'Alsof wij opeens denken dat elke blanke een fascist is'

Het regent bedreigingen en racistisch-getinte beledigingen aan het adres van allochtonen. 'Nederland laat zich van een zijde zien die voor mij volledig nieuw is'....

Larbi Edriouch, hoofd inburgering van de gemeente Utrecht had drie weken geleden een aanrijding met een motorrijder. Alles leek afgehandeld, tot de motorrijder deze week belde: 'Ik wil dat u persoonlijk afstand neemt van de moord op Theo van Gogh. Ik weet u en uw familie te vinden.'

Edriouch: 'Ik heb dat toen maar gedaan, om mijn gezin te beschermen. Maar het is de absurditeit ten top, dat ik daarvoor excuses moet aanbieden.' Hij is geschrokken van de escalatie. Een zus van een allochtone medewerkster van zijn bureau is deze week in elkaar geslagen, andere werknemers zijn uitgescholden op straat. Edriouch: 'Er lijkt weinig voor nodig om een burgeroorlog te ontketenen. Zo'n mooie samenleving mag toch niet door enkelen naar de knoppen worden geholpen?'

Sinds de brandstichting van het afgelopen weekeinde doen elke nacht vier moskeebezoekers hun ronde om de moskee in IJsselstein. Ook moskeevoorzitter Yahia Bouyafa, tevens leraar wiskunde op het Grafisch Lyceum, heeft er nachtrust voor opgeofferd. En zelfs op zijn school hoort hij nu wel eens 'grapjes', terwijl hij voorheen nooit op zijn afkomst is aangesproken. 'Stil zijn, anders geeft meneer Bouyafa je een klap', is het dan.

Bouyafa maakt zich zorgen, en met hem vele moslims. Vrijdag houdt de moskee open dag. Hij wil daarmee benadrukken, zegt hij, 'dat meer dan 90 procent van de moslims in Nederland geen geweld wil'. En hij kondigt aan dat zijn moskee hard zal optreden tegen elke vorm van extremisme. Maar Bouyafa hoopt ook dat Nederlandse extremisten zich op hun beurt bewust zijn wat zij aanrichten als zij een islamitische school in brand steken. 'Denk wel dat jonge kinderen zulk geweld tegen hun groep in zich opslaan, en op latere leeftijd wellicht vatbaarder zijn voor extremisme.'

Mohammed Elmakkaoui, beheerder van de website Maghreb-Online, verwoordt het stelliger. 'De aanvallen op islamitische scholen en moskeezijn terrorisme. Als van alle moslimorganisaties wordt verwacht dat zij afstand nemen van moslimterrorisme, dan zouden ook alle Nederlandse organisaties afstand moeten nemen van geweld tegen moslims in Nederland.' Hij wijst op de stroom racistische reacties op zijn website. Ook bij veel andere allochtonenorganisaties zijn racistisch-getinte reacties binnengekomen, zoals bij het instituut voor multiculturele ontwikkeling Forum in Utrecht. Directeur Sadik Harchaoui vreest dat de spanning in Nederland 'mateloos is onderschat'.

De moslimorganisaties tonen zich vooral verbaasd over de heftigheid van de reacties. 'Nederland laat zich in toenemende mate van een zijde zien die voor mij volledig nieuw is', zegt bestuurslid Said Belari van de Umah, de Unie van Marokkaanse academici en hbo'ers.

De Umah is een van de organisaties die wel onmiddellijk met een perscommuniqufstand hebben genomen van de 'beestachtige onislamitische moord op Van Gogh'. Belari: 'Natuurlijk is het schandalig dat wij op alles moeten reageren. Alsof wij opeens denken dat elke blanke een fascist is als een islamitische school in brand wordt gestoken.'

Andere organisaties hebben daar gewoonweg geen zin in. De Turkse jongerenorganisatie ULU is een van de groepen die door de Utrechtse burgemeester is uitgenodigd voor een gesprek. Bestuurslid Alpay Demirci: 'Door zo'n uitnodiging krijg ik toch indirect het gevoel dat wij schuldig zijn aan het probleem van extremisme. Dat vind ik pijnlijk. Zijn ook alle dierenactivisten uitgenodigd na de moord op Pim Fortuyn? Ik denk: laat de samenleving uitzoeken hoe het kan dat een jongen die hier is geboren, zo ver kan afglijden, dat hij tot een dergelijke gruweldaad komt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden