nieuws Westerkerk Amsterdam

Alsof een Ajax-speler naar Feyenoord overstapt: Amsterdamse organist naar Rotterdam

Consternatie, zondagochtend bij de preek in de Amsterdamse Westerkerk. Daar werd aangekondigd dat organist Jos van der Kooy (67) na maar liefst 38 jaar zou stoppen. Hij stapt over naar een kerk in, jawel, Rotterdam. 

Organist Jos van der Kooy achter de klavieren van het orgel van de Bavo in Haarlem. Beeld Jan van Zoest

Alsof er een speler van Ajax naar Feyenoord verkast, schreef dagblad Trouw. De schokgolf zou niet zo groot zijn geweest als Van der Kooy niet een van de bekendste concertorganisten van Nederland zou zijn. Hij was jarenlang ook de vaste bespeler van het orgel van de Bavo in Haarlem (1990-2017), een van de beroemdste orgels ter wereld. En nu verruilt hij dat mooie, 17de-eeuwse Duyschot-orgel, met door Gerard de Lairesse beschilderde luiken, voor een onbekend en onbemind, laat 19de-eeuws instrument in de Rotterdamse Arminiuskerk. Waarom zou hij?

‘Ik was te oud’, zegt Van der Kooy. ‘Dat vond ik zelf niet. Dat vond de Westerkerk ook niet. Dat vindt de PKA.’ De PKA (Protestantse Kerk Amsterdam) is de kerkenkoepel waar de Westerkerk onder valt. ‘Het is hun beleid om jongeren de kans te geven, dat begrijp ik, daarom moest ik met pensioen. Maar ik geef ook les aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en heb in die hoedanigheid juist heel veel jonge organisten naar de Westerkerk gehaald. Ik was graag langer gebleven.’

Eigenlijk had hij al op zijn 65ste moeten stoppen. Dit jaar vond de koepel dat het echt tijd was om afscheid te nemen. ‘Een student van me, een Rotterdammer, vroeg of de Arminiuskerk niet wat voor me was. Ik zag het eerst niet zo voor me, maar hij was heel standvastig. Ik heb in een paar diensten gespeeld en dat beviel me heel goed. Twee weken geleden is de deal beklonken.’

Elite 

De Arminiuskerk, die tevens dienstdoet als centrum voor cultuur en debat, is remonstrants, vrijzinnig. Aan de (vaak dubbele) namen op de kerkbanken valt af te lezen dat de kerk ooit een van dé hotspots van de Rotterdamse elite was. Wat de vraag oproept of we Van der Kooys transfer niet beter kunnen vergelijken met die van de topvoetballer die op z’n 37ste nog gaat cashen in de competitie van China of de Emiraten? ‘Ik heb in mijn carrière altijd gekozen voor de inhoud’, zegt de organist. ‘Ook niet voor hoe mooi het orgel was. Mijn contact met de geloofsgemeenschap staat voorop. Het gaat mij erom hoe mijn muziek zich in de dienst kan voegen.’

De Ajax-Feyenoord-vergelijking is sowieso niet op z’n plaats, vindt hij. Voor Van der Kooy is zijn vertrek naar Rotterdam thuiskomen: hij is er geboren en woonde er tot zijn achtste. ‘U mag me dus gewoon feliciteren. Ik kijk er ook erg naar uit om dat Steenkuyl-orgel op de kaart te zetten, je kan er prachtig Brahms en Mendelssohn op spelen. Maar ik vertrek inderdaad met stille weemoed.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden