Reportage

‘Alsof het Torentje zijn eigendom is’: de verkiezingscampagne is begonnen

CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra keert zich fel tegen zijn huidige coalitiepartner: de VVD. Hij hekelt de gebroken belofte aan de middenklasse als erfenis van tien jaar VVD-beleid. Ook GroenLinks en de PvdA gaan volop in de aanval. Kortom: de campagne is begonnen.

CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra dinsdag tijdens het digitale congres van zijn partij. Beeld ANP
CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra dinsdag tijdens het digitale congres van zijn partij.Beeld ANP

Hoekstra sprak zaterdag vanuit Eindhoven bij de aftrap van de campagne van het CDA voor de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart. Die bieden volgens Hoekstra ‘de kans om te kiezen voor een andere koers. Om ons land opnieuw vorm te geven. De gebroken belofte is de erfenis van tien jaar VVD. De optelsom van een reeks gebroken beloftes.’

De VVD is de grote concurrent van het CDA in de strijd om de gunst van de kiezer. VVD-lijsttrekker Mark Rutte wordt door alle partijen onder vuur genomen als hoofdverantwoordelijke voor het beleid van de afgelopen jaren, met toeslagenaffaire als dieptepunt. In die affaire bestempelde de Belastingdienst tienduizenden ouders ten als fraudeur, waardoor zij in grote problemen raakten. Rutte is sinds 2010 premier van wisselende coalities.

Het gaat Hoekstra om ‘de belofte aan de middenklasse die onder grote druk staat’, zegt hij in een toelichting. ‘Daarom wil het CDA terug naar de vaste contracten als norm voor werkenden, terug naar de basisbeurs. Een echt harde aanpak van de georganiseerde misdaad die ons land ondermijnt. Maar ook beter lees- en rekenonderwijs. Het gaat om een reeks gebroken beloftes.’

Nieuw is dat Hoekstra pleit voor anoniem solliciteren als middel tegen discriminatie op de arbeidsmarkt. ‘We verlangen dat mensen die hier naartoe komen dat ze de taal leren en zich aanpassen en gaan werken. Maar het is ontegenzeggelijk zo dat iemand met een naam als Hoekstra makkelijker een baan of stage vindt dan iemand met een wat minder gangbare achternaam. Daarom ben ik voor anoniem solliciteren.’

Hoekstra neemt afstand van de plannen om het minimumloon fors te verhogen. ‘Mensen hebben niets aan een hoger brutoloon. Het gaat erom wat ze daar netto van overhouden. Dat bedrag moet omhoog. Dat kan met een verhoging van het minimumloon, maar ook met een belastingverlaging. Daar moet naar gekeken worden. Het zou best én én kunnen worden.’

Tegen het liberale beleid

Ook de lijsttrekkers van GroenLinks en de PvdA, Jesse Klaver en Lilianne Ploumen, keren zich tegen het liberale beleid van het afgelopen decennium. GroenLinks congresseerde digitaal vanuit Rotterdam, de PvdA vanuit Meppel. Ploumen werd formeel lijstrekker als opvolger van Lodewijk Asscher die ervan afziet de partij verder te leiden door zijn rol in de toeslagenaffaire.

Klaver hekelde tien jaar kabinetten onder leiding van Rutte ‘waarin de ongelijkheid is toegenomen en onze publieke dienstverlening is verwaarloosd, waarin economische groei en winst boven welzijn en gedeelde welvaart staan. Het virus van het economisme heeft Nederland maatschappelijk ziek gemaakt.’

Klaver wil dat het nieuwe kabinet de ‘Klimaatnoodtoestand’ uitroept. ‘Als het gaat om corona luisteren we allemaal naar de waarschuwingen van de wetenschap. Maar als het om het klimaat gaat, verzint de regering telkens smoesjes om wetenschappelijke adviezen te negeren en de vervuilende economie in stand te houden. Dat moet afgelopen zijn.’

Zoals er een Outbreak Management Team, OMT, is van wetenschappers die over corona adviseren, wil Klaver een Climate Management Team , CMT, dat adviseert over het klimaat. ‘We hebben nog maximaal tien jaar om een wereldwijde klimaatcatastrofe te voorkomen.’

Ook Ploumen keert zich fel tegen de VVD van Rutte. ‘Bij al onze voorstellen vinden we de VVD recht tegenover ons. Die partij sluit de ogen voor de verdeeldheid in de samenleving. Ze zijn het gevoel kwijt voor wat mensen normaal vinden. Ze doen nu vlak voor de verkiezingen of ze bekeerd zijn. En naar het midden zijn opgeschoven. Maar hun politieke kompas wijst gewoon naar rechts. En we hebben gezien dat Mark Rutte bereid is om alles te doen om maar in het Torentje te blijven. Dat is de echte Rutte-doctrine. Alsof het zijn eigendom is. Alsof een VVD-makelaar de erfpacht van het Torentje eeuwigdurend heeft afgekocht.’

Hoekstra

Ook Hoekstra en het CDA moeten het ontgelden bij Ploumen. ‘Wat is er van dat gedachtengoed nog over bij het CDA van Wopke Hoekstra? Zijn eerste daad als lijsttrekker? Het schrappen van de verhoging van het minimumloon in het verkiezingsprogramma. En als het voor het behalen van een meerderheid nodig is, werken VVD en CDA gerust samen met Forum voor Democratie. Of wat daarvan over is. En VVD en CDA werken desnoods samen met de PVV. Dat hebben we eerder gezien...’

Klaver en Ploumen willen beide een ‘sociale coalitie’ met een links motorblok, zonder zich tot elkaar te bekennen met gezamenlijke wensen. GroenLinks ziet ook de SP en D66 als potentiële bondgenoten: Klaver: ‘Als de SP bereid is Europese samenwerking als kans te zien voor onze gedeelde idealen, dan zie ik zelfs mogelijkheden voor samenwerking tussen de socialisten en de sociaal liberalen van D66.’

Lees ook

Op het digitale CDA-congres van vorige week, dat nog geen drie kwartier duurde en een vervolg was op het congres van een week eerder dat door digitaal malheur voortijdig werd gestaakt, kreeg Hoekstra95,58 procent van de tevoren digitaal uitgebrachte stemmen.

Premier Rutte verweerde zich deze week in de Tweede Kamer fel tegen de kritiek van oppositiepartijen dat hij na de val van zijn derde kabinet ook zelf de politiek moet verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden