Amelio winnaar laatste titel 'beste Europese film' Felix sterft na zeven jaar in armetierigheid

In Berlijn is zondag de Felix ten grave gedragen. De zevende editie van de Europese filmprijs, waarvoor de naam Felix was bedacht om maar vooral niet te lijken op de Oscar van Hollywood, was de laatste....

Van onze verslaggever

Peter van Bueren

BERLIJN/AMSTERDAM

De fraaie entourage van de Spiegelzelt in Charlottenburg kon nauwelijks maskeren hoe armetierig de ceremonie was waarop de toch belangrijkste Europese filmprijs werd uitgereikt. Tot overmaat van ramp bleken bij het tellen der stemmen in de categorie Beste Jonge Film twee produkties gelijk te zijn geeïndigd. Omdat de organisatie daar niet op had gerekend moest een van de prijswinnaars genoegen nemen met een inderhaast opgehaald showmodel van de Felix uit het kantoor van de EFA. Symbolisch kon het faillissement van de Felix niet duidelijker worden uitgedrukt.

Er wordt inmiddels gewerkt aan een nieuwe Europese filmprijs, die zou moeten worden uitgereikt op een Europees Filmfestival dat in Straatsburg komt. De nieuwe prijs zou Etoile gaan heten, naar de sterren op de vlag van de Europese Gemeenschap, maar zelfs dit is nog niet zeker.

In Berlijn werd tot ieders verrassing Lamerica van Gianni Amelio uitgeroepen tot de beste Europese film. Amilio won de prijs eerder in 1990 (Porte aperte) en in 1992 (Il ladro di bambino). De Italiaan kreeg net even meer stemmen dan Krzysztof Kieslowski, wiens trilogie Trois couleurs: Bleu, Blanc en Rouge veruit favoriet was.

De Felix voor de beste Jonge Europese film (twee jaar geleden nog gewonnen door De noorderlingen van Alex van Warmerdam) ging naar Woyzek van de Hongaar Janosz Szasz en Le fils du requin van de Franse regisseuse Agnès Merlet. De laatste film is in Nederland niet uitgebracht, en werd begin van dit jaar nogal verscholen vertoond op het Rotterdamse filmfestival. Woyzek zal op het komende festival in Rotterdam zijn Nederlandse première beleven.

De Saga-groep uit Sarajevo kreeg, zonder jurering, van het EFA-bestuur 'op humanitiar-politieke gronden' de documentaire-prijs, en de Franse regisseur Robert Bresson ontving de carrièreprijs. De internationale filmkritiek bekroonde Caro diario van de Italiaan Nanni Moretti.

Een wiegedood kun je het niet echt noemen, maar Felix is toch niet verder gekomen dan de crèche. De eerste editie, in Berlijn, had nog sterallures en een hoog, zij het enigszins provinciaals glamourgehalte. Het was de bedoeling de prijsuitreiking te laten circuleren langs verschillende landen, maar na ceremonies in Parijs en Glasgow werd de thuishaven Berlijn permanent. De eerste uitreikingen werden nog door verscheidene landen op de televisie uitgezonden, maar de belangstelling daalde drastisch en sinds vorig jaar ontbrak het geld voor een grote show.

Een van de problemen was de selectieprocedure. Aanvankelijk verliep deze via landelijke commissies, die echter vanwege nationalistische belangen vaak films niet om hun kwaliteit maar om hun waarde als nationaal 'visitekaartje' kozen. Anderzijds wonnen uiteindelijk vaak films die weliswaar een hoge artistieke kwaliteit hadden, maar te weinig glamour uitstraalden voor een groot publiek.

Ditmaal hadden enkele festivaldirecteuren en critici een eerste selectie van ongeveer dertig films samengesteld. Daarbij zat geen enkele Nederlandse film. Het bestuur van de Academie bracht deze lijst terug naar negen films per categorie, waarbij vooral gelet werd op het feit dat ze de 'marktpotentie' bezaten en tot stand waren gekomen met Europees subsidiegeld. Uit de resterende achttien films werden twee keer drie produkties genomineerd door een jury van regisseurs, critici en producenten, die onder leiding stond van de Italiaanse regisseur Ermanno Olmi. Leden van de EFA konden de afgelopen dagen in Berlijn hun stem toevoegen aan die van de juryleden en de opgetelde totalen beslisten.

Hoewel van manipulatie niet direct sprak was, leefde zowel bij de eerste selectiecommissie als bij de jury het onbehaaglijke gevoel dat de Academie grote druk uitoefende om aan bepaalde films de voorkeur te geven.

Beschamend was het dat de juryleden die het werk hadden gedaan niet eens voor de ceremonie waren uitgenodigd. De genomineerde regisseurs wel, hoewel ze hun eigen reis moesten betalen. Tegen zo'n gebrek aan fatsoen kon geen stevig banket in die mooie spiegelzaal op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden