'Als wij dit soort films niet vertonen, zijn ze gewoon niet te zien'

Films programmeren voor kinderen zonder kinderachtig te zijn, dat is geen sinecure. Gelukkig is er Cinekid.

Kamer 213

Je bent 12 jaar en je wilt naar de film. Wat gaat het worden? Natuurlijk heb je al kaartjes voor Thor: Ragnarok, want een superheldenspektakel is altijd goed en de helft van je klas gaat ernaartoe. Een animatiefilm is ook een optie, maar dat vind je zo langzamerhand wat kinderachtig worden. Die kijk je wel een keertje thuis. Romantiek interesseert je niet (ieuw) en voor Blade Runner 2049 ben je nog te jong. Eigenlijk zou je wel gewoon een goede film willen zien over mensen van jouw leeftijd.

Welkom in de Bermudadriehoek van het bioscoopaanbod: films voor jongeren tussen de 11 en 14 jaar zijn nauwelijks te vinden. Wie te oud is voor Dummie de Mummie maar te jong voor, tja, bijna alle films voor en over volwassenen, is aangewezen op (niet al te bloederige) actiefilms. Daar moet je maar van houden. Sporadisch komt er een film in het young adult-genre voorbij, meestal een boekverfilming - want het boekenaanbod voor deze leeftijdsgroep is gek genoeg wél reusachtig.

Tekst gaat verder onder foto.

Tschick

Gelukkig is er Cinekid. Het film- en mediafestival voor de jeugd, dat vandaag wordt geopend in Amsterdam, richt zich traditiegetrouw op kinderen van 3 tot en met 14 jaar. En ook voor de bovenkant van dat leeftijdsspectrum heeft het festival elk jaar een klein maar fijn aanbod aan kwaliteitsfilms. Dat zijn niet alleen maar serieuze drama's, zegt Erik Tijman, hoofd Film van Cinekid. 'We selecteren films uit allerlei genres. Als ze maar geschikt zijn voor de doelgroep.'

Zo biedt Cinekid voor 11-plussers onder meer een film over een stoere jongen uit een Parijse buitenwijk die naar zijn familie in Burkina Faso wordt gestuurd (Wallay), een griezelfilm waarin een spook rondwaart (Kamer 213), een lief Italiaans drama over een opstandig meisje dat in haar eentje naar Rome reist (Weggelopen) en een heftig Fins coming-of-ageverhaal rond dysfunctionele ouders (Little Wing). Ook bij de Cinekidselectie hoort Tschick, een fijne roadmovie die - als uitzondering op de regel - in de bioscoop te zien is.

Films programmeren voor tieners is lastig, zegt Tijman. 'Ze zijn het meeste kinderaanbod ontgroeid, nog niet volwassen, maar wel geïnteresseerd in allerlei zaken waar ze eigenlijk nog te jong voor zijn. Je ziet dat trouwens bij alle leeftijden: kinderen kijken graag vooruit. Zo zijn films en televisieseries over de problematiek van brugklassers populair bij jongere kinderen.'

Wie onlangs in een bioscoop bij 100% Coco is geweest, een Nederlandse film over een vloggende brugklasser, kan dat beamen: de zalen zaten vol met 6- tot 9-jarige meisjes. Geen probleem, vindt Tijman, zolang de inhoud niet schadelijk is voor die leeftijd. Een keerzijde heeft dat opwaartse effect ook: het maakt een film al snel te kinderachtig in de ogen van degenen voor wie hij oorspronkelijk bedoeld was. Je wilt immers als puber niet tussen de 6-jarigen belanden.

Daar komt bij dat tieners zelf bepalen waar ze naartoe gaan. Ouders spelen geen rol meer, leeftijdgenoten en (online) marketing des te meer. Minder commerciële, kwetsbare films krijgen nog maar moeilijk een voet tussen de deur. Tijman: 'Er is niks tegen Thor of de nieuwe Star Wars, maar als je daarmee moet concurreren, is dat natuurlijk een oneerlijk gevecht. Vandaar dat een film als Little Wing, die ik heel goed en herkenbaar vind, lastig in de markt is te zetten. Dat merk ik ook in gesprekken met filmdistributeurs en bioscoopprogrammeurs. Zij durven het vaak niet aan. Als wij dit soort films niet vertonen, zijn ze gewoon niet te zien.'

Tekst gaat verder onder foto.

Cinekid zonder kids

Wie nieuwsgierig is naar jeugdfilms maar geen eigen kinderen, neefjes of nichtjes als dekmantel heeft, kan dit jaar toch zonder gêne Cinekid bezoeken. Voor het eerst heeft het Amsterdamse festival een aantal filmvoorstellingen voor volwassenen geprogrammeerd. De avondvertoningen, onder de noemer Nacht van de Leeuw, zijn in eerste instantie bedoeld voor de vele professionals uit de mediawereld die Cinekid bezoeken, maar staan open voor iedereen. Kinderen mogen ook best naar binnen, maar de films zijn Engels ondertiteld. Op het programma staan onder meer de tienerfilms Wallay en Little Wing.

Little Wing
Wallay

Dat Cinekid er wel een publiek voor vindt, heeft te maken met de trouwe festivalbezoekers: als ze er op jonge leeftijd geweest zijn, komen ze vaak terug. Toch blijft het een gok, zegt Tijman, vooral als het gaat om het vaststellen van een leeftijdsadvies. De meeste Cinekidfilms hebben nog geen Kijkwijzerclassificatie. Het festival maakt een eigen inschatting. 'We hebben er per film discussie over', zegt Tijman. 'Het is geen exacte wetenschap. Het ene kind is het andere niet, de ontwikkelingssnelheid kan enorm verschillen. Dat geldt nog meer wanneer de hormonen gaan opspelen.'

'Het spannendste deel van de programmering' noemt Tijman daarom de selectie voor 11-plussers. Tegelijk is het misschien ook wel het leukste deel. Een goede kinderfilm kan al behoorlijk volwassen zijn, maar een goede film voor tieners legt de lat nog een stuk hoger. 'Je ziet meer psychologische diepgang, meer ambiguïteit', zegt Tijman. 'En een rijker aanbod aan onderwerpen, van serieuze problemen tot geschiedenis en cultuur. Dat is het mooie van deze categorie films. Er wordt zo veel meer van het leven en de wereld getoond.'

Cinekid Festival Amsterdam: The Movies en Westergasfabriek, 21 t/m 27/10. Cinekid on Tour: tijdens de herfstvakantie in veertig theaters in Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden