nieuws

Amerika tracht hypermodern gevechtsvliegtuig uit Zuid-Chinese zee te vissen voordat China dat doet

Een militaire oefening van de VS deze week in de Zuid-Chinese Zee is uitgelopen op een forse kopzorg voor het Pentagon. De Amerikaanse marine tracht een neergestorte F-35, Amerika’s modernste gevechtsjager, van de zeebodem te vissen voordat China er naar op zoek gaat.

Stieven Ramdharie
Een F-35B Lightning II aan boord van het Amerikaanse vliegdekschip USS Essex. Beeld EPA
Een F-35B Lightning II aan boord van het Amerikaanse vliegdekschip USS Essex.Beeld EPA

Ook de Chinese luchtmacht beschikt over stealth-gevechtsvliegtuigen. Toch kan de F-35 China een schat aan geavanceerde technologie opleveren, indien het land de verongelukte gevechtsjager als eerste in handen weet te krijgen. De F-35, opvolger van onder andere de F-16 en in Nederland vooral bekend onder de naam Joint Strike Fighter (JSF), is met 360 miljard euro Amerika’s duurste wapenproject ooit.

De maandag verongelukte F-35 stortte neer toen het toestel na een patrouillevlucht bij de landing het dek raakte van het vliegdekschip USS Carl Vinson. Het 103 miljoen euro kostende toestel viel in zee. De gevechtsvlieger wist zich nog net op tijd met zijn schietstoel in veiligheid te brengen. De piloot en zes bemanningsleden van het vliegdekschip raakten gewond. Het dek raakte beschadigd, maar de Carl Vinson kon kort daarna de vliegoperaties hervatten.

Het vliegdekschip bevond zich toen in de Zuid-Chinese Zee, een strategisch zeegebied waar een fors deel van de wereldhandel doorheen vaart. De VS, Groot-Brittannië en andere bondgenoten varen regelmatig met marineschepen in het gebied om Beijing duidelijk te maken dat de Chinese claims op de Zuid-Chinese Zee niet worden erkend.

Bergingsoperatie

Als waarschuwing lieten de VS de Carl Vinson vergezellen door een tweede vliegdekschip, de USS Abraham Lincoln. Een dag eerder lieten de twee vliegdekschepen, vergezeld van hun escorteschepen, zich samen met Japanse oorlogsbodems zien in de nabijgelegen Filipijnse Zee. ‘Vrijheid op zijn best’, twitterde viceadmiraal Karl Thomas van Amerika’s Zevende Vloot bij foto’s van de schepen die zich naast elkaar hadden opgesteld.

Thomas moet nu, in een race tegen de klok, een bergingsoperatie organiseren om de neergestorte F-35 weer in handen te krijgen. De marine maakte dinsdag bekend dat de voorbereidingen hiervoor al worden getroffen. Een marinewoordvoerder wilde niet ingaan op berichten dat China ook pogingen zou wagen om het hightechtoestel te vinden: ‘Wij kunnen niet speculeren wat de bedoelingen zullen zijn van de Volksrepubliek China.’

De vrees voor een Chinese zoektocht is niet ongegrond. Chinese hackers slaagden er in 2007 in om ontwerpen over de ontwikkeling van de F-35 in handen te krijgen na een hack bij de Amerikaanse fabrikant Lockheed Martin. De informatie zou gebruikt zijn voor de ontwikkeling van China’s stealthjager J-20.

Ook zijn er al jaren berichten dat China wrakstukken in handen heeft gekregen van een ander Amerikaans stealthvliegtuig, de F-117. Dat toestel, dat vanwege de stealthtechnologie moeilijk waarneembaar is op de radar, werd in 1999 tot ontzetting van de VS neergeschoten door Servië tijdens de Kosovo-oorlog.

Niet braaf toekijken

Voormalig directeur operaties van het inlichtingencentrum van Amerika’s Pacific Command, Carl Schuster, waarschuwde maandag dat Beijing niet braaf zal toekijken bij de Amerikaanse zoektocht naar de neergestorte F-35. ‘China zal proberen de F-35 te lokaliseren en te onderzoeken met behulp van onderzeeërs en een van zijn onderwatervaartuigen die op grote diepte kunnen opereren’, zei Schuster tegen CNN.

In november vorig jaar, toen een Britse F-35 in de Middellandse Zee neerstortte, was de vrees bij de Britten en de Amerikanen dat Russische marineschepen zich zouden bemoeien met de berging. De F-35 werd uiteindelijk een maand later uit de zee gevist door de Britten, met hulp van de Amerikanen. Beide F-35’s die zijn neergestort, zijn versies die zijn ontwikkeld om op marineschepen te landen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden