Als Obama komt, gaat alles op slot

Ongekende veiligheidsmaatregelen moeten wereldleiders beschermen tijdens de nucleaire top in Den Haag op 24 en 25 maart. Landingsbanen, snelwegen en strand worden afgesloten.

DEN HAAG - Vergeet de kroning van de koning, de nieuwjaarsnacht of de risicowedstrijden in het betaald voetbal: alles valt in het niet bij de veiligheidsoperatie die eind maart over Nederland wordt uitgerold. Aan niemand in de Randstad zal het ongemerkt voorbijgaan dat de presidenten Barack Obama (VS), Xi Jinping (China), vermoedelijk ook Vladimir Poetin (Rusland) en 55 andere wereldleiders in het land zijn. Snelwegen worden deels afgezet, de Polderbaan op Schiphol gaat vanaf 10 maart een paar weken dicht en schepen moeten tot één kilometer uit te kust blijven. Alle rijksambtenaren wordt gevraagd thuis te werken.


In het hart van deze operatie staat de nucleaire top op 24 en 25 maart in Den Haag, waar 58 regeringsleiders afspraken gaan maken om te voorkomen dat nucleair materiaal in handen valt van terroristen. De organisatoren waarschuwen voor 'zeer ernstige en ingrijpende verkeershinder' die honderdduizenden Nederlandse reizigers treft.


Dick Schoof, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), noemde het maandag op een persconferentie van het 'grootste belang' dat de top doorgaat. 'We proberen een balans te vinden tussen noodzakelijke veiligheidsmaatregelen en de voortgang van het maatschappelijk leven.' Premier Rutte zei eerder al dat de overlast ondergeschikt is aan het belang van de top. 'De kans dat terroristen een aanslag plegen met nucleair materiaal is klein. Maar als het gebeurt, dan zijn de gevolgen enorm en maatschappijontwrichtend.'


Niettemin beschouwt ook de organisatie de overlast als een probleem. 'De gevolgen zijn ingrijpend en omvangrijk, de impact op het dagelijkse leven zal groot zijn', zegt directeur-generaal Hendrink Jan Dronkers van Rijkswaterstaat. Hij noemt de maatregelen van wegomleidingen op onder meer de A4, A5, A44 'ongekend' voor ons land. 'Op de drukste momenten krijgen we te maken met een spits boven op de spits, ofwel een dubbele spits.' Het advies van Rijkswaterstaat is om op 24 en 25 maart niet naar de Randstad te komen. Dronkers: 'Verzet afspraken. Probeer elders of thuis te werken.' Wie toch in de Randstad moet zijn, kan het beste de trein nemen.


Vooral automobilisten tussen Amsterdam, Den Haag en Rotterdam moeten rekening houden met lange files en omleidingen. Dat geldt ook voor weggebruikers in Wassenaar, Leiden, Katwijk, Noordwijk, de Bollenstreek en Haarlemmermeer. Rijstroken waarover wereldleiders rijden, worden met betonblokken tijdelijk gescheiden van het gewone autoverkeer.


De omgeving van het Haagse 'World Forum', waar de top wordt gehouden, wordt vrijwel hermetisch afgesloten. Wie er wil zijn, moet zich vooraf aanmelden en moet een identiteitsbewijs meenemen. 'Inwoners van Den Haag kunnen hun huis gewoon uit en in', verzekerde wethouder Pieter Smit van Verkeer. Wel worden diverse trams omgeleid. Het Centraal Station en de Tweede Kamer zijn open en bereikbaar.


De nucleaire top is de grootste conferentie die ooit in Nederland is gehouden. Wereldleiders die zichzelf graag rekenen tot het beschaafde deel van de wereld - zoals de VS, maar ook Rusland en China - praten daar met 'gelijkgestemde landen'. Opvallende afwezigen zijn Iran en Noord-Korea, landen waarvan de initiatiefnemers juist vrezen dat zij nucleair materiaal willen inzetten om een 'vuile bom' te maken. Volgens Rutte wordt met hen tijdens andere gelegenheden gesproken.


Nederland zet de zwaarst denkbare beveiliging in. Per dag zijn 13 duizend politiemensen op de been, dat zijn er vier keer zo veel als bij de troonswisseling vorig jaar. Defensie heeft F-16-straaljagers, Apache-gevechtshelikopters en NAVO-radarvliegtuigen paraat om het luchtruim te beschermen. Op zee wordt gebruik gemaakt van het fregat Zr.Ms. De Zeven Provinciën. Drieduizend militairen en vierduizend marechaussees worden ingezet.


De NCTV heeft 35 rampscenario's bedacht 'waar nu voor wordt geoefend', zegt directeur Schoof. Het gaat om aanvallen in 'de fysieke of digitale wereld'. De scenario's worden niet openbaar gemaakt, omdat dit zou kunnen leiden tot 'uitlokking'.


De kosten van de top bedragen 24 miljoen euro, exclusief beveiligingskosten. Volgens deskundigen kunnen de 'onbekende kosten' oplopen tot iets minder dan het dubbele. Rutte benadrukte in november de 'sobere aanpak'. Bezoekers van de top betalen hun eigen reis- en verblijfkosten.


Behalve 58 wereldleiders komen vijfduizend delegatieleden en drieduizend journalisten naar Nederland. Zij verblijven in 55 hotels in en rondom Den Haag. Berichten in andere media dat president Obama aan boord van een Amerikaans oorlogsschip voor de Scheveningse kust zou slapen, zijn volgens Buitenlands Zaken 'onzin'.


VERKEERSHINDER

Trein

Wie per se tijdens de top in de Randstad moet zijn, kan het beste de trein nemen. Tussen de grote steden worden meer en langere intercity's ingezet waardoor er per uur 22 duizend treinreizigers vervoerd kunnen worden. Dat zijn er 10 duizend meer dan normaal.


Luchtvaart

Omwonenden van Schiphol zullen mogelijk meer geluidshinder ervaren, omdat de zuidelijk aanvliegroutes en de Polderbaan rondom de top dicht zijn. Luchtverkeer vanuit Europa wordt beperkt en komt via andere weg aanvliegen. Recreatieve luchtvaart, zoals sportvliegen en ballonvaren, is in de wijde omgeving van de Randstad niet mogelijk rond de top.


Scheepvaart

De Noordzee is tijdens de top zo veel mogelijk vrij. De haven van Scheveningen blijft bereikbaar en vanaf één kilometer uit de kust heeft de scheepvaart normale doorgang. In de territoriale zee geldt tussen Monster en Zandvoort een beveiligd zeegebied, waarbinnen alle schepen hun naam, lading en eigenaar bekend moeten maken. De marine zet onder meer het luchtverdedigings- en commandofregat Zr.Ms. De Zeven Provinciën in. Rondom hotels zijn sommige stranden beperkt toegankelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden