'Als zo'n man je fotografeert, sta je op de dodenlijst'

Wie gaf opdracht tot de moord op de Curaçaose politicus Helmin Wiels? Anthony Bertinus weet het, uit de eerste hand, zegt hij. Hij tipte justitie, maar zijn naam lekte uit. 'Mijn doodvonnis.' Daarom wil hij zijn verhaal kwijt.

Beeld Sinaya Wolfert

Anthony Spencer Bertinus (50) zit in een Nederlandse gevangenis achter het glas in de kale bezoekruimte. De Curaçaoënaar die een straf uitzit voor een overval, wil er zijn verhaal doen. Over wat hij zegt te weten over de opdrachtgevers van de moord op de Curaçaose politicus Helmin Wiels.

Bertinus heeft daarover een verklaring afgelegd bij het Openbaar Ministerie op Curaçao. 'Met de afspraak dat mijn naam niet bekend zou worden', zegt hij. Maar het Openbaar Ministerie heeft zijn naam in een eerdere zitting als getuige genoemd, laatst dook zijn naam in die context op in de lokale krant Amigoe. 'Dat voelt als mijn doodvonnis', zegt Bertinus. 'Nu het niet meer uitmaakt, wil ik vertellen wat ik weet en hoe ik dat te weten ben gekomen.'

Tot in de gevangenis in Nederland wordt Bertinus bedreigd met de dood. 'Pencho, ik weet dat er een prijs op je hoofd staat', liet een medegevangene van Curaçaose afkomst hem al fijntjes weten in het voorbijgaan. 'Die wil ik eigenlijk wel cashen.'

In een reflex balde hij toen zijn vuisten, klaar om te vechten. Nog steeds heeft de voormalige kickbokskampioen met de bijnaam Pencho behoorlijke spierballen, waarop oude tatoeages aan het vervagen zijn. 'Ik laat me niet intimideren', zegt hij, zijn donkere ogen staan fel.

Bertinus spreekt over de gevoeligste kwestie van Curaçao: wie waren de opdrachtgevers van de moord op Helmin Wiels? Oftewel: wie regelden dat de inmiddels tot levenslang veroordeelde huurmoordenaar Elvis K., bijgenaamd Monster, op 5 mei 2013 op klaarlichte dag, op het strand van Marie Pampoen, meer dan tien kogels afvuurde op de populaire politicus?

Het Openbaar Ministerie verdenkt machtige mannen hiervan, als loterijbaas Robbie Dos Santos en zijn halfbroer, George Jamaloodin, de voormalige minister van Financiën in het kabinet van premier Gerrit Schotte. Deze week werd bekend dat ook oud-minister van Justitie Elmer Wilsoe verdacht is, partijgenoot van Wiels.

Meer dan drie jaar na de moord begon woensdag op Curaçao het proces waarin meer bekend moet worden over de toedracht. Met een regiezitting tegen Burney F., alias 'Nini'.

Het OM verdenkt 'Nini' ervan de schakel te zijn tussen de 'hoge heren' en de huurmoordenaars. Volgens justitie heeft Nini hierover tientallen keren ge-sms't met de verdachte Jamaloodin. Maar volgens hun verdediging hadden de twee mannen contact omdat Nini de campagneleider was van de MFK, de politieke partij van Jamaloodin en oud-premier Schotte.

Bertinus en Nini kenden elkaar van jongs af aan uit de wijk Koraal Specht. Beiden zijn opgegroeid in de volkswijk die nu bekendstaat als bakermat van de criminele bende No Limit Soldiers. Nini was bevriend met de oudere broers van Bertinus.

Bertinus zegt dat Nini hem in vertrouwen heeft genomen. Over hoe drie rijke gokbazen omgerekend 600 duizend euro bijeenlegden voor een huurmoordenaar die Wiels moest doodschieten. Omdat de politicus zich niet aan de afspraak had gehouden zijn mond te houden over de goksector, die zijn partij financierde. 'Nini had gedacht dat ik me aan de zwijgcode zou houden, die algeheel geldt op Curaçao', zegt Bertinus. Maar Nini wist niet dat Wiels een vriend van mijn vader was. Ik wilde weten wie er achter deze verschrikkelijke moord zit.' Om duidelijk te maken hoe dit is gelopen, vertelt Bertinus zijn levensverhaal.

Anthony 'Pencho' Bertinus, een paar maanden na de moord op Helmin Wiels in 2013. Beeld Sinaya Wolfert

Criminele jeugd

Op zijn 17de vertrok Bertinus uit Koraal Specht naar Nederland. Daar zag hij op tv een film waarin een man met een mes een bank in ging en zei: Geef me al het geld. 'Zo gemakkelijk is het dus, dacht ik.' Niet lang daarna ging hij met een zelf geslepen keukenmes het postkantoor in de buurt binnen en vroeg om geld. 'De vrouw achter de balie deed meteen de geldlade open en gooide de briefjes naar me toe.' Vier dagen later werd hij gearresteerd. In de jeugdgevangenis had hij geen spijt. Hij dacht: 'Dom om zoiets te doen in de buurt waar men je kent. Dat kan beter.'

Hij ging kickboksen. Op zijn 23ste werd hij Europees kampioen. Met overvallen bleef hij doorgaan. Hij was gewend geraakt aan het geld. 'Ik hield me al die jaren wel aan een ethische code. Zo min mogelijk geweld gebruiken. Vooral criminelen hun geld afnemen.' Hij bezweert dat er geen dode is gevallen door zijn handelen.

In Rotterdam, met een grote Antilliaanse gemeenschap, had hij contact met mensen uit zijn oude buurt Koraal Specht. Een aantal van hen had zich aangesloten bij de bende No Limit Soldiers (NLS).

Pas in april 2013, toen zijn vader was overleden, keerde hij voor langere tijd terug naar zijn geboorte-eiland. Toen zag hij hoezeer Curaçao was veranderd. Nog geen week nadat hij was geland, werd Helmin Wiels vermoord. Door bendeleden van NLS, zo bleek later, afkomstig uit zijn wijk.

Op de plek waar Helmin Wiels werd doodgeschoten, richtten aanhangers een herdenkingsmonument op. Beeld Sinaya Wolfert

Bertinus ging aan de slag als bewaker van de Chinese supermarkt Haifa in Koraal Specht. Ook deed hij bouwklusjes voor Michael L. van de No Limit Soldiers, een bekende van hem van vroeger. Op een dag vroeg Michael hem om naar Nini te gaan. 'Michael wilde dat ik Nini vertelde: 'De NLS wil dat Nini hun 25 duizend euro betaalt, wij weten dat hij iets te maken heeft met de moord op Wiels.' Het leek een soort chantage. De NLS was er niet blij mee dat hun mensen waren ingezet als huurmoordenaars van Wiels en wilde geld zien. Zo kwam ik erachter dat Nini blijkbaar meer wist.'

Waarom liet Bertinus zich gebruiken als loopjongen voor een dreigende boodschap van NLS? 'Ik dacht dat er geen kwaad in stak om naar Nini te gaan', zegt Bertinus. 'Beter dat ik het deed, dan iemand anders.'

Dus rijdt hij naar het pleintje voor het huis van Nini in Koraal Specht, waar die vaak rondhangt. Als Bertinus op Nini afloopt, ziet hij de schrik in diens ogen. 'Hij dacht dat ik hem kwam liquideren, hij wist dat ik omging met leden van de NLS.'

Bertinus legt hem uit dat hij alleen een boodschap komt overbrengen. Dat Michael L. 25 duizend euro van hem wil. 'Dan ontdooit Nini', vertelt Bertinus. 'Zijn aanvankelijke schrik slaat om in vertrouwelijkheid.' Nini vraagt zelfs of Bertinus zijn bodyguard wil worden, nu zijn vorige bewaker dood is. 'Nini wil me daarom uitleggen waarom hij gevaar loopt.'

Waarom zou Nini zo openhartig zijn over deze uiterst gevoelige kwestie, tegenover een man van wie hij kort daarvoor nog dacht dat die hem kwam liquideren? 'Als deze man zo dicht bij de NLS mij geen kwaad komt doen, dan staat hij aan mijn kant, zoiets moet hij hebben gedacht', zegt Bertinus.

Reactie OM Curaçao

'De officier van justitie belast met de zaak-Wiels geeft aan dat hij nooit aan de krant Amigoe of aan enige andere journalist heeft verteld dat Anthony 'Pencho' Bertinus belastende verklaringen heeft afgelegd tegen Nini F. of iets van dergelijke strekking. In het procesdossier van de zitting in augustus 2014 tegen de uitvoerders van de moord op Wiels zitten drie verklaringen van Bertinus, die hij in februari 2014 heeft afgelegd. Toen was hij gedetineerd op verdenking van (poging tot) afpersing van Nini F. Deze verklaringen zijn aan de orde geweest op de openbare zitting in augustus 2014.'

Advocaat Gerard Spong van de casino-ondernemer Francesco Corallo zegt dat hij niet op de hoogte is van de verklaring waarin de naam van zijn cliënt wordt genoemd in de zaak-Wiels. Verder onthoudt hij zich van commentaar.

Het verhaal van Nini

Dit is, volgens Bertinus, wat Nini vertelde. Een verhaal dus met mogelijk dubbele ruis. Maar veel ervan komt overeen met inmiddels bekende andere versies.

