Amerikaanse Democraten in Nederland willen Sanders als presidentskandidaat

Bernie Sanders is de favoriet onder in Nederland wonende Amerikanen die hebben meegedaan aan de Democratische voorverkiezingen. 621 Amerikaanse burgers namen de moeite om vanuit Nederland op de progressieve kandidaat te stemmen, tegenover 290 mensen die kozen voor Hillary Clinton. De uitslag is in lijn met de wereldwijde uitslag: Sanders won negen van de dertien gedelegeerden van organisatie Democrats Abroad, Clinton vier.

Archiefbeeld van kandidaat Bernie Sanders tijdens een bijeenkomst in Michigan. Beeld ap

Toch ging het tijdens de Nederlandse voorverkiezing eerder deze maand niet over Sanders, maar over de andere verrassing van de verkiezingsstrijd: Donald Trump. In een helverlicht zaaltje tegenover de Tweede Kamer waar de Amerikanen hun voorkeur konden uitspreken werd gevreesd voor een toekomst met de New Yorkse zakenman achter de atoomknop.

'Jeb, de minst gekke'

'Trump heeft ons wakker geschud', zegt Bob Bragar, organisator van de Haagse voorverkiezing en tevens supergedelegeerde namens DA. Hij kijkt met afgrijzen naar de kandidaten die aan Republikeinse zijde scheldkanonnades op elkaar afvuren en elkaar aftroeven met harde maatregelen: 'Ze zijn zelfs zo rechts geworden, dat Jeb, een Bush notabene, de redelijke kandidaat leek, of althans, de minst gekke.'

Ook de 61-jarige Allan Hahn voelt een sterke aversie tegen Donald Trump. Hij is speciaal lid geworden van de Democratische Partij om een tegengeluid te laten horen: 'Als hij president wordt, dan krijgen we een derde wereldoorlog, let maar op.'

De excentriekeling uit Minnesota, hoge hoed en sandalen in de maartkou, is een aanhanger van Bernie Sanders. Zijn overtuiging om voor de senator uit Vermont te kiezen kent dezelfde voedingsbodem als die van veel Trump-stemmers: onvrede met de 'corrupte' politieke elite in Washington, en daar rekent hij ook Clinton toe. 'Hillary heeft de neiging om steeds weer deals te sluiten met grote bedrijven, zij is onderdeel van het systeem geworden', meent Hahn. 'Bernie daarentegen heeft in al die jaren in Washington laten zien dat hij zijn eigen beslissingen maakt, he puts the country first.'

Democrats Abroad

De Nederlandse uitslag wordt meegenomen in de algehele telling van Democrats Abroad, een organisatie die tijdens de voorverkiezingen opereert als een soort van staat en zeventien gedelegeerden mag verdelen onder de kandidaten – dat is in aantal vergelijkbaar met het kleine Wyoming. 69 procent van de stemmen ging wereldwijd naar Sanders en 31 procent naar Clinton. Zij krijgt daarom vier gedelegeerden, Sanders negen. De overige vier gedelegeerden zijn supergedelegeerden die door internationale partijbonzen uit het bestuur van Democrats Abroad worden toegekend.
Republikeinen in het buitenland kunnen niet meedoen aan voorverkiezingen.

Democratisch feest

De uit Wisconsin afkomstige Anne Glick heeft eenzelfde afkeer tegen de vriendjespolitiek in het Capitool. 'Hij is niet Hillary', antwoordt Glick op de vraag waarom ze Bernie Sanders aankruist op haar stembiljet. Ze ziet niks in de Clinton-dynastie die zich aan het ontvouwen is. 'Eerst Bill, dan Hillary en we zien dat hun dochter Chelsea ook wordt klaargestoomd voor het presidentschap. Hetzelfde geldt voor de Bushes waar zich ook een heel geslacht van presidenten leek aan te dienen. We moeten dit niet willen.'

Anne Glick heeft haar zoontje meegenomen, hij houdt binnenkort een spreekbeurt over de VS. Er worden selfies gemaakt met de stembiljetten en ook de versieringen, veel rood, blauw, wit en sterren, worden vastgelegd op zijn smartphone. Het is niet zijn eerste verkiezingen, vertelt Glick: 'Toen ik hoogzwanger van hem was, deed ik vrijwilligerswerk voor Barack Obama. Tot diep in de verkiezingsnacht hebben we gebeld met kiezers in staten waar de stembureaus nog niet gesloten waren. Dit jaar voel ik dat enthousiasme niet, maar ik vind het wel belangrijk dat hij deze stemming meemaakt. Zo leert hij over de democratie.'

Amerikanen in Nederland konden per (elektronische) post hun stem uitbrengen, of naar één van de fysieke voorverkiezingen komen in Amsterdam en Den Haag. Voor veel kiezers is het behalve een kans om te stemmen, ook een gelegenheid om bij te praten met gelijkgezinde landgenoten. Ze drinken merlot of prosecco, delen hugs en luchtkussen uit en de jonge Democraten die meegekomen zijn met hun ouders krijgen nepstembiljetten.

Bragar geniet zichtbaar van het feest van zijn 'Democratische familie', zoals hij de partij noemt. Hij is onderdeel van de minderheid die in Den Haag op Hillary Clinton heeft gestemd. Hij glundert bij de gedachte aan haar presidentschap: 'Ze gaat het geweldig doen.' Maar voordat dat zo ver is moet Bernie Sanders nog verslagen worden, wat vanavond niet gelukt is.

En dan volgt er op weg naar november het andere schijnbaar onvermijdelijke obstakel op het pad van de Democratische kandidaat. Bragar zegt zich geen zorgen te maken over Trump, maar toch knaagt het: 'Het is vooral belangrijk dat Amerikanen, ook de 31 duizend in Nederland, in november gaan stemmen. We moeten de hele wereld van Trump redden, dat is onze taak als Democraten.'

Beeld Stan Putman
Britse Democraten stemmen op hun presidentskandidaat bij een Democrats Abroad stemloket in Londen op 1 maart. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden