'Als wielrenner kun je afstappen, als fotograaf moet je door'

Oud-renner Van Bon slaapt in een tentje als hij de Tour volgt als fotograaf. 'Er moet hier vast een mooi kasteeltje te vinden zijn.'

Léon van Bon op camping Lestaubiere in Douville. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Op het terras van camping Lestaubiere nipt Léon van Bon (45) van zijn witbiertje. In de verte strekt zich de vallei zich uit, op het grasveld staat een palmboom. Zijn collega Joris Knapen, die ooit een tv-reportage zag over de kamperende oud-Nederlands kampioen en vroeg of hij hem voortaan mocht vergezellen tijdens de Tour, vraagt: 'Is de was al klaar?'

Ooit was Léon van Bon een zeer verdienstelijk wielrenner die een zilveren medaille veroverde op de Spelen van Barcelona en twee Touretappes op zijn naam schreef. De eerste van die twee zeges behaalde hij in Pau, de stad aan de voet van de Pyreneeën, waar vandaag ook de finishlijn ligt.

Van Bon is er weer bij in Pau. Nu niet als wielrenner, maar als fotograaf. Eigenlijk keek hij als wielrenner al met de ogen van een fotograaf naar de koers, zegt hij. 'Dan reden we in de Alpen en dacht ik: dít is nou een mooi plaatje.' Na zijn sportieve carrière besloot hij zijn geld te gaan verdienen met zijn hobby. Als freelancer bedient hij meerdere opdrachtgevers in de Tour.

Dinsdag, in de etappe naar Bergerac, heeft hij zijn zinnen gezet op een mooie sfeerplaat. Bij de start in Périgueux zegt hij: 'Ik dacht: we zitten in de Dordogne. Er moet hier vast een mooi kasteeltje te vinden zijn.' Via google maps heeft hij er eentje gevonden, maar hij wil niet zeggen waar - de concurrentie luistert altijd mee. Daarna moet hij snel weg.

Een renner die terugkeert in de Tour de France als fotograaf is al een bijzonder verhaal. Dat hij overnacht op campings maakt het extra bijzonder. Soms ziet Van Bon zijn collega's vreemd kijken als hij vertelt hoe hij de nacht doorbrengt. 'Er zijn weinig mensen die recht in je gezicht zeggen: je bent gek. Jan Janssen zat ooit aan tafel bij de Avondetappe. Hij zei: dat heeft die jongen toch helemaal niet nodig?'

Wat ooit begon uit noodzaak, is een manier van leven geworden. 'Op de camping ervaar ik vrijheid. De hele dag zit je in de hectiek van de Tour. Het is heerlijk om daar 's avonds uit te zijn.' En sinds roaming niets extra's meer kost, kan hij grote bestanden sturen naar opdrachtgevers.

Eigenzinnig is Van Bon altijd al geweest. Toen hij eens moest opgeven in de Tour, besloot hij de volgende dag in Lourdes langs het parcours te gaan staan. Hij wilde de Tour weleens vanuit een ander perspectief bekijken. Dat hij nu elke nacht ergens in Frankijk zijn tweesecondententje opzet, past bij dat vrijgevochten karakter.

Natuurlijk is het niet altijd feest. Iets buiten Düsseldorf, langs de Rijn, stond hij op een camping waar het sanitair 'ouwe bende' was. En dan was er nog die keer dat ze in het donker dachten dat ze bij de camping waren gearriveerd. Van Bon: 'Dat wil zeggen: ik zag een paar caravans staan. Weliswaar kon ik de receptie niet vinden, maar we hebben toch maar de tent opgezet. Toen ik de volgende dag mijn tent opensloeg, bleek het een zigeunerkamp te zijn. Nee, we hebben niet betaald.'

Twee keer droeg hij het rood-wit-blauw, hij was een aanvaller pur sang. De drive, het doorzettingsvermogen dat hij als fotograaf heeft, dankt hij aan zijn topsportbestaan. En de contacten natuurlijk. 'Met Servais Knaven, de ploegleider van Sky, lag ik vaak op de kamer. Toen ik vorig jaar een reportage over Wout Poels moest maken, kon ik hem op de massagetafel fotograferen. Als oud-renner krijg je misschien sneller het vertrouwen om zo dichtbij te komen.'

In zijn huidige professie hoeft hij niet meer per se de beste te zijn, dat is toch nauwelijks meetbaar. 'Ik wil de essentie van de koers vangen, dat is genoeg.' Vorig jaar maakte hij een veelgeprezen foto van een rennende Chris Froome op de Mont Ventoux. Het was vooral het perspectief dat opviel. 'Ik was op het dak van een camper gaan staan. Door mijn lens zag ik dat er in de verte iets vreemds gebeurde. Ik dacht: zie ik hem nou rennen? Op de foto herken je de weg niet meer, je ziet alleen de chaos van motoren, publiek en renners. Dat was een supermoment.'

Toen hij in 2013 als fotograaf in de Tour was, ging hij terug naar het plein in Pau waar hij in 1998 zijn vuist in de lucht stak. Het viel vies tegen, zegt hij. 'Je hebt er een hele voorstelling van in je hoofd. Maar toen ik daar aankwam, dacht ik: is dit het nou? Dat plein was ook maar gewoon een plein.'

In het campingrestaurant bestelt Knapen een ijsje. Van Bon haalt uit zijn auto een trui, het is koud geworden. Elke dag koers, elke dag avontuur. 'Een prachtig leven', zegt Van Bon. Maar soms zijn er van die dagen dat het tegenzit. Dat een Franse agent hem tegenhoudt, ondanks een accreditatie, juist terwijl hij die plek had uitgekozen voor een foto.

En soms is hij gewoonweg doodop van al het reizen. 'Dan denk ik: als renner was ik nu afgestapt, maar dat kan als fotograaf niet; je moet door.'

's Avonds op de camping kan hij het alweer relativeren. Het meeste lol hebben ze als Van Bon wordt herkend door landgenoten. Knapen: 'Dan hoor je opeens: hé, ben jij niet Bram Tankink?'

Nog meer mooie Tour-fotografie?

Bekijk hier de mooiste foto's van fotograaf Klaas Jan van der Weij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden