Alternatieve therapieën toch vergoed

Zorgverzekeraars vergoeden via een U-bocht allerlei alternatieve therapieën die niet in het basispakket zitten. Behandelingen als hypnotherapie, psychosynthese of de onlangs in opspraak geraakte 'homotherapie' kunnen worden gedeclareerd als een geregistreerde psychiater zijn handtekening zet. Stichting Europsyche, met 1.200 aangesloten therapeuten en een jaaromzet van 24 miljoen euro, faciliteert deze constructie.

© Thinkstock

De Nederlandse Vereniging van Psychotherapeuten (NVP) spreekt van een 'wassenneusconstructie' en heeft eerder een reeks klachten over Europsyche ingediend bij de Nederlandse Zorgautoriteit en de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Geen voorstander
Ook brancheorganisatie Zorgverzekeraars Nederland is 'geen voorstander' van het systeem dat Europsyche hanteert, omdat de kwaliteit nauwelijks te controleren valt. 'Als erkende zorgverleners de behandeling goedkeuren, zijn verzekeraars verplicht uit te keren. Maar als de zorg wordt uitbesteed, is moeilijk van al die individuele hulpverleners na te gaan of de beschreven behandeling klopt met wat er in de praktijk gebeurt', zegt een woordvoerder.

Europsyche werkt met een zogenoemde 'verlengde arm-constructie'. Een cliënt meldt zich bijvoorbeeld bij een hypnotherapeut met depressieve klachten. Deze hulpverlener kan zelf geen behandelingen declareren bij de zorgverzekeraar. Als hij de patiënt aanmeldt bij Europsyche, kan hij echter een van de aangesloten BIG-geregistreerde psychiaters of klinisch psychologen zich op papier laten opwerpen als hoofdbehandelaar. Diegene tekent voor de
diagnose en het behandelplan en declareert via Europsyche de behandeling bij de zorgverzekeraar.

Hoofdbehandelaar
Dat is financieel interessant voor zowel de BIG-geregistreerde hoofdbehandelaar als de hypnotherapeut, die de vergoeding in onderling overleg verdelen. In ruil voor de diensten van de stichting gaat 17 procent van de inkomsten naar Europsyche. Inmiddels hebben zich rond de 1.200 hulpverleners aangesloten.

Onlangs verbaasde het minister Schippers van Volksgezondheid dat een omstreden 'homotherapie' werd vergoed vanuit het basispakket. Dat kan omdat de aanbieder, de evangelische organisatie Different, behandelingen declareert via Europsyche.

Er zijn enkele andere organisaties die op dezelfde wijze werken, maar of de constructie juridisch door de beugel kan is de vraag. Sinds 1 januari is het voor vrijgevestigde psychiaters en psychotherapeuten verplicht dat zij 80 procent van de gedeclareerde behandeling zelf uitvoeren. Voor de overige 20 procent mogen zij hulppersoneel inzetten.

Uit websites van diverse therapeuten en uit een brief aan cliënten blijkt echter dat de psychiater van Europsyche meestal alleen de intake doet.

Kwaliteitswet
Bestuurder Lianne Wittekoek van Europsyche stelt echter dat die 80/20-verhouding hier niet geldt, omdat Europsyche weliswaar gebruikmaakt van vrijgevestigde hulpverleners, maar is erkend als zorginstelling. 'Europsyche valt onder de kwaliteitswet zorginstellingen. Daarom is de regel voor vrijgevestigde behandelaren niet van toepassing.'

Verder herkent Wittekoek zich geenszins in de kritiek. De BIG-geregistreerde hoofdbehandelaren zijn volgens haar altijd 'nauw betrokken' bij het zorgtraject. 'Wij merken dat cliënten heel tevreden zijn met onze werkwijze. Ze kunnen zelf de behandelaar kiezen die bij hen past. Bovendien werken we efficiënt: onze overheadkosten zijn zeer laag in vergelijking met andere ggz-instellingen.'

Bestuurslid Paul Lamers van de NVP noemt het 'een soort van fraude' als degene die op papier fungeert als hoofdbehandelaar, in de praktijk de cliënt nauwelijks ziet. 'Het is dubieus dat er BIG-geregistreerde hulpverleners zijn die zich hiervoor lenen.'

Gevaarlijk
De NVP raadt leden af met Europsyche in zee te gaan, ook omdat de hoofdbehandelaar verantwoordelijk is als de therapeut het verprutst. Lamers: 'Het kan gevaarlijk zijn als een ondeskundig type aan de slag gaat met psychotherapie. Je kunt mensen met zware problemen nog verder in de ellende brengen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden