KVGN

Ameland met power-to-gas voorop in verduurzaming Nederlandse energieconsumptie

Om onze energieconsumptie te verduurzamen produceert Nederland steeds meer zon- en windenergie. Het verdelen en opslaan van de geproduceerde energie is echter niet eenvoudig. Innovatieve technologie die de opgewekte elektriciteit in gas kan omzetten brengt nu uitkomst.

Beeld KVGN

Op 1 januari 2050 moet Nederland CO2-neutraal zijn als het gaat om onze energiehuishouding. Op Ameland wordt daar nu al hard aan gewerkt. Het mooie Waddeneiland wil voorop lopen in de noodzakelijke energietransitie, en daarom zo snel mogelijk in zijn energiebehoefte voorzien met duurzaam opgewekte elektriciteit en groen gas. Het eiland ontwikkelt zich zo als interessante proeftuin voor een groot aantal innovatieve technologieën voor de productie van duurzame energie.

Ameland is bezaaid met projecten waarbij onder meer zonnepanelen, brandstofcellen, warmtepompen en biogas worden ingezet om traditionele energiebronnen te vervangen. Echt interessant wordt het echter pas als het resultaat van al die inspanningen bij elkaar moeten worden gebracht om aan de continue energiebehoefte van de consument te kunnen voldoen. Zo kunnen windmolens en zonnecollectoren het ene moment bijvoorbeeld voorzien in een flink deel van de stroomvoorziening voor het eiland, om het volgende moment helemaal weg te vallen. Ook op Ameland waait het immers niet altijd, en helaas is de zon er ook niet altijd te zien.

Elektrolyse

Het zou ideaal zijn als alle, tijdens zon- of windrijke dagen, opgewekte elektriciteit kon worden bewaard op enorme batterijen. Hoewel daar door bijvoorbeeld Amerikaanse superondernemer Elon Musk wel degelijk aan wordt gewerkt, is dat op dit moment vaak nog simpelweg te duur en onpraktisch. Duurzaam Ameland werkt daarom met een andere innovatieve oplossing: power-to-gas. Daarbij wordt de met zon- of windenergie gewonnen stroom gebruikt voor elektrolyse, oftewel het transformeren van gewoon kraanwater in zuivere zuurstof en waterstof door er elektriciteit doorheen te laten lopen.

Waterstof is een brandstof met een aantal zeer positieve eigenschappen. Zo is de enige 'afvalstof' die bij verbranding ontstaat schoon water. Daar komt bij dat je waterstof ook makkelijk in grote volumes kunt opslaan. In Ameland wordt de energie van de zonnepanelen zo omgezet in waterstof. Als waterstof wordt gecombineerd met CO2 wordt methaan (het hoofdbestanddeel van aardgas) geproduceerd. Dat gas wordt vervolgens 'geïnjecteerd' in het lokale aardgasnetwerk. Zo kan de energie onbeperkt worden bewaard, en ook kan er prima op worden gekookt of gestookt. Dat netwerk was al aanwezig, en de 'electrolyser' die hiervoor wordt gebruikt is niet groter dan een wasmachine. Goed werkbaar voor een kleine gemeenschap als Ameland, maar straks ook op grote schaal inzetbaar om heel Nederland van energie te voorzien.

Mega-installatie

Om de power-to-gas technologie op die schaal in te kunnen zetten, werkt een consortium van bedrijven, met onder meer de Gasunie, Stedin en Siemens, in Delfzijl aan de grootste power-to-gas installatie ter wereld. En nog bovenop dit enorme project, waarvan het startschot in 2014 werd gelost, lanceerde de Gasunie eerder dit jaar een nieuw power-to-gas project in het nabijgelegen Veendam. Hiervoor gaan liefst 5000 grote zonnecollectoren de energie leveren die nodig is om water in brandstof te veranderen. Het waterstof zal vervolgens worden opgeslagen in grote ondergrondse zoutmijnen die speciaal geschikt zijn gemaakt voor de opslag van grote volumes gas.

In de huidige omstandigheden zijn op deze wijze geproduceerde waterstof en methaan nog relatief duur. Inmiddels werken verschillende Nederlandse organisaties echter aan onderzoeken om het proces goedkoper te kunnen maken, zoals bijvoorbeeld ook het genereren van zonne-energie de afgelopen jaren sterk in kosten is gedaald. Daaronder is ook het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN), Nederlands grootste onderzoeksinstituut op energiegebied. Het centrum heeft nationaal en internationaal een grote reputatie op het gebied van onder meer zonne-energie, windenergie en milieuonderzoek. En dus ook de mogelijkheden van de power-to-gas technologie.

Vergroening chemie en transportsector

Belangrijk aandachtspunt hierbij zijn de alternatieve gebruiksmogelijkheden van de middels power-to-gas geproduceerde brandstof. Zo kan in het verlengde van dit productieproces bijvoorbeeld ook 'syngas' worden geproduceerd, een belangrijke grondstof voor de Nederlandse chemische industrie. Daarmee kan ook een forse stap worden gezet in de vergroening van die chemische industrie. En daarnaast kan het geproduceerde methaan ook in vloeibare (bio-LNG) of samengeperste (bio-CNG) vorm dienen als schone brandstof voor de transportsector. Net als duurzame waterstof kan dienen als CO2-vrije brandstof voor elektrische aangedreven brandstofcelvoertuigen.

Zo kan de innovatieve power-to-gas technologie dus op verschillende manieren worden ingezet om Nederland te helpen met zijn ambitieuze doelstelling om op 1 januari 2050 geheel CO2-neutraal te zijn voor wat betreft onze energiehuishouding. Aan de ene kant kunnen met power-to-gas geproduceerde gassen worden gebruikt als buffer om tijdelijke overschotten aan via windturbines en zonnecollectoren op te slaan. En aan de andere kant kunnen met deze technologie duurzame brand- en grondstoffen worden geproduceerd die geen, of in ieder geval veel minder schade aanrichten aan het milieu. Zo speelt de Nederlandse gassector dus een essentiële rol bij de transformatie naar een duurzamere energieconsumptie en een groenere toekomst.

Advertisement

Meer weten? kijk op gas2050.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.