Altijd Marokkaan, nooit onomstreden

Nordin Ben Salah is wereldkampioen boksen, Khalid Sinouh verdedigt het doel bij RKC uit Waalwijk. Ben Salah (31) is in Marokko geboren, Sinouh (28) in Amsterdam....

Ze zijn Marokkaan Nederlander.

De eerste grap maakt Nordin Ben Salah als Khalid Sinouh op zich laat wachten. 'Typisch Marokkaans om niet op tijd te komen', lacht de bokser als de voetballer zich kort daarop verontschuldigt met de mededeling dat hij zich in de locatie heeft vergist. Aan grappen zijn ze wel gewend geraakt, hun afkomst leidt geregeld tot deze reacties.

Ze zijn vertrouwd geraakt met het maatschappelijk debat over de Marokkaanse invloed op de Nederlandse samenleving. Gehard door ongenuanceerde vooroordelen en beledigingen lepelt Khalid Sinouh nog eens op wat hij als doelman van RKC over zich heen krijgt.

'Bij de spelersbus stond laatst een volwassen man met een klein kind op de arm die net zo lang zocht tot hij mij had gevonden. Vervolgens leerde hij dat joch om een gestrekt middelvingertje naar mij uit te steken. Daar stonden ze met zijn twee vader en kind op oorlogspad. Mannen van middelbare leeftijd die de meest verschrikkelijke dingen roepen, ik maak het elke week weer mee.

'Vieze Turk, kanker-Marokkaan, spugen, moslim, je moeder heeft een snor, je vader is een fietsendief, het hele repertoire is me bekend. Bij Feyenoord moest ik me warm lopen, keek ik in de ogen van een tierende man uit wiens ogen zoveel woede sprak, dat was echt niet normaal meer. Op zulke momenten denk ik, waar gaat dit eigenlijk nog over? Een paar mannen hollen achter een bal aan en de toeschouwers raken over hun toeren.

'Ik kan er gelukkig afstand van nemen. De gekken die zo lopen te schreeuwen, zullen er altijd wel blijven. Oud-Ajax-doelman Stanley Menzo trok het zich persoonlijk aan als er bananen op het veld werden gegooid, dat doe ik niet. Ik bespeel het, hoewel ook dat riskant is omdat je dan snel wordt verweten dat je niet meer met voetbal bezig bent.

'Maar ik houd mezelf voor dat dit de emoties zijn die bij voetbal horen. Als je er goed over nadenkt kun je je toch niet voorstellen dat zo'n man met zijn zoontje zich in het normale leven zo gedraagt.'

Ben Salah: 'Bij het boksen gebeurt dit niet. En in Duitsland, waar ik veel boks, helemaal niet. Daar zie je hele gezinnen komen, vader, moeder, opa en oma. In Nederland is er een bepaalde doelgroep voor het boksen, d is het een avondje uit voor de hele familie. En natuurlijk ben je ook daar een buitenlander, maar in de ring word je daarop niet beoordeeld of verguisd.'

Net over de drempel van het nieuwe jaar kijken ze verschillend terug op de afgesloten jaargang. Ben Salah is ronduit ontevreden. 'Het was het jaar van pech en tegenslag, dat ik zo snel mogelijk wil vergeten. Het moet in 2004 beter gaan, anders schiet het echt niet op. Pas in september kreeg ik de kans om me te manifesteren, in een wereldtitelgevecht tegen de Argentijn Mora, in Duitsland.

'Dat was helemaal niet zo'n zware partij, ik had ook geen moment het gevoel dat er iets aan de hand was. Normaal heb je wel een schram of een buil, nu had ik helemaal niets. Een uur na de wedstrijd moest ik overgeven en ben overgebracht naar het ziekenhuis. Daar werd vastgesteld dat ik een bloeding onder mijn schedel had.

'Vier dagen heb ik op de intensive care doorgebracht. Na een week rust bleek ik ook nog een zenuwknelling in mijn rug te hebben. Geen stap kon ik verzetten, maar dat had dus niets met mijn hoofd te maken. Het gevolg was dat ik niet mocht boksen.

'Meteen was er weer de discussie over het gevaar van boksen. Wat me daarin heeft geiteerd, was dat mij niets is gevraagd. Er is niemand naar me toegekomen. En bovendien, lichamelijke schade had ik niet, er was helemaal niks aan de hand.'

Khalid Sinouh is al negen jaar actief in het betaald voetbal. Hij was eerst keeper bij Haarlem, moest bij Heerenveen Hans Vonk voor zich dulden en stond vervolgens bij RKC drie seizoenen in de schaduw van Rob van Dijk. Na diens vertrek naar PSV is Sinouh eerste keus. Maar onomstreden is hij niet.

'Eindelijk een vaste plaats, dat is belangrijk voor me geweest. Daarop heb ik vier jaar te lang moeten wachten. Ik heb veel geduld getoond en vastberadenheid. Dat is vaak het probleem van Marokkaans talenten, ze willen te snel.' Zijn jullie wat dat betreft uitzonderlijke Marokkanen? Sinouh: 'Dat denk ik zeker, maar dat geldt voor alle Marokkaanse uitblinkers. Er is onder het vele talent maar een kleine categorie die de wilskracht bezit om te slagen. Ik vond het frustrerend dat ik in de loop der jaren voorbijgestreefd ben door jongens die met mij in het betaald voetbal zijn begonnen. Ik heb mijn kans afgewacht en ben pas bezig aan mijn eerste seizoen in de eredivisie.'

Ben Salah: 'Vooral bij de jeugd merk ik dat ze te snel afhaken als het niet lukt. Nederlandse kinderen willen langer doorgaan.'

Zijn jullie Marokkanen in Nederland gebleven? Sinouh: 'Natuurlijk blijf je merken dat ze je als Marokkaan zien. Ik heb ook bij de club het en ander over me heen gehad. Daar moet je mee leren omgaan. De eerste keer vraag je je af, waar het mee te maken heeft, met je persoon of met je achtergrond? Dan ga je gissen.

'Toen ik dit seizoen gepasseerd werd, vroeg ik me af: waar ligt dat aan? Ik had tot dat moment twee fouten gemaakt, ik ken tig keepers die veel meer fouten maken en die blijven staan. Dus heeft het niet te maken met de fouten die je maakt, maar met de aandacht die je daarvoor krijgt. Ik heb geen ballen door mijn handen laten gaan. Misschien ben ik te gretig geweest, omdat ik na het lange wachten iets wilde laten zien.'

Ben Salah: 'Dat vind ik ook niet echt raar hoor. Nederlanders die naar het buitenland gaan, zullen ook tweemaal zoveel moeten presteren om geaccepteerd te worden.'

Raakt het jullie persoonlijk als in Nederland wordt gesproken over 'kut-Marokkanen?' Ben Salah: 'Ik weet dat ik voor veel jonge Marokkanen een rolmodel ben. Die verantwoordelijkheid neem ik ook. Maar ik ben uitgesproken in mijn opvattingen, ik vind dat we ons moeten aanpassen. Verder kloppen de media het te veel op. 'Marokkaan steelt tas' leest lekkerder dan 'Marokkaan verovert titel'.

Sinouh: 'Zelfs de economische recessie is de Marokkanen in de schoenen geschoven. Soms word je aangekeken alsof je jezelf schuldig moet voelen. Misschien is dat niet zo, maar zo voel ik het wel. We hebben het ook aan ons zelf te wijten, het is niet goed gegaan met de integratie.

'Media-aandacht speelt daarbij een rol, want als je de problematiek maar blijft herhalen, denkt de gemiddelde Nederlander ook: wat zijn die jongens nou aan het doen?

'Voor mij is integratie: gewoon werken, je richten op je gezin en je bestaan en je niet bezig houden met activiteiten waarmee je anderen overlast bezorgt. Van een Chineesheb je ook geen last, terwijl misschien slechts tien procent Nederlands spreekt. Maar omdat je er geen hinder van ondervindt, is het wel goed zo. Misschien zijn wij wel overgeegreerd.

Ben Salah: 'Ook de overheid praat teveel en doet te weinig. Ik zal wel weer de bekende bokser zijn. Maar als iemand mijn moeder berooft, sla ik hem honderd procent zeker zijn kop in, zodat hij het nooit meer zal doen. Dan ga ik hem niet in een celletje stoppen met een televisie om op zaterdag porno te kunnen kijken.'

Is het lastig om een kind van twee culturen te zijn als die zo nadrukkelijk tegenover elkaar worden gesteld? Ben Salah: 'Ik voel me mens. Nederlander noch Marokkaan.'

Sinouh: 'Als ik naar Marokko ga ben ik blij en als ik terugkom in Nederland ben ik ook blij.'

Ben Salah: 'Ik ben twee jaar na mijn geboorte naar Nederland verhuisd. Tussen mijn elfde en veertiende ben ik teruggeweest in Marokko en heb ik daar op school gezeten. Daar was ik weer een Nederlandse koe, want in Marokko wordt meer gediscrimeerd dan hier. Het heeft lang geduurd voordat ik geaccepteerd werd. Ik spreek hier Marokkaans met mijn ouders en Nederlands met mijn zus en broers.'

Sinouh: 'Ik praat heel bewust Marokkaans met die kleine. Als je teruggaat ben je voor de Marokkanen Nederlander, vooral vanwege de taal. Hier ben je als Marokkaan tweederangsburger in de ogen van veel mensen. En daarnaast nog moslim ook, twee keer zo erg h Is de islam nog een richtsnoer voor jullie? Ben Salah: 'Ik ben sinds augustus weer praktizerend moslim. Ik heb altijd gezegd: ik ben een slechte moslim, maar een goed mens. Ik heb tien jaar niet aan de ramadan gedaan, maar dit jaar voor het eerst weer wel. Ik bid ook weer sinds augustus. Ik heb altijd gedacht dat ik er niet klaar voor was omdat ik dingen deed die zogenaamdslecht zijn volgens de islam, drinken en uitgaan.

'Voor mij is nu de ommekeer gekomen. Ik bid en onderwerp me aan de ramadan, al blijft het vasten een probleem. Als ik tijdens de ramadan een belangrijke wedstrijd moet boksen, weet ik niet wat het belangrijkste voor me is. Dat is iets tussen mij en God en niet tussen mij en de moslim-gemeenschap.'

Sinouh: 'Ik heb ook de ramadan gedaan, maar ik ben het met Nordin eens. Topsport en de ramadan gaan eigenlijk niet samen. Je voelt de kracht uit je lichaam vloeien en elke dag wordt dat erger. Ik heb alles meegedaan, behalve op wedstrijddagen. Ik kan toch niet verzwakt aan een wedstrijd beginnen? Dan roep je de vooroordelen weer over je af.'

Ben Salah: 'Volgens mij is het ook niet erg als je iets eet.'

Sinouh: 'Wat anderen zeggen interesseert me niet. Het is mijn God. Ik heb mijn vader geraadpleegd en hij zei dat ik mijn eigen weg moest volgen. Dat geeft me rust.

'Ik weet ook niet wat de oplossing is: ik zou de ramadan kunnen negeren, maar dan voel ik me toch schuldig. De ramadan is er niet om jezelf kapot te maken, maar om je lichaam te reinigen. Misschien moet ik eens de imam raadplegen.' Als prediker van het fundamentalisme is de imam juist het symbool geworden van de negatieve beeldvorming rond de islam. Sinouh: 'Als moslim ben ik getekend. Als Marokkaan en moslim heb ik een dubbel conflict; ben ik fundamentalist en heb ik vier vrouwen, je kent dat wel. Als je daar voortdurend bij stil zou staan, is het erg vermoeiend. Ik ben toevallig tijdens de ramadan weer begonnen met bidden. Dat had ik ook negen jaar niet meer gedaan. Als ik mijn gebed heb gedaan, voel ik innerlijke rust.'

Ben Salah: 'Maar dat is toch ook geloven. Als je er goed over nadenkt is het iets heel moois om je aan vast te houden.'

Sinouh: 'Bidden is mijn eigen verantwoordelijkheid. Wat kan het mij schelen wat een andere moslim daarvan zegt. Als ik in de moskee kom en ik heb gel in mijn haar, dan zeggen zij dat dat niet mag. Maar dat interesseert me niet, ik vind het mooi staan en ik wil er goed uitzien. Misschien is het juist wel goed dat je er goed uitziet als je naar de moskee gaat. Er wordt gauw gezegd, dit mag niet en dat mag wel.'

Ben Salah: 'Hoe weten zij dat nou? Alsof er 2000 jaar geleden al gel was. Er zijn heel veel zogenaamde regels die de mensen zelf hebben ingevoerd.'

Sinouh: 'Het blijft een godsdienst, met een tekst die 600 jaar geleden is geschreven. De mensen geven hun eigen interpretatie en dat doe ik ook. Ik probeer mijn eigen weg te vinden. Of dat liberaal is of fundamentalistisch, dat maakt niet uit. Het gaat om mijn eigen beleving. In Nederland gaan veel moslims die kant op.'

Ben Salah: 'En ze doen er toch niemand kwaad mee!'

Sinouh: 'Maar als je kijkt naar de wereldpolitiek is er maar gemeenschappelijke vijand, de islam. Als je dan moslim bent, word je toch bang. Stel je voor dat hier zo'n gek komt om een aanslag te plegen, wat krijg je dan? Ik was blij dat Pim Fortuyn door een Nederlander was neergeschoten en niet door een Marokkaan.'

Ben Salah: 'In Nederland is boksen een half-criminele sport, in Marokko leeft het erg. Ik heb er nooit gebokst, maar ik zou dat wel heel graag willen.'

Jullie voornaamste doel in 2004? Sinouh: 'Het is mijn droom dat die kleine gezond blijft. Sinds ik dat kind heb, ben ik minder prestatiegericht. Een bal uit de bovenhoek plukken is mooi, maar er gaat niets boven een kind dat lacht als je thuiskomt.'

Ben Salah: 'Ik heb maar doel, de wereldtitel en een heleboel geld verdienen. Aan Joval denk ik niet meer, die zit me tot hier... Luister: Joval en ik zouden al in 1997 tegen elkaar boksen, toen hebben we allebei een krabbeltje onder een contract gezet.

'Vanaf dat moment zijn we bezig geweest die partij weer op het programma te krijgen. Joval heeft nooit een goede reden gehad om de confrontatie te ontlopen, tot de laatste keer, toen hij zijn kaak brak. Hij ontloopt me. Angst? Kunnen jullie een andere reden verzinnen? Het kan niet anders dan angst zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden