‘Als niemand heeft gejat, is reis voor ons geslaagd’

Een vakantiereis organiseren voor probleemjongeren? ‘Dit jaar maar even niet’, verzucht Roy Hofwijks van het integratiebureau Project Educatie en Werk (PEWA) in Amsterdam Zuidoost....

Van onze verslaggever Jeroen Trommelen

Vorig jaar organiseerde PEWA op het verzoek van het Amsterdamse stadsdeel nog wel een zomerkamp voor 76 probleemjongeren. Dat vond plaats in Tunesië en kostte 30 duizend euro. De reis werd keurig geëvalueerd en was onderdeel van een heel palet aan zomeractiviteiten die sinds 1997 in het stadsdeel worden gehouden. Maar ze was tegen het zere been van een luidruchtig deel van de publieke opinie die er schande van sprak. Dat werkt ontmoedigend, vindt Hofwijks. ‘Wat we er nu nog over zeggen, het is toch nooit goed.’

Hetzelfde lot trof onlangs de door het ministerie van Buitenlandse Zaken gefinancierde reis van Rotterdamse jongeren naar Marokko. Het was één van de tientallen reizen die jongeren jaarlijks naar het buitenland brengt om het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking te vergroten. Andere reizen en stages gingen onder meer naar Burundi, Gambia, Colombia en Brazilië.

Volgens het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking zijn de reizen nadrukkelijk niet alleen bedoeld voor de gebruikelijke elite van vwo-scholieren, maar juist voor jongeren op vmbo- en mbo-niveau. Meer dan de helft van de deelnemers moet relatief laag zijn opgeleid, want juist in hun sociale omgeving is de kennis over ontwikkelingssamenwerking gering.

Die nuance ging echter volledig verloren in de berichtgeving over het project, vindt Ellen Meijer van Xplore, die de reizen financiert. Kamerlid Geert Wilders hekelde de ‘criminele Marokkaanse hangjongeren die als beloning voor hun wangedrag op vakantie gestuurd worden naar Marokko, om daar te gaan kijken naar apen, dolfijnen en vlinders.’ De Telegraaf had het over ‘zonreisjes voor de hangjeugd.’ In werkelijkheid ging het om een gemengde groep van voornamelijk probleemloze jongeren die in Marokko kennismaakten met ontwikkelingsprojecten, zegt Meijer. Eén van de deelnemers werd kort voor de reis door de politie opgepakt wegens een diefstal.

Ondanks de kritiek gaan de projecten dan ook gewoon door, verzekeren de betrokken organisaties. Wel heeft het bestuur van stadsdeel Zuidoost afgelopen week voor het eerst opgeschreven aan welke voorwaarden de zomeractiviteiten moeten voldoen. ‘Maar dat zijn dezelfde criteria die voorheen werden gebruikt’, zegt de woordvoerster van wijkwethouder Harry Verzijl. Anders dan de reizen van Ontwikkelingssamenwerking zijn die in Amsterdam bedoeld voor ‘kansarme jongeren uit een een risicogroep die anders nooit op vakantie hadden kunnen gaan.’

Hoe de activiteiten beoordeeld worden, is niet duidelijk. Maar volgens Roy Hofwijks van PEWA is dat niet zo moeilijk. ‘Als niet één jongere in het ziekenhuis komt; als niemand wordt aangehouden of een souvenirtje heeft gejat; als iedereen na een week zonder een incident veilig is thuisgekomen, zoals afgelopen zomer uit Tunesië, dan is die activiteit in mijn ogen geslaagd. Onderschat wordt hoe moeilijk het kan zijn om met deze jongeren op stap te gaan. Voor velen is het de eerste keer dat ze in het buitenland komen. We zijn ook weleens in Spanje geweest. De eerste dag lag er al iemand met een scootertje onder de bus.’

De activiteiten van Xplore werden vorig jaar zomer geëvalueerd, toen bijna 1500 jongeren waren uitgezonden. Over het algemeen voldoen ze aan de doelstelling, concludeerde onderzoekster Carlijn Speelman. Eenmaal terug in Nederland slagen de deelnemers erin hun boodschap over te brengen aan minstens 150 anderen. Opmerkelijk: de laagst opgeleide jongeren zijn het meest enthousiast.

‘Dat maakt de kritiek ook zo wrang’, zegt Meijer. ‘Het is lastig om deze groep te bereiken. Ze moeten al opboksen tegen veel vooroordelen. Maar juist de vmbo’ers of mbo’ers met een technische opleiding stropen de mouwen op en gaan aan de slag. Voor hen is het nog een echte leerervaring.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden