AMERIKAANSE ACTIE; De zaken gaan voor het meisje

ZAKEN gaan voor het meisje. Welk liefje moest wijken, doet niet meer terzake. Feit is dat Bill Clinton zijn niche heeft hervonden....

President Clinton voerde volgens plaaggeest Kenneth Starr circa 75 telefoongesprekken met Monica Lewinsky tijdens hun achttien maanden durende romance. Eenzelfde aantal Tomahawks stuurde hij donderdagavond naar vermeende terroristische bases in Afghanistan en Sudan. Het was back to business voor de leider van de vrije wereld.

Ook de rest van de Verenigde Staten kon overgaan tot de orde van de dag. Ho ho, niet zo snel. Overal in het land werden de wenkbrauwen gefronst toen Clinton vanaf zijn vakantieadres en later vanuit het Witte Huis uitlegde waarom hij tot de vergeldingsactie voor de bomaanslagen in Afrika had besloten. Hadden we zoiets niet eerder gezien?

Yep, in de bioscoop. Drie woorden gonsden vliegensvlug van de oost- naar de westkust en weer terug: Wag the Dog, de film waarin een Amerikaanse president zijn pr-apparaat een oorlog met Albanië laat verzinnen. Op die manier wordt de aandacht afgeleid van het seksschandaal met een jonge vrouw, waarin de regeringsleider is verwikkeld.

Op Times Square in New York verspreidde het laatste nieuws zich razendsnel dankzij enorme televisieschermen tegen kantoorgevels. Aanvankelijk overheerste ongeloof. Een enkeling vroeg zich spottend af wat voor stropdas de president nou weer droeg, waarop een ander vaststelde dat 'we momenteel in zeer cynische tijden leven'.

Hoe cynisch? De eerste vraag die de Amerikaanse minister van Defensie William Cohen kreeg voorgelegd, nadat hij op een persconferentie details van de militaire operatie had bekendgemaakt, was of hij Wag the Dog had gezien. En zo ja, of dit misschien een afleidingsmanoeuvre was voor Clintons persoonlijke misère?

Cohen beet natuurlijk niet. Integendeel, hij deed uitgebreid uit de doeken hoe diverse departementen al weken overleg hadden gevoerd over de wijze waarop een strafexpeditie tegen de daders van de aanslagen in Kenia en Tanzania kon worden uitgevoerd.

Dat Bill Clinton een uiterst druk baasje is met zeer uiteenlopende agenda's, staat buiten kijf. Maar eind vorige week, toen hij tien lijkkisten van Amerikaanse slachtoffers uit Nairobi opwachtte, was het groene licht voor vergelding al gegeven. Het wachten was op onomstotelijk bewijs dat Amerika's nieuwste aartsvijand Osama bin Laden achter de terreur stak.

Eerder dit jaar al dook de Wag the Dog-theorie op toen Saddam Hussein besloot om de VN-wapeninspecteurs uit zijn land te jagen. De Iraakse leider komt altijd van pas voor een internationale crisis, die de binnenlandse harmonie kan herstellen. Maar omdat Washington momenteel niet zit te wachten op een nieuwe confrontatie met Bagdad, verdween de onweerswolk en daarmee suggesties over afleidingstactiek.

Bij de twee bomaanslagen op Amerikaanse ambassades kwamen meer dan 250 mensen om het leven. De wraakactie van donderdag zorgde voor tientallen doden in Afghanistan. Ze roept ook de gerechtvaardigde vrees op voor terroristische tegenacties op willekeurige Amerikaanse doelen in de wereld.

Kortom, geen enkele weldenkende politicus zou Clinton mogen betichten van een afleidingsmanoeuvre om de naam Monica uit het hoofd van zijn kiezers te bannen. En toch gebeurde het, onomwonden, en vanzelfsprekend vanuit Republikeinse hoek. Senator Arlen Specter vroeg zich hardop af of er geen 'afleidend motief' in het spel was geweest, hetgeen volgens hem ook het buitenland zou willen weten. Collega Dan Coats, lid van een veiligheidscommissie in het Congres, ging een stapje verder. 'Waarom nu, na een week vol persoonlijke problemen voor de president? Het tijdstip van deze actie is verdacht.'

Gelukkig pasten de belangrijke Republikeinse beleidsmakers voor dergelijke retoriek. Meerderheidsleider in het Huis van Afgevaardigden Newt Gingrich prees Clinton omstandig voor 'het juiste besluit op het juiste moment'. Hij kon ook niet anders. Het is een ongeschreven wet dat politieke opponenten zich pal achter de president opstellen zodra raketten in het buitenland worden afgevuurd en Amerikaanse levens op het spel staan.

De verwarring geeft in ieder geval aan dat Clintons geloofwaardigheid na de veelbewogen afgelopen week toch tekenen van broosheid is gaan vertonen. Het volk kan er geen wijs meer uit. Zeker bij degenen (en dat zijn er heel wat), die de baas in Washington slechts beschouwen als iemand die 's avonds in de huiskamer opduikt, voorafgegaan door Entertainment Tonight en gevolgd door Seinfeld.

In zijn vrije tijd laat Clinton zich graag omringen door Hollywoodse macht. Hij overnachtte onlangs bij regisseur Steven Spielberg en babbelde wat geld bij elkaar voor de Democratische partijkas op een feestje bij acteursechtpaar Kim Basinger en Alec Baldwin. En donderdag volgde de crisis die op het witte doek al in première was gegaan.

In filmmekka Beverly Hills treurt Monica Lewinsky intussen over de vriend, die toch niet zo veel van haar hield als ze dacht. En op Martha's Vineyard spelen Hillary Rodham Clinton en dochter Chelsea op het strand gezelschapsspelletjes. Maar met zijn tweeën is Risk niet echt gezellig. Waar is Bill als je hem nodig hebt?

Tim Overdiek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden