'Ambtsbericht' zwijgt over risico voor terug te sturen Iraniers

Iraniërs die meedoen aan illegale, oppositionele activiteiten lopen kans in hun land gearresteerd te worden. Wie wordt betrapt op het verspreiden van pamfletten of deelneemt aan demonstraties en bijeenkomsten die door het regime zijn verboden, loopt kans op een gevangenisstraf van zeker enkele weken tot drie maanden....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Dit schrijft minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken in een ambtsbericht over de politieke situatie in Iran. Het stuk is opgesteld op verzoek van het ministerie van Justitie. Dat wil beter kunnen beoordelen of afgewezen Iraanse asielzoekers kunnen worden teruggestuurd.

Het kabinet beschouwt Iran sinds kort niet meer als 'onveilig' land voor alle uitgeweken Iraniërs. In tegenstelling tot vroeger, toen asielzoekers op een gedoogstatus konden rekenen, vindt Justitie nu dat uitzetting in individuele gevallen wel mogelijk is. Volgens asieladvocaten en vluchtelingenorganisaties is dit onverantwoord en lopen teruggekeerde Iraniërs groot gevaar in Iran.

In tegenstelling tot eerdere ambtsberichten, waarin executies, folteringen en willekeurige arrestaties uitvoerig aan de kaak werden gesteld, is het stuk niet uitgesproken negatief over de mensenrechtensituatie in Iran. 'Er wordt nogal wat gemarteld in Iran, maar daar lees ik niets over', zegt een woordvoerder van Amnesty International. 'We hadden gehoopt dat ze zouden aangeven waarom de vluchtelingen wel of niet teruggestuurd konden worden. Dat hebben ze duidelijk niet gedaan.'

Volgens Van Mierlo kenmerkt de politieke situatie in Iran zich de laatste jaren door een 'relatief grote mate van stabiliteit'. Van een min of meer georganiseerde oppositie is naar het oordeel van de bewindsman echter geen sprake.

Het ambtsbericht gaat voornamelijk over de oppositiegroepen die in het land nog actief zijn en wat politieke activisten zoal te vrezen hebben. De meeste organisaties zijn in Iran zelf verboden, zoals de Mujahedin-e Khalq en enkele Koerdische bewegingen; zij opereren voornamelijk vanuit het buitenland.

Twee oppositieleiders werden in 1989 en 1992 in Berlijn en Wenen vermoord. Over de vraag of de Iraanse regering hierbij was betrokken, laat het ministerie zich niet uit.

Het ambtsbericht is van belang voor Justitie omdat het de rechtvaardiging kan zijn voor het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers. Twee weken geleden nog liet Justitie de beroepszaken van een twintigtal Iraniërs aanhouden omdat het ministerie eerst van Buitenlandse Zaken wilde weten wat het vindt van de situatie in Iran.

VluchtelingenWerk Nederland is teleurgesteld over de brief van Buitenlandse Zaken. 'Met dit summiere verhaal kom je niet verder. Het ministerie laat het nu duidelijk over aan de rechter', aldus een woordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden