Ambities én bezuinigen: dat botst

Cultuurpaleis Spuiforum en het nieuwe Feyenoord-stadion hangen aan een zijden draad. Daarmee ook de stadsbesturen van Den Haag en Rotterdam.

Is het in tijden van economisch ontij een teken van kracht om een markant cultuurpaleis of het duurste voetbalstadion van Nederland te bouwen? Of getuigt het van de blinde ambitie van sportbobo's en stadsbestuurders die, menig bezuiniging ten spijt, met een eigen icoon de geschiedenis in willen gaan? De coalities in Den Haag en Rotterdam zijn door deze vragen in crisissfeer gedompeld.


In Rotterdam wil het stadsbestuur voor 165 miljoen euro garant staan voor het nieuwe stadion van Feyenoord dat bijna 400 miljoen euro moet kosten. Maar coalitiepartij D66 heeft dinsdag aangekondigd morgen unaniem tegen de garantstelling te stemmen: 'D66 gelooft niet dat met dit plan de ambities in termen van economie, breedtesport en werkgelegenheid worden waargemaakt', aldus D66-fractievoorzitter Salima Belhaj. 'Deze bijdrage is bovendien niet zonder risico's voor de gemeente.' De financiering van het stadion voor 63 duizend bezoekers staat of valt nu met het stemgedrag van individuele raadsleden van oppositiepartij Leefbaar Rotterdam.


In Den Haag wankelt de maquette van het Spuiforum, het 65 meter hoge icoon voor het Koninklijk Conservatorium, Residentie Orkest en het Nederlands Danstheater. Het principebesluit voor sloop en nieuwbouw werd al in november 2012 genomen, nu gaat het nog over het concrete plan van uitvoering en de kosten.


Hier zit coalitiepartij PvdA in een tweestrijd verwikkeld. Een mondig deel van de achterban mort al tijden over het 'megalomane plan' van de eigen wethouder Marnix Norder (stadsontwikkeling) en weigert te geloven dat het cultuurpaleis echt voor 181 miljoen euro te bouwen is. De lokale ledenraad heeft zich deze week zelfs uitgesproken tegen het Spuiforum en voor goedkopere alternatieven. Dinsdagavond was de PvdA bijeen voor crisisberaad. Het wordt spannend wat de sociaal-democraten volgende week donderdag tijdens de stemming laten prevaleren: hun opstandige achterban of hun eigen coalitie.


Meer dan ooit liggen prestigeprojecten zoals deze onder het vergrootglas. Er moet immers fors worden bezuinigd op tal van andere posten. Garantiestellingen worden minder kwistig verleend dan voorheen, want de risico's zijn reëel.


De voorstanders wijzen liever op de kansen. Dankzij het nieuwe stadion zullen Lady Gaga en Bruce Springsteen weer in Rotterdam optreden, in plaats van in Arnhem of Amsterdam. Dankzij het stadion krijgt het armlastige Rotterdam-Zuid een impuls en gaan meer dikke kinderen sporten. Rotterdam loopt weliswaar de Olympische Spelen in 2028 mis, maar wordt toch dé sportstad.


Dankzij het Spuiforum zullen meer internationale bedrijven zich in Den Haag vestigen en voelen expats zich er thuis. Het cultuurpaleis maakt de binnenstad aantrekkelijker en geeft de lokale economie een impuls. Den Haag viel dan wel af in de race voor Europese Culturele Hoofdstad 2018, maar wordt toch dé cultuurstad.


Maar veel Feyenoordfans zijn niet overtuigd (oud-Feyenoordvoorzitter Jorien van den Herik: 'We worden propagandistisch misleid') en ook het verzet tegen het cultuurpaleis heeft zich als een veenbrand onder de Haagse bevolking verspreid. Sailliant is de lobby van actiegroepen. Zij zijn niet alleen tegen, ze hebben ook tot in detail alternatieven uitgewerkt. In Den Haag hangen daardoor steeds meer affiches van 'Spuiforum? Krankjorum!' voor de ramen; in Rotterdam worden de alternatieven van 'Red de Kuip' serieus besproken.


Het wordt in beide steden erop of eronder. Voor de grote projecten die de crisis moesten verslaan, maar ook voor de stadsbesturen die ze propageren. De raadsleden staan voor de afweging tussen grote risico's en dito ambities. Ze beseffen dat de Rotterdamse en Haagse kiezer in maart 2014 een nieuwe gemeenteraad kiest. En dus draait het om meer dan geld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden