AMC: geen reden om te twijfelen aan verhaal van co-assistent

Minister Edith Schippers laat een onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar het optreden van alle betrokken instanties in de kwestie Tuitjenhorn. Vier vragen moeten daarin nog worden opgehelderd.

Huisarts Nico Tromp diende op 19 augustus een enorme hoeveelheid morfine toe aan een terminale patiënt, die daarna snel overleed. Een aanwezige co-assistent trok aan de bel bij haar opleider van het AMC. Later deed de inspectie aangifte. Justitie verdacht de huisarts van moord, zegt zijn weduwe. Zij stelt dat die aanklacht en de snelle opstapeling van gebeurtenissen Tromp tot wanhoop dreven. Op 8 oktober pleegde hij zelfmoord.


Was de aanklacht van moord niet voorbarig of overtrokken?

De huisarts diende de enorme hoeveelheid van 1 gram morfine en 350 microgram dormicum toe. Volgens het verslag van de co-assistent deed hij dat om de patiënt te laten sterven, zonder euthanasieprocedure. 'Hij zei: we helpen hem gewoon naar de lieve heer.' De co-assistent schrijft dat de huisarts na het overlijden in de auto zegt dat je 'een lapzwans bent als je het niet zo doet'. Tijdens het gesprek in de auto vertelt Tromp dat hij vindt dat euthanasie veel administratie kost, 'en het duurt ook allemaal lang'. De co-assistent: 'Toen vertelde hij dat hij ook wel eens een zak over iemands hoofd had gedaan en toen ik geschrokken reageerde zei hij dat de CO2-dood een hele zachte dood is. Ook helium had hij in de praktijk voor dit soort gevallen.'


Advocaat Cor Hellingman stelt echter namens de nabestaanden van Tromp dat de co-assistent, 'net koud uit de collegebanken en nog zo groen als gras', de opmerkingen van de huisarts verkeerd heeft geïnterpreteerd. 'Het is extreem dik aangezet.'


De weduwe van Tromp zei dit weekend in Nieuwsuur dat het verhaal van de 'zak over het hoofd' ter sprake kwam tijdens een lunch op de praktijk. Dat ging over een wanhopige terminale patiënt elders in het land die geen euthanasie kreeg en toen maar een zak over zijn hoofd had getrokken. Haar man heeft zelf zoiets nooit gedaan, zegt Anneke Tromp. De vraag of de co-assistent dus heeft gelogen over het voorval in de auto en wat voor motief zij zou kunnen hebben om dat te doen, kwam in de uitzending niet aan bod.


Onbekend is of justitie de verdenking van moord alleen baseerde op de getuigenis van de co-assistent of dat er meer bewijs was.


Had het AMC eerst wederhoor moeten plegen bij Tromp?

Het academisch ziekenhuis in Amsterdam neemt na een klacht normaal gesproken eerst contact op met de betrokkene. In dit geval stapt het ziekenhuis direct naar de inspectie.


'Wij hadden geen reden om te twijfelen aan het verhaal van de co-assistent', aldus het AMC. 'Daarom moest er onderzoek komen, maar we vonden het te ernstig om het op te lossen in een intercollegiaal gesprek. Als het waar was, bestond er bovendien kans op herhaling.'


Hiermee handelt het ziekenhuis in strijd met de gedragsregels van artsenfederatie KNMG. Daarin staat: 'Kritiek ten aanzien van een collega dient primair met de betrokken collega te worden besproken.' Maar, zegt een woordvoerster van de KNMG, dat is een leidraad, geen wet. 'In uitzonderingsgevallen mag je daarvan afwijken. Daar kunnen goede motieven voor zijn.'


Wat mogelijk meespeelt, is dat het AMC Tromp helemaal niet kent: hij werkt normaliter met het VUmc.


In eerste instantie dient het ziekenhuis de zaak als anonieme casus in bij de inspectie, met de vraag wat ermee moet gebeuren. 'Dat was ook om de co-assistent te beschermen als bron van het verhaal.' Maar de inspectie belt meteen terug om de zaak over te nemen. Ze eist dat het ziekenhuis zegt om welke huisarts het gaat.


De weduwe begrijpt nog altijd niet waarom het AMC deze keuze heeft gemaakt. Ze noemt het buitenproportioneel. 'Hij heeft dat letterlijk als een dolkstoot in zijn rug ervaren. Hij heeft niet de kans gehad om met zijn 22 jaar ervaring uit te mogen leggen wat hem bewogen heeft.'


Had de inspectie dan niet eerst de huisarts moeten horen, alvorens aangifte te doen?

De Inspectie voor de Gezondheidszorg vindt het verhaal zo alarmerend, dat direct aangifte wordt gedaan bij de politie. Weer wordt dus niet met Tromp zelf gesproken. De vraag is of dat niet had gekund. De inspectie meent zelf dat aangifte de enige optie was. 'Er was hier geen sprake van euthanasie of palliatieve sedatie, maar van een zware verdenking van een strafbaar feit', zegt hoofdinspecteur Josée Hansen. 'Wij zijn verplicht daarvan aangifte te doen.'


Als de inspectie het procesdossier van justitie ontvangt, wordt Tromp door de inspectie per direct op non-actief gesteld. Hansen: 'In het dossier werd de lezing van de co-assistent bevestigd. De huisarts is ernstig over de schreef gegaan. Er was een direct en ernstig gevaar voor de patiëntveiligheid. Gezien de omstandigheden was er in onze ogen een gerede kans op herhaling.'


Heeft het handelen van het Openbaar Ministerie de situatie onnodig doen escaleren?

Na de aangifte van de inspectie doorzoekt justitie op 26 augustus de woning en de praktijk van Tromp. Dat gebeurt 's avonds na elven. Volgens de weduwe waren er bij de doorzoeking van de praktijk vijftien man aanwezig. Critici vinden dat de huisarts door deze aanpak onnodig is gecriminaliseerd.


Justitie zegt dat de huiszoeking juist 's avonds laat plaatsvond, om geen onrust te veroorzaken in de kleine gemeenschap van Tuitjenhorn en om het werk in de huisartsenpraktijk niet te verstoren. Dat bij een huiszoeking vijftien man worden ingezet, is niet uitzonderlijk. 'Door met een groter aantal mensen een doorzoeking te verrichten kan elke ruimte gelijktijdig worden bekeken en verloopt een doorzoeking sneller', aldus het OM.


Het verhoor van Tromp wordt uitgesteld, omdat hij zich met suïcidale klachten heeft laat opnemen in een psychiatrische kliniek. Op 13 en 15 september wordt hij alsnog op het politiebureau ondervraagd. Hij is dan nog steeds opgenomen. Had justitie niet langer moeten wachten? Volgens het OM hebben de psychiater en de verdachte ingestemd met het moment van verhoor. Weduwe Anneke Tromp zegt dat haar man zich 'in die richting heeft laten drijven', onder het mom van 'dan moet het maar'. De psychiater twijfelde volgens de weduwe over de haalbaarheid van een verhoor.


Uiteindelijk wordt de huisarts op 20 september ontslagen uit de kliniek. Op de vroege ochtend van 8 oktober maakt hij een eind aan zijn leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden