Commentaar

Alternatieve methodes zijn nog niet uitgeput

Met de nieuwe donorwet zet D66 zwaar geschut in, maar of dat de zaak echt helpt is nog zeer de vraag.

Beeld anp

Het debat over orgaandonatie gaat gebukt onder een taboe. Vrijwel alle deelnemers - ook de principiële tegenstanders van de nieuwe wet - haasten zich te zeggen dat zij zichzelf natuurlijk allang hebben geregistreerd. Toen het Rathenau-instituut jaren geleden een boek maakte over het thema kostte het een halfjaar om een nabestaande te vinden die met naam en toenaam wilde vertellen waarom zij niet instemde met orgaanuitname bij haar hersendode dochter. Het was te emotioneel, het stond een rustig, gezamenlijk afscheid te veel in de weg. Maar het bleek niet makkelijk daar voor uit te komen.

Dat kennelijke taboe raakt de kern van het donordebat. Uit begrijpelijke frustratie over het leger van tien miljoen Nederlanders dat zich nog altijd niet heeft geregistreerd, zet het D66-Kamerlid Dijkstra zwaar geschut in. Voortaan is iedereen donor. Wie niet wil, moet bezwaar aantekenen. En wie zwijgt, stemt toe - als zijn of haar nabestaanden het niet willen, zullen zij de artsen in de uren van hun diepste verdriet moeten overtuigen. Het taboe op een openlijk en beslist 'nee' zal hierdoor zeker niet kleiner worden.

Dat maakt precies de helft van de Tweede Kamer tot tegenstander: zet de overheid hier niet een stap te ver in ons privédomein? Hebben mensen niet ook het recht om hierin géén keus te maken, zonder het vooruitzicht dat zij hun nabestaanden opzadelen met druk van buitenaf?

Lees ook

Scherpste opinies nieuwe donorwet: 'Systeem orgaandonatie wordt er niet beter op'

Tweede Kamer akkoord met 'ja, tenzij'-principe: Wordt iedereen nou automatisch donor of niet?

Zes vragen over orgaandonatie: Tekort aan donororganen eist jaarlijks zeker 130 levens

De Eerste Kamer maakt zich op voor een moreel debat op het scherpst van de snede. D66 lokt dat zelf uit, doordat voor deze principiële omkering is gekozen. Daardoor hangt nog steeds die ene vraag boven de wet: is een dergelijk ingrijpen in het zelfbeschikkingsrecht niet pas gerechtvaardigd als alle andere mogelijkheden om het doel (meer donoren) te bereiken zijn uitgeput? Waarom, bijvoorbeeld, nog steeds niet de oproep bij elke verlenging van rijbewijs, paspoort of ID-kaart aan het gemeenteloket: laat ons nou eens weten wat u wilt, denk erover na.

Het sneuvelen van deze wet in de senaat - en de kans daarop is niet gering - zal na de euforie van dinsdag een teleurstelling zijn voor de mensen op de orgaanwachtlijsten. Hopelijk spoort dat Kamer en kabinet met spoed aan tot snellere, minder bezwaarlijke manieren om het leger der onverschilligen eindelijk aan te zetten tot actie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden