Ambitieus Dordts bussysteem flopt

'Je kunt niet én de auto én de fiets én het openbaar vervoer in het centrum van de stad toelaten....

Van onze verslaggever

Hans Horsten

DORDRECHT

Anderhalf jaar na dato overziet directeur H. van der Beek van Stadsvervoer Dordrecht de brokstukken van een ambitieus experiment dat een volledige mislukking werd. Onvoorziene tegenvallers, verkeerde calculaties, botte pech. De busonderneming stapt nu weer over op het traditionele systeem.

In juni 1997 introduceerde de plaatselijke openbaarvervoermaatschappij als eerste een driebussensysteem. Er kwam een Expressebus om in de spits de forens te bedienen, een Servicebus voor ouderen en gehandicapten, en voor de funshoppers een milieuvriendelijke Citybus die het historische hart van de oudste stad van Holland moest ontzien.

Doelgroepenvervoer dus, algemeen beschouwd als hét middel om meer passagiers het openbaar vervoer in te lokken. Maar ook in Dordrecht blijkt een vergeefs gevecht te zijn gevoerd met de auto. De voorziene groei van het aantal reizigers (nu gemiddeld 23 duizend per dag) met een kwart werd niet gehaald, en het tekort viel twee keer hoger uit dan was begroot. Stadsvervoer moet nu 25 van de 280 banen schrappen.

De directeur, enthousiast ambassadeur van de nieuwe aanpak, is inmiddels ook om. Zij het met het nodige hartzeer. 'In alle middelgrote steden, ook in Dordrecht, zie je de aantallen reizigers al jaren licht dalen. Die tendens wilde ik hier ombuigen. Maar er is geen draagvlak voor. De sceptici hebben het pleit gewonnen.'

Vanaf het begin ging er veel verkeerd met het Dordtse driebussensysteem. Aan de kleine handzame Citybussen, die op gas reden en in hoge frequentie tussen het station en de nauwe straatjes van het monumentale centrum pendelden, mankeerde van alles. Als de temperaturen zomerse waarden bereikten, vertoonden de boordcomputers kuren.

Nog dramatischer waren de ontwikkelingen op de Servicelijnen. Met deze bussen mikte Stadsvervoer op ouderen die slecht ter been zijn, plus de tweeduizend Dordtenaren die in het kader van de Wet Voorzieningen Gehandicapten (WVG) vervoer nodig hebben. De afwijkende eisen die deze vorm van mobiliteit stelt, vroegen om extra investeringen in het nieuwe net.

De bussen kregen een lage instap, en in de stad verschenen om de paar honderd meter in het oog springende bushaltes in de vorm van een grote felblauwe stoel. Deze fijnmazigheid was nodig om de voertuigen binnen loopafstand te brengen van de cliënten.

De Servicebussen kregen een kwalijke reputatie. Van der Beek: 'Het verhaal ging rond dat die door de lage entree het wegdek beschadigde. Ten onrechte, maar de toon was wel gezet.' Bovendien liep Stadsvervoer een premie van 1,3 miljoen gulden mis van de dienst welzijn van de gemeente Dordrecht.

De aanname was dat het nieuwe type busvervoer 80 tot 90 procent van alle WVG'ers in Dordrecht als cliënt zou krijgen. Uit keuringen van de dienst bleek echter dat de Servicebus slechts voor een op de tien gehandicapten een bruikbaar alternatief was. De dienst trok daarop zijn toezegging in.

'Het gevolg was dat we op de zeven servicelijnen per dag zestienhonderd reizigers noteerden. Dat was maar tweederde van het begrote aantal.' Na twee halfjaarlijkse evaluaties kondigde het echec zich al aan. Stadsvervoer koerste af op een jaarlijks exploitatietekort van 4,4 miljoen gulden, waar de prognose voorzag in een verlies van 2,4 miljoen.

Daarbij kwam dat de nieuwe financieringsmethode van het rijk de vervoersonderneming parten speelde. De overheidsbijdrage is voortaan afhankelijk van de inkomsten die busbedrijven zelf binnenhalen. Stadsvervoer rekende op 2,7 miljoen gulden. Toen het op uitbetalen aankwam, maakte het ministerie van Verkeer en Waterstaat maar een paar ton over.

De teloorgang werd bezegeld door een gebrek aan politieke moed in de gemeenteraad. Om Stadsvervoer optimale kansen te bieden, was het bedrijf in het vooruitzicht gesteld dat de binnenstad autovrij zou worden en de parkeertarieven sterk verhoogd. Maar onder druk van de middenstand ging de raad door de knieën. 'De Citybussen staan daardoor nu ook gewoon in de files in het centrum. Dodelijk voor een systeem dat juist op snelheid en continuïteit wil scoren', aldus Van der Beek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden