Altijd maar weer dat stempel 'kut-Marokkaan'

Ook in de Utrechtse wijk Kanaleneiland is het geen eenvoudig onderwerp, de minder-Marokkanen-actie van PVV-leider Wilders. Er zijn voors en tegens.

UTRECHT - Een bescheiden decolleté, een mondaine zonnebril, een hond aan de lijn. In de Utrechtse flatwijk Kanaleneiland is Vian Kamal, een 42-jarige actrice uit Noord-Irak, een opvallende verschijning. Veel andere vrouwen dragen hier bedekkende kleding en een hoofddoek, sommigen ook een djellaba, die al hun vrouwelijkheid aan het oog moet onttrekken. In Kanaleneiland-Noord is meer dan driekwart van de bewoners allochtoon, merendeels van Marokkaanse afkomst.


'Van mij mogen er best minder Marokkanen zijn in Nederland', zegt Kamal, die 14 jaar geleden naar Nederland vluchtte voor een vrij leven zonder angst. Haar man, een regisseur, werd in Irak bedreigd door islamisten. En in deze wijk, ver van de Arabische wereld, is zij 'een kankerhoer met een haram-hond'. Ze vertelt hoe Marokkaanse jongens haar hebben mishandeld langs het Amsterdam-Rijnkanaal, toen ze haar mobiele telefoon probeerden te ontfutselen. Dat ook haar hond trappen kreeg, vond ze nog het ergst.


Een hoek verder, aan de Bevinlaan, mompelt een Turkse, oudere man: 'Marokkanen, allemaal dieven.' De fiets van zijn 14-jarige kleinzoon is net voor hun ogen gestolen. De jongen gaat er achteraan en komt even later triomfantelijk terug met zijn rijwiel. 'Veel Marokkanen schamen zich ook voor dit soort gedrag van hun jongeren', zegt zijn moeder. 'Die ouders weten hun kinderen niet op te voeden.'


Dit is de ene kant van het verhaal. De andere kant wordt vertolkt door bijvoorbeeld Jaouad , een 19-jarige Marokkaan. Petje op zijn hoofd, appelgroen ski-jack. Op de Bernadottelaan staat hij te kletsen met een kennis in een zwarte auto. Zij ervaren wat ook andere jongens en mannen in de wijk beschrijven, dat mensen bang voor hen zijn als ze op straat lopen. Voorbijgangers houden hun tas steviger vast, mensen kijken weg. 'Alsof op ons hoofd het stempel kut-Marokkaan staat.'

Weerstand

Er bestond in Nederland al langer weerstand tegen Marokkanen, maar nu komt deze, vinden zij, gevaarlijk dicht aan de oppervlakte. Jaouad is nog kwaad om zijn sollicitatiegesprek van een paar maanden geleden bij een schoenenwinkel aan de Oudegracht. 'Ben je Marokkaan of Turk, was de eerste vraag. Na dat gesprek hadden ze niet eens het fatsoen om te terug te bellen.' Na 'ontelbaar' veel afwijzingen is het hem toch gelukt een stageplek te bemachtigen bij een Action-filiaal in het centrum. Dat is zo succesvol verlopen - 'ik kreeg een 8,9', zegt Jaouad trots - dat hij binnenkort wordt opgeleid tot assistent-manager in die winkel. 'Zij hebben me een kans gegeven, die heb ik aangegrepen. Maar het lijkt erop dat steeds meer Nederlandse bedrijven Marokkanen bij voorbaat uitsluiten.'


Jaouad vindt het schrijnend als hij nu van jongens van 15, 16 jaar hoort dat zij zich ongewenst voelen in Nederland. 'Niet iedereen heeft de kracht om door te gaan na zo veel afwijzing. Sommigen geven bij voorbaat al de moed op en dan gaat het mis.'


Ook hulpverleners zien hoe veel Marokkanen zich nog meer op hun eigen eiland terugtrekken, als zij aanhangers van PVV-leider Wilders op tv 'minder, minder, minder' zien scanderen. Veel jongeren in Kanaleneiland komen al nauwelijks in contact met Nederlanders, die kom je er ook nauwelijks tegen. De vrees is dat hun afstand tot de Nederlandse maatschappij nog groter wordt. En dat nog meer Marokkaanse jongeren er afglijden in de criminaliteit. Waardoor het beeld van Marokkanen nog negatiever wordt.

Parachute

Hoezeer de sfeer al is gepolariseerd, blijkt uit radicale voorstellen als deze van een 71-jarige Nederlandse man, al 38 jaar bewoner van Kanaleneiland: 'Ze zouden die draaideurcriminelen met een parachute boven de Sahara moeten droppen. Er zijn hier echt te veel van die onverbeterlijke crimineeltjes. En van dat softe gedoe van de politie zakt mijn broek af.' Hij stemt soms PVV, zegt de 71-jarige, en daarom wil hij niet met zijn naam in de krant. Ook sommige Marokkaanse wijkgenoten vinden het een prima plan om hardnekkig criminele landgenoten terug te sturen naar Marokko, zij het niet middels een dropping boven de Sahara. 'Als die groep weg is, heb ik minder last van al die negatieve verhalen', zegt de 30-jarige Karim, die als koerier werkt.


'Alsof die jongens de weg weten in Marokko. Ze spreken de taal niet eens', reageert Abdellah (49), onderwijsassistent en een van de actieve leden van de grote Marokkaanse moskee in de wijk. In het witgepleisterde gebedshuis is het de laatste weken het gesprek van de dag, de uitspraken van PVV-leider Geert Wilders over minder Marokkanen; en het enquêteresultaat dat 43 procent van de Nederlanders die opvatting met hem zou delen.


In een van de ruimtes wordt na het middaggebed mierzoete muntthee geserveerd. De imam en de aanwezige leden van het moskeebestuur praten nauwelijks Nederlands. Anderen vertalen en vertellen ook zelf uitgebreid hoe gekwetst deze moslimgemeenschap zich voelt. En in de steek gelaten bovendien: alleen als er verkiezingen aankomen, zien ze politici in de wijk.


Abdellah: 'Ik heb nog nooit Nederlanders gesproken die zeggen dat ze Marokkanen het land uit willen, niet op straat en niet op de school waar ik werk. En dan lees ik dat 43 procent minder Marokkanen wil. Dat mensen dat blijkbaar niet hardop zeggen tegen mij, vind ik hypocriet.'


Mohammed (65): 'Toen ik in 1966 kwam werken in Nederland, voelden Marokkanen zich echt welkom. En nu krijgen onze kinderen te horen: je hoort hier niet thuis.'


De mannen in de moskee erkennen dat er problemen zijn met bijvoorbeeld jeugdcriminaliteit. Zij dragen hun steentje bij, vinden ze, met de koranlessen die honderden jongeren er in de weekenden volgen. De imam preekt er elke vrijdag over het belang van een goede opvoeding en over het tegengaan van criminaliteit. Nu moet, vinden zij, de staat zich inspannen. Met meer toezicht op straat en vooral het invoeren van veel strengere straffen, een in deze wijk breed gedragen standpunt; en ook met het even stevig tegengaan van discriminatie op de arbeidsmarkt. 'Zodat wij hier niet langer van jongeren horen dat ze al 150 keer zijn afgewezen'.


43 procent van de Nederlanders wil volgens een recente peiling 'liever minder Marokkanen'. De Volkskrant liet Maurice de Hond de steekproef opnieuw doen. Wie zijn die 43 procent? Wat willen ze? En hoe valt de uitslag in de Utrechtse wijk Kanaleneiland?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden