paul Begala vroeg, zo bleek uit gelekte mails, de Clinton-campagne vooraf wat hij op televisie moest zeggen. Bijnaam van de zender: 'Clinton News Network'.

Andere zenders zijn evenmin neutraal. Zo gaf George Stephanopoulos, ex-medewerker van Bill Clinton en huidig politiek verslaggever van ABC, de Clinton Foundation 70 duizend dollar. CBS zond in het gerenommeerde programma 60 minutes aan de vooravond van de Democratische conventie een interview uit met Clinton en running mate Tim Kaine. Vragen en antwoorden over de onthulling van Clintons mails door WikiLeaks werden verstopt op de website.

'Neutrale' Amerikaanse media gaven president Bush er vaak flink van langs. Deels terecht. Tijdens president Obama werden zij schoothondjes. Kritiek op de eerste zwarte president werd al snel afgedaan als 'racisme'. Schandalen verdwenen in de doofpot.

Ben Rhodes, woordvoerder van Obama inzake nationale veiligheid, deed in The New York Times Magazine van 6 mei opschepperig over hoe hij de media manipuleerde. Hij voedde journalisten met 'nep nieuws': de VS onderhandelen sinds 2013 met Iran over een atoomdeal. In werkelijkheid was dat veel eerder. Rhodes: 'De gemiddelde leeftijd van reporters is 27 jaar. Ze weten letterlijk niets.'

Hillary Clinton wil dezelfde behandeling: wie kritiek heeft op de eerste vrouwelijke presidentskandidaat, is 'vrouwenhater'. Amerikaanse media stelden zich in op haar kroning, maar werden overrompeld door de opkomst van Trump en Sanders.

Amerikaanse media hebben geen greep meer op de massa. Voor boze kiezers zijn media de megafoon van politieke elites en daarom ongeloofwaardig.

ABC, CBS, CNN, NBC, MSNBC zijn allemaal tegen Trump. Toch heeft Trump een kans. De tijd dat mediakopstukken meningen konden voorkauwen voor 'domme mensen' is voorbij. Die mensen vormen nu zelf meningen. Hoe durven ze!

Derk Jan Eppink is senior fellow bij het London Policy Center in New York.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.