Nini vertelt, zegt Bertinus, dat het plan om Wiels te vermoorden ontstond toen de politicus steeds meer beschuldigend over misstanden in de goksector begon te praten. 'Dus, vertelde Nini, vonden loterijbaas Robbie Dos Santos, de op Sint Maarten gevestigde casino-ondernemer Francesco Corallo en een derde gokbaas dat het afgelopen moest zijn met Wiels. Zij leverden elk 400 duizend Antilliaanse guldens (zo'n 200 duizend euro, red.) aan, voor een huurmoordenaar.

'Het eerste plan was dat Venezolaanse huurmoordenaars de klus zouden klaren, zei Nini. Die deden wel een onderzoek naar hoe Wiels leefde, wat zijn routines waren. Maar zij vonden het geboden bedrag te laag.

'Daarop was de halfbroer van Dos Santos, de voormalige minister Jamaloodin aan zet. Nini deed vaker klusjes voor het beveiligingsbedrijf van Jamaloodin. Jamaloodin vroeg Nini de huurmoord te regelen. Nini schakelde, via zijn lijfwacht, Elvis K. in. En die deed wat hem werd gevraagd.'

Niet lang na hun gesprek werd Bertinus gearresteerd vanwege het afpersen van Nini. Het was bij die arrestatie dat Bertinus met de officier van justitie in Willemstad in contact kwam die druk was met de zaak-Wiels. 'Ik mocht die man wel', zegt Bertinus. 'Hij is straight. Ik zei tegen hem: je hebt nu de verkeerde te pakken. Maar laten we een keer een kop koffie drinken.'

Na zijn vrijlating voelde Bertinus dat hij al te dicht bij het vuur was geweest. Een bendelid van NLS maakte een foto van hem. 'Als zo'n man een foto maakt van een vrouw, betekent het meestal dat hij haar mooi vindt. Maakt hij een foto van een man, dan is dat voor een mogelijke plek op de dodenlijst.' Het kwam Bertinus niet slecht uit toen hij een telefoontje kreeg van de hem bekende officier van justitie. 'Spencer, Nederland wil dat we je uitleveren, omdat je daar nog een straf hebt staan. Kom je zelf of moeten we je oppakken?'

De zaak-Wiels: veel verdachten

Op 5 mei 2013 werd op Curaçao de populaire politicus Helmin Wiels vermoord. De huurmoordenaar Elvis K. werd hiervoor in augustus 2014 veroordeeld tot levenslang. Maar het opsporen en het veroordelen van de opdrachtgevers van deze moord verloopt minder voorspoedig. Sinds de zomer van 2014 verdenkt het Openbaar Ministerie onder anderen twee broers, loterijbaas Robbie Dos Santos en ex-minister George Jamaloodin. Ook oud-minister Elmer Wilsoe is verdacht. Het OM ziet verdachte Burney 'Nini' F. als de schakel tussen de opdrachtgevers en de huurmoordenaars. Woensdag was de eerste regiezitting tegen 'Nini'. Tegen de andere verdachten staat nog geen zaak op de rol. Jamaloodin heeft verzocht of hij vanwege de lange duur van het onderzoek van de verdachtenlijst afkan.

Bertinus meldt zich en in mei 2014, ruim een jaar na zijn aankomst op Curaçao vertrekt hij weer naar Nederland. Daar moet hij nog een gevangenisstraf van zeven jaar uitzitten voor een overval op een wietplantage in Valkenswaard, in 2007.

Hij heeft inmiddels zijn leven gebeterd, bezweert Bertinus. Hij wil niet meer 'Pencho' zijn, de bijnaam die hij van jongs af aan had, en die hij nu associeert met de duistere kant van zijn bestaan. Hij wil goed doen voor zijn eiland, dat, zoals hij het verwoordt, te zeer in de greep van de maffia is geraakt. Alles wordt ingenomen en leeggeroofd door criminelen, de haven, de water- en elektriciteitsbedrijven, de casino's, zegt Bertinus. 'Mijn eiland is de dupe. Alles wordt duurder en er zijn nauwelijks mogelijkheden om eerlijk je geld te verdienen. De kleine kinderen in Koraal Specht zien de dure auto's van de bendeleden en willen zelf ook gangster worden. En de bendeleden knappen weer de vuile klusjes op voor de hoge maffiaheren.'

Het shockeerde hem om in zijn oude wijk kinderen van 13, 14 jaar rond te zien lopen met vuurwapens en drugs, openlijk sympathiserend met de NLS. 'De nieuwe generatie criminelen doet niet aan ethische codes. Er is alleen maar nietsontziend geweld.'

Het is daarom, zegt Bertinus, vanachter het glas in de bezoekruimte van de gevangenis, dat hij zijn verhaal heeft willen doen, ook al kost het hem nu zijn veiligheid. Dat zijn naam is uitgelekt, zal niet helpen om anderen het zwijgen te laten doorbreken, zegt hij. 'Maar ik sta achter wat ik zeg. Ik wil niet dat de hoge heren hiermee wegkomen en mijn mooie eiland naar de verdoemenis helpen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden