NieuwsHulpdiensten

Ambulances in aantal regio’s minder snel ter plaatse, maar of het levens kost is moeilijk te zeggen

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is verontrust over de responstijd van ambulances in Nederland. Hoewel het landelijk gemiddelde constant is, laat de situatie in een kwart van de regio's te wensen over, zonder dat er uitzicht is op verbetering.

Ambulancevervoer in Amsterdam.  Beeld ANP
Ambulancevervoer in Amsterdam.Beeld ANP

Dit laat de NZa weten in een brief aan minister Bruins. Donderdag wordt hierover gedebatteerd in de Tweede Kamer.

Minstens 95 procent van de ambulances moet binnen de gestelde richtlijn van 15 minuten ter plekke zijn. Dit lukt slechts in drie van de 24 ambulanceregio’s die Nederland telt. Maar waar dit in de meeste regio’s constant is, net als het landelijk gemiddelde van 92,5 procent, waren er in 2018 zes regio’s (een kwart) die buitengewoon slecht presteren. Dit is een verdubbeling ten opzichte van 2017. De NZa heeft er geen vertrouwen in dat dit verbetert. Minister Bruins noemt de bevindingen van de NZa ‘jammer’. Hij pleit voor extra aandacht en aanvullend toezicht in de betreffende regio’s.

Kost dit ook levens? Volgens woordvoerder Erik Bloem van het NZa is dat moeilijk te zeggen. ‘De richtlijn van 15 minuten dateert uit de jaren zeventig. Tegenwoordig kunnen ambulances veel meer. Dat iedere minuut telt, staat als een paal boven water. Maar de mogelijkheden voor zorg in de ambulance zelf zijn ook toegenomen.’

‘Snel doen is anders dan goed doen’, zegt Nadiene Toby van Ambulancezorg Nederland. ‘En de kwaliteit van de zorg in de ambulance is heel hoog in Nederland. Er zijn weinig incidenten.’ Doordat ambulances een soort rijdende ziekenhuisjes zijn geworden, hoeven patiënten niet lang te wachten op acute zorg. Inschatten wat iemand nodig heeft, is daarbij ook belangrijk. ‘De zorg begint al in de meldkamer’, zegt Toby.

Deze nuance brengt de NZa ook aan in de brief aan de minister. Het is beter wanneer een ambulance iets later is, dan wanneer deze komt opdraven zonder de juiste middelen of het juiste personeel. Waarom trekt de NZa dan toch aan de bel? ‘Dit is de richtlijn en daar controleren wij op’, zegt woordvoerder Bloem. De RIVM, die oorspronkelijk de richtlijn van 15 minuten heeft bedacht, kijkt momenteel of deze herijkt moet worden.

De NZa kijkt trouwens niet alleen naar de snelheid van de ambulances. ‘We kijken ook naar de spreiding, de manier waarop ze worden ingezet en in hoeverre bestaande kennis daarbij wordt gebruikt.’ Overigens is in Nederland als geheel de toegang tot acute zorg toereikend. In principe kan 99,8 procent van de Nederlanders binnen 45 minuten naar een spoedeisende hulppost worden gebracht.

Personeelstekort

De voornaamste oorzaak voor de terugvallende responstijd is het structurele personeelstekort, schrijft de NZa. Toby beaamt dit. ‘De hele gezondheidszorg staat onder druk en de ambulancezorg is daar geen uitzondering op. Er worden maatregelen genomen, maar dat is natuurlijk niet in één dag voor elkaar.’ Ondertussen neemt de druk op ambulances toe. ‘Door de vergrijzing hebben mensen langer zorg nodig en de zorgvraag wordt complexer. Bovendien heeft iedereen tegenwoordig een mobiel; ambulances worden ook vaker gebeld.’

De knelpunten zijn herkenbaar, zegt Jasper van Vugt, woordvoerder van de ambulancezorg in Rotterdam-Rijnmond. Deze komt met 88,2 procent als slechtste uit de bus (cijfers van Ambulancezorg Nederland uit 2018 waarop de NZa zich baseert) en is daarmee zorgenkind. Voor het NZa dan. ‘Voor die richtlijn van 15 minuten bestaat geen enkele medische onderbouwing. Dus wil je daar echt op beoordelen? De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd noemt de dienstverlening van ambulances van hoge kwaliteit en perfect in orde.’

‘Wij willen natuurlijk altijd zo snel mogelijk ter plaatse zijn. Maar niet alle gevallen vereisen dat je er binnen 15 minuten bent. Je kunt je afvragen of het verstandig is om de straatstenen eruit te rijden om op 14 minuut 59 aan te komen. Het is per geval afhankelijk en er zijn gevallen waarbij je ook na die 15 minuten nog uitstekende acute hulp kunt verlenen. Wij gaan echt voor kwaliteit.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden