Column

Als kijkspel is voetbal hard bezig zichzelf te verwoesten

Van filmpjes met zingende en juichende Noord-Ieren (of gewone Ieren, Welshmen, Engelsen of IJslanders) kan ik ook geen genoeg krijgen, maar we kunnen er niet omheen dat het EK tot nu toe geestdodend saai is, behalve als de geweldige Cristiano Ronaldo speelt.

Cristiano Ronaldo na het 0-0 gelijkspel tegen Oostenrijk. Beeld afp

Dit is het toernooi van Will Grigg. Dat is geen toeval. Wegens een chronisch gebrek aan vertier is de aanvaller van Wigan Athletic via de sociale media omhooggestuwd tot smaakmaker.

Will Grigg is zogenaamd 'on fire' en alle verdedigingen van tegenstanders zijn doodsbenauwd voor hem, tenminste, dat wordt massaal gezongen. In werkelijkheid is hij een eenvoudige aanvaller die op het EK nog niet één minuut in actie is gekomen. Noem het een teken des tijds.

Vrijdag presenteerde de Volkskrant het 'sterrenelftal' van de eerste ronde. De samenstelling moet een heidense klus zijn geweest, want sterren zijn er nauwelijks. Van minstens de helft van het sterrenelftal zal na het EK nooit meer iets worden vernomen, vrees ik.

Over de rechtsback, de 34-jarige Kroaat Darijo Srna: 'Valt ook op vanwege zijn postuur en de tranen die hij tegen Tsjechië om zijn overleden vader liet.' Dat vond ik lief, maar had dan ook meteen Will Grigg maar opgesteld.

Op het EK wordt nauwelijks gescoord. Het gemiddelde is met 69 doelpunten in 36 wedstrijden minder dan twee, het laagst sinds 1980. Als er wel een doelpunt wordt gemaakt, gebeurt dat in de slotfase.

Tot die tijd wordt er verdedigd en is zelfs de tactiek van de toplanden erop gericht om doelpunten te voorkomen. Het wordt extra gestimuleerd door het format van het EK. Wie goed rekent, komt een heel eind.

Om te overleven, is er voor de kleine voetballanden maar één mogelijkheid: verdedigen. Dat is het makkelijkst aan te leren. Vroeger probeerden ze het ook, maar toen bestonden die ploegen uit bakkersknechten en obers wiens conditie veel te wensen overliet. Tegenwoordig zijn zelfs Albanezen topatleten, mentaal en fysiek gehard.

Dat is een jammerlijke ontwikkeling, want verdedigend voetbal is vervelend. Ik kan er niet van genieten en bewonderen lukt ook niet echt.

Het is knap wat de IJslanders, Noord-Ieren en de Slowaken doen, maar na een kwartiertje geloof je het wel en pak je je iPad of de VI erbij, of zet je wat melige opmerkingen over #teamkuipers op Twitter.

Negentig minuten zonder afleiding naar een wedstrijd kijken, ik geloof dat niemand daar nog toe in staat is. Ik kan het in elk geval niet meer, onafgebroken kijken naar gedraaf dat zelden leidt tot een opwindende situatie voor het doel.

Alleen bij hoge uitzondering slaagt een voetballer er nog in een tegenstander te passeren. Als kijkspel is het voetbal hard bezig zichzelf te verwoesten.

Daarom was ik zo verrast door enkele zinnen in de column die Marco van Basten deze week aan Voetbal International dicteerde; Marco van Basten, een van de bekendste vertegenwoordigers van de Hollandse School en geestverwant van Johan Cruijff.

Hij reageerde op kritiek van Jan en Youri Mulder op het spel (samengevat: acht man voor de pot, handvol counters, geniepige overtredingen op het middenveld) van Italië. De Mulders vonden het niet leuk.

Maar daar gáát het helemaal niet om, zei Van Basten tegen VI. 'Leuk is een verjaarsdagsfeestje. Sport gaat om winnen.'

En al die miljoenen tv-kijkers dan? Die mensen die slechts een vage sympathie voelen voor een van beide ploegen, maar op de bank gewoon een lekkere voetbalwedstrijd willen zien waarin zo nu en dan een doelpunt wordt gemaakt en keepers op de proef worden gesteld?

Een wedstrijd zoals Portugal - Hongarije met de grote Ronaldo? Ik had hem zelf wel eens willen zien, Van Basten, in deze tijd, onder deze voor aanvallers miserabele omstandigheden.

Leuk is een verjaardagsfeestje. De moed zakte me in de schoenen en ik vermoed dat Cