Nieuws Bescherming privégegevens donateurs VS

Amerikaans ministerie van Financiën beschermt grote geldschieters met nieuwe maatregel

Amerikaanse belangenverenigingen zoals de wapenlobby NRA hoeven de belastingdienst niet meer te vertellen wie hun grote geldschieters zijn. Het ministerie van Financiën zegt privégegevens van donateurs te willen beschermen, maar critici vrezen voor de invloed van zogeheten ‘dark money’ - invloedrijke donaties met een onbekende herkomst.

De Amerikaanse minister van Financiën Steven Mnuchin in het Congres eerder deze maand. Beeld Getty Images

De NRA en Americans for Prosperity, de belangengroep van multimiljardairs Charles en David Koch, staan geregistreerd als ‘welzijnsorganisaties’ met belastingcode 501(c)(4). Ze zijn vrijgesteld van belasting zolang ze niet meer dan 50 procent van hun fondsen aan politieke activiteiten als campagneadvertenties besteden. Tot op heden moesten dergelijke organisaties een vertrouwelijke lijst opmaken van donateurs die meer dan 5.000 dollar schonken.

Het beleid van het ministerie van Financiën wordt beschouwd als een zege voor conservatieven, die het onbeperkt schenken van geld zien als een vorm van vrijheid van meningsuiting. In 2010 oordeelde het Hooggerechtshof al dat ongelimiteerde donaties aan verkiezingskandidaten onder het recht op vrije meningsuiting vallen. Sindsdien hebben non-profitorganisaties, vakbonden, maar ook bedrijven de mogelijkheid om onbeperkt te schenken aan politieke doelen. De belastingdienst werd in navolging van de gerechtelijke uitspraak dan ook overspoeld met aanvragen voor een 501(c)(4)-status.

Zware nederlaag

Pleitbezorgers van transparantie zien de beslissing van het Hof nog altijd als een zware nederlaag voor de democratie en politieke transparantie. Zij hekelen de invloed van het bedrijfsleven en van vermogende lobbyclubs in de politiek en vrezen dat het nieuwe fiscale beleid die invloed opnieuw zal vergroten.

In een verklaring zegt minister van Financiën Steven Mnuchin dat de IRS, de Amerikaanse belastingdienst, de namen en adressen van donateurs niet nodig heeft om zijn werk te kunnen doen. ‘Deze wijziging zal op geen enkele manier transparantie beperken’, aldus de minister. Immers, voor het publiek verandert er niets. De namen en adressen waren al niet openbaar, maar werden in vertrouwelijkheid gedeeld met de IRS. Wel konden buitenstaanders inzicht krijgen in het aantal donateurs waar een organisatie op leunde.

In 2016 probeerde het Republikeinse Huis van Afgevaardigden het nieuwe beleid al af te dwingen met een wetsvoorstel, maar dat hield de regering-Obama toen tegen. Sinds het aantreden van president Trump werkt de Republikeinse regering de wensenlijstjes van conservatief Amerika af.

Super PAC's injecteren geld en gif in campagne VS; maar wat zijn het?

Met louter dollars word je in de VS geen president, zonder evenmin. Republikeinen zamelen met nieuwe 'Super PAC's' bakken geld in bij steenrijke particulieren. Hoe gaat dit systeem in z'n werk?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.