Alzheimer-pil helpt patiënt

Alzheimer-patiënten kunnen normale dagelijkse bezigheden langer volhouden als ze het nieuwe medicijn donepezil gebruiken. Dit blijkt uit een studie onder honderden patiënten, waaraan onder meer de Universiteit Maastricht heeft meegewerkt....

De bevindingen staan in twee artikelen in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift Neurology van 14 augustus. Het onderzoek is uitgevoerd in Europa (Nederland, Noorwegen, Zweden, Finland en Denemarken) en in de Verenigde Staten.

Het is bekend dat medicijnen uit de groep van de cholinesteraseremmers, waartoe donepezil behoort, een gunstig effect hebben op Alzheimer, de belangrijkste oorzaak van dementie. 'Wij hebben nu aangetoond dat het middel daadwerkelijk het gedrag beïnvloedt over een periode van ongeveer een jaar', zegt onderzoeker dr. Frans Verhey, hoofd van de geheugenpoli van de Universiteit Maastricht. Hij is mede-auteur van de studie.

Patiënten in de beginfase van Alzheimer, die nog niet zijn opgenomen en nog thuiswonen, kregen een dagelijkse dosis donepezil. Ze werden vergeleken met patiënten die een placebo (neppil) kregen. Het experiment duurde een jaar.

De onderzoekers hadden vooral interesse in de mogelijkheid van de patiënt gewone dagelijkse dingen te doen, zoals koken, wassen en de dagelijkse boodschappen. Patiënten met Alzheimer zijn steeds minder goed in staat dat soort handelingen zelfstandig uit te voeren.

De vaardigheid van de patiënt werd onderzocht met geheugentesten en door het houden van interviews bij de belangrijkste verzorger, meestal de partner of een kind.

De uitkomsten zijn bemoedigend voor donepezil. Verhey: 'We zien eerst een lichte vooruitgang bij patiënten die het middel slikken en dat vlakt daarna af. Per saldo is er over dat jaar geen achteruitgang te zien. Die was er wel bij patiënten die de placebo slikten.'

Er zijn al eerder dit soort studies gedaan, maar die besloegen een korte periode van hooguit enkele maanden. De uitkomsten waren ook niet eenduidig.

De Europese studie is een onderdeel van een oorspronkelijk Amerikaanse onderzoek, waarvan ook resultaten worden gepubliceerd in Neurology. Daar zien de onderzoekers een korter durende vertraging van de aftakeling, namelijk vijf maanden. Een verklaring voor het verschil is er niet.

Donepezil is overal in Europa, met uitzondering van Nederland, verkrijgbaar. Mede op grond van het onderzoek ziet Verhey dat graag anders. 'Als arts zou ik het graag voorschrijven.'

Het middel is hier niet toegelaten omdat de voordelen niet zouden opwegen tegen de nadelen, zoals de kosten en de bijwerkingen. Donepezil kost ongeveer tweeduizend gulden per patiënt per jaar. 'Niet goedkoop', erkent Verhey. Hij is bezig met een andere studie waarin de financiële voordelen van het middel worden uiteengezet. 'Daaruit blijkt dat de kostenbesparing, omdat de gezinshulp minder vaak hoeft te komen, opweegt tegen de kosten.'

De studie is medegefinancierd door Pfizer, fabrikant van het middel. De betrokkenheid staat in het artikel vermeld en de fabrikant heeft geen invloed gehad op de tekst van het artikel, zegt Verhey.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden