'Als water komt, dan komt het'

Vroeger werden de kanonnen in Grave afgevuurd als het water kwam. Het gebulder alarmeerde bewoners in de wijde omtrek van het Maasland: maak dat je wegkomt, de Maas stroomt over de dijk bij Beers....

Van onze verslaggever Peter de Graaf

En nu wil de commissie-Luteijn de Beersche Overlaat in ere herstellen. Twee jaar geleden veroorzaakte alleen de toespeling daarop al heftig reacties in de regio. 'Dat nooit', zei de dijkgraaf. 'Een klap in het gezicht van de boeren', vond de wethouder van Lith. 'Onnodige paniek', aldus de gedeputeerde. En de boeren konden er met hun pet niet bij: 'Is de polder net op orde, gaan we hem weer teruggeven aan het water.'

Die negatieve stemming is inmiddels omgeslagen. De boeren hebben nog altijd hun twijfels. Maar bij bestuurders in Brabant is het besef doorgedrongen dat de aanwijzing van de Beersche Overlaat als noodoverloopgebied ook voordelen heeft. 'Als het water komt, dan komt het. Dan kunnen we ons beter voorbereiden op zo'n noodscenario', zegt wethouder Ingrid Kloosterman van Cuijk.

'Noodoverloopgebieden zijn niet nieuw. Ze ontstaan spontaan als het water hoger komt dan de dijken aankunnen. We kunnen natuurlijk rustig met de handen over elkaar afwachten tot dat gebeurt. Maar we kunnen ook proberen de schade te beperken met inrichtingsmaatregelen', aldus Brabants gedeputeerde Jan Boelhouwer. Dijken beschermen Den Bosch en de dorpskernen.

De waterwerken kunnen ook directe voordelen opleveren. 'Als een dorp al zo lang een weg wil, dan kan dat nu wellicht gecombineerd worden met de aanleg van het dijklichaam', aldus Boelhouwer. Boeren en andere buitenlui krijgen geen bescherming. Dat zou veel te veel geld kosten. Volgens de gedeputeerde moet er wel een goed evacuatieplan komen en schadevergoeding.

De planologische gevolgen van de aanwijzing als noodoverloopgebied zijn gering. 'Natuurlijk moet je er geen Vinex-wijk met 300 duizend woningen aanleggen, of een grootschalig industrieterrein. Maar voor de rest kunnen dorpen uitbreiden, en blijven de boeren gewoon boeren', aldus Boelhouwer.

Een goede voorlichting aan het publiek wordt nog een hele klus. Want hoe leg je een individuele boer uit dat zijn bedrijf en landerijen ooit onder water kunnen worden gezet om de rest van Nederland te vrijwaren van natte voeten? ' Ik begrijp dat de emoties heftig zijn', zegt wethouder Kloosterman.

Boelhouwer benadrukt dat zoiets volgens de berekeningen één keer in de 1250 jaar zal voorkomen. 'Er wordt soms gedaan alsof we de Beersche Overlaat bij elke hoogwatergolf laten overstromen. Maar als het gebeurt, dan is er echt sprake van een nationale ramp. Dan zijn veel gebieden al ontoegankelijk en is het economisch leven praktisch tot stilstand gekomen. Pas dan wordt het Maasland onder water gezet.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden