Altijd alleen in de rij

Zou er een basisschool bestaan, waar niet wordt gepest?

De moeder van mijn pianoleerling Max twijfelde, een jaar geleden, of ze haar zoon naar een Kanjer-training zou sturen. Max werd gesard, achtervolgd, geslagen, uitgestoten. De juf kon er ook niets aan doen, en adviseerde zo’n Kanjer-training. Daar zou hij leren vrienden te maken, zei ze. Ook de schoolarts wapperde meteen met een kleurige folder van een ietwat prijzig, maar kwalitatief zeer hoog aangeschreven communicatiebureau dat weerbaarheidstrainingen voor kinderen verzorgde.

‘Waarom moet híj veranderen?’ vroeg Max’ moeder toen ze hem ophaalde van pianoles. ‘Waarom krijgt de klas die mijn kind zo pest geen training in sociale vaardigheden en zorg voor elkaar?’

Wreedst
Ik had geen antwoord. Pesten lijkt inherent aan de basisschool, welke school je ook kiest. Mijn eigen oudste kind zegt altijd: ‘Op de basisschool zijn de pesters het wreedst, op de middelbare school is het al een stuk minder erg en op de universiteit zijn de omgangsvormen nog weer vriendelijker.’

Gepeste kinderen willen geen kanjer zijn, ze willen met rust worden gelaten, schreef Aleid Truijens laatst in haar column. Zelf heb ik het idee dat kinderen mooie dingen leren in Kanjertrainingen - iets aardigs zeggen, met gevoelens van jezelf en een ander omgaan, ja en nee kunnen zeggen, elkaar vertrouwen, samenwerken - best nuttig om in een spelsituatie mee te oefenen. Maar ik denk niet dat de omgangsvormen op het schoolplein er beschaafder van worden. Daarvoor is de behoefte om erbij te horen en anderen uit te stoten, om het machtsgevoel dat dit geeft, te intens.

Lid van de meute
Max’ moeder voelde zich niet in staat met haar vage twijfels de druk van het onderwijzend personeel te weerstaan: Max ging op Kanjertraining. Ja, het heeft wel gewerkt, vindt ze nu, een jaar later. Max wordt wel wat minder gepest.

Als muziekdocent zie ik Max, mijn pianoleerling, ook op school rondlopen en in de klas zitten. Wat is hij in dat jaar veranderd! Van een origineel kind dat altijd zijn vinger op stak en iets bijzonders te melden of te vragen had, is hij veranderd in een onopvallend lid van de meute, die steeds naar zijn buren kijkt, doet wat zij doen. Max zat op een kinderkoor en liet altijd graag voor de klas zijn nieuwste liedjes horen; maar zingen, dat doet hij natuurlijk niet meer. Stel je voor! Tijdens de muziekles hoor ik uit zijn keel hetzelfde gemompel en gefluister komen als uit al die andere kelen.

Direct geschorst
Ik vind dat Naomi, een ander pianoleerlingetje, ook zo’n originele non-conformist, het beter heeft getroffen dan Max. Naomi wilde niet meer naar school. Ze zat altijd alleen op de bank met gym, niemand wilde naast haar in de rij lopen en ze voetbalden met haar nieuwe Hello-Kitty-schooltas.

Naomi’s ouders hebben haar naar een andere school gedaan. Kinderen lachen haar daar ook weleens uit, maar juf ziet alles en heeft de pester al straf gegeven voor Naomi zelf in de gaten heeft wat er gebeurt. Nooit hoeft ze bij juf haar beklag te gaan doen, want de leerkrachten marcheren over het schoolplein en zien en horen alles. Ze bellen direct de ouders van kinderen die zich misdragen: of ze hun kind maar willen komen halen, de rest van de dag wordt het geschorst.

Waar zijn de moedige volwassenen die durven ingrijpen, schreef Aleid Truijens. Ze bestaan, op Naomi’s school. Naomi voelt zich er veilig en beschermd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden