Ambassade wist wel van ‘guerrillera’ Nijmeijer

De Nederlandse ambassade in Bogotá blijkt wel degelijk te hebben geweten dat een Nederlandse meevocht met de Colombiaanse guerrillagroep FARC....

Uit respect voor haar dochter wilde de moeder geen officieel verzoek van vermissing indienen, zoals de ambassade voorstelde. Zo’n verzoek houdt in dat Nederland de Colombiaanse regering, en dus ook de politie, om opheldering en hulp zou vragen. Het zou het leven van haar dochter compliceren; die was immers vrijwillig toegetreden tot een groepering die in oorlog is met de Colombiaanse regering.

Terroristische groep
De ambassade heeft nooit onderhandeld of contact gezocht met de FARC. ‘Dat kan ook helemaal niet, want de FARC is een terroristische groep. Daar kunnen en mogen wij geen banden mee onderhouden’, zegt ambassadeur Frans van Haren, die kort na het verzoek van de familie benoemd werd in Bogotá en om onduidelijke reden nooit door zijn collega’s over de zaak is ingelicht.

Deskundigen achten de kans klein dat Tanja ooit nog voet op Nederlandse bodem zal kunnen zetten, als ze dat al zou wensen. Je bent guerrillero voor het leven bij de FARC. Toch weet Leon Valencia, een Colombiaanse columnist, specialist in internationaal recht en een gedemobiliseerde guerrillero, van drie buitenlanders (twee Scandinaviërs en een Duitser) die na enige tijd terugkeerden naar hun eigen land. ‘Maar dat was omdat de FARC het nuttiger vond dat ze terugkeerden. Ze moesten in eigen land contacten leggen.’ Bovendien, zegt Valencia, ‘het is net als met voetballers. Met dertig jaar ben je oud bij de guerrillabeweging en word je een probleem.’

Voorstelbaar is dat de FARC de aantrekkelijke Tanja zou willen inzetten voor propaganda, denkt Valencia.

'Farc laat haar niet meer gaan'
Valencia: ‘Met haar kan de FARC laten zien dat er nog steeds jonge, idealistische Europeanen zijn die geloven in hun doelen. Dat kan andere jongeren enorm aanspreken.’ Maar door Tanja’s ambivalente houding jegens haar collega-strijders is dit niet een erg waarschijnlijk scenario, geeft hij toe.

Militair analist Alfredo Rangel, in Colombia gezien als een van de mensen die het best de strategie van de guerrillabeweging doorgrondt, is stellig. ‘De FARC laat haar niet meer gaan.’ De guerrillaorganisatie heeft een probleem als ze dat zou doen. Rangel: ‘Dan zegt ze eigenlijk tegen de achterblijvers: als je je verveelt of het valt tegen, mag je gaan. Dat is funest voor de interne discipline.’

Een verzoek van buiten – van de ouders, een steuncomité of de ambassade – kan de FARC ook niet honoreren. ‘Dan lijkt het op vrijlating. Dat suggereert dat de FARC Tanja had vastgehouden. Dat is ook een boodschap die de FARC niet wil afgeven.’ En dan is er nog het probleem dat Tanja na vijf jaar simpelweg te veel weet, zegt Rangel.

Scenario's
Marianne Moor van de vredesorganisatie Pax Christi Nederland, die het strijdtoneel van Colombia zeer goed kent, acht het het waarschijnlijkst dat ‘Tanja in het oerwoud sterft’. Toch kan ze zich scenario’s indenken die Tanja in Nederland kunnen brengen.

De eerste: de FARC wil Tanja lozen, want ze is een probleem. Moor: ‘Maar het risico dat ze praat is vermoedelijk te groot.’ Scenario twee: de FARC legt de wapens neer. ‘Dat gaat nog heel lang duren en is dus zeer onwaarschijnlijk.’

Scenario drie: de FARC ‘verkoopt’ Tanja. Nu ze beroemd is en er in Nederland tumult is ontstaan, zien ze haar mogelijk als koe met de gouden horens, filosofeert Moor. Maar ze tekent aan: ‘Er blijft het risico voor de FARC dat ze gaat praten.’

Scenario vier: het Colombiaanse leger zet een aanval in op het kampement en Tanja overleeft het. In dat geval zal Tanja gearresteerd worden. Moor: ‘Als ze spijt betoont, kan ze vermoedelijk in aanmerking komen voor een pardon, net als de paramilitairen.’

Vluchten
Vluchten – scenario vijf – is dan waarschijnlijker. Moor: ‘Nu zal ze vermoedelijk goed bewaakt worden, maar wie weet over een paar jaar. Er zijn al tienduizend strijders ontsnapt, dus waarom zij niet?’

Wat zou er in Nederland gebeuren als Tanja zich vervolgens meldt? Wat doet de staat met een Nederlandse die onder de wapenen was bij een groep die op de terroristenlijst staat? De woordvoerder van Buitenlandse Zaken is even stil bij deze vraag. Zo’n geval heeft zich in de recente geschiedenis nog niet aangediend. ‘Vermoedelijk wordt zij gearresteerd en dan is het aan het Openbaar Ministerie om te besluiten of men tot vervolging overgaat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden