NieuwsBrazilië

Amazone-expert gedood door pijl van geïsoleerde indianenstam

De ironie is niet ver te zoeken bij het overlijdensbericht van Rieli Franciscato. De vooraanstaande Amazone-expert werd woensdag gedood door een pijl van een geïsoleerde indianenstam, die hij juist probeerde te beschermen.

Rieli Franciscato.Beeld REUTERS

Het was zijn levenswerk om namens de Braziliaanse overheid reservaten op te zetten voor inheemse volken die leven in het Amazonewoud. In die hoedanigheid deed Franciscato onderzoek naar stammen die zelden tot nooit contact hebben gehad met de moderne wereld. 

Woensdag werd hij op 56-jarige leeftijd net boven het hart geraakt door een pijl, terwijl hij een tot nu toe ongecontacteerde inheemse groep benaderde nabij het Uru Eu Wau Wau reservaat in de West-Braziliaanse staat Rondonia. Volgens een fotograaf die bij het incident aanwezig was, gaat het om een stam die bekend staat als de ‘Cautario Rivier Groep'

Getuigen melden dat Franciscato nog probeerde te schuilen achter een auto toen duidelijk werd dat de stam hem aanviel, maar dat hij alsnog werd geraakt door de pijl. ‘Hij gilde het uit, trok de pijl zelf uit zijn borstkas, rende nog zo’n 50 meter en viel toen dood neer’, meldt een politieagent aan de BBC, die samen met Franciscato en de fotograaf in het gebied aanwezig was.

Op oorlogspad

De stam stond bij onderzoekers bekend als ‘vreedzaam, maar dit keer waren er ineens vijf gewapende mannen op oorlogspad’, aldus fotograaf Gabriel Uchida. Inheemse indianenstammen in de Amazone reageren soms agressief, omdat Braziliaanse landbouwers het bos waarin ze wonen wegkappen. Hierdoor wordt hun leef- en jachtgebied steeds kleiner. De agressie is volgens inheemse experts verergerd sinds president Jair Bolsonaro in 2019 groen licht gaf voor meer boskap. 

Franciscato was naar het gebied toegestuurd, nadat diverse geïsoleerde stamleden opdoken nabij de bewoonde wereld. Survival International, een organisatie die opkomt voor de rechten van inheemse volken, vermoedt dat de gewelddadige reactie van de stam die Franciscato doodde ‘vrijwel zeker te maken heeft met een enorme druk’ waaronder het bos en de stamleden staan.

Wereldwijd leven er nog ongeveer honderd geïsoleerde stammen. In 2008 gingen beelden de wereld over van een stam uit de staat Acre in de Amazone, die met pijl en boog schoot op een verkenningsvliegtuig dat te dichtbij kwam. In 2013 verscheen in Peru opeens een groep onbekende indianen op de rivieroever. 

Ook elders in de wereld gaat het soms mis. De Amerikaanse zendeling John Chau werd dodelijk geraakt door een pijl toen hij de geïsoleerde stam van Sentinel-eiland in de golf van Bengalen wilde bekeren tot het christendom. Bij een eerdere poging werd zijn bijbel al geraakt door een pijl, de tweede poging werd hem fataal.

Meer lezen over inheemse stammen?

De machteloze hoeders van het woud: Op bezoek bij de Karipuna-indianen ziet Marjolein van de Water hoe ze worden bedreigd.

Onbekende volkeren, zonder idee van de wereld daarbuiten? Ze bestaan nog. Een rondleiding in drie misverstanden.

De Amerikaanse missionaris John Chau werd gedood met pijl en boog door volstrekt geïsoleerde Indiase stam. De politie zit met de handen in het haar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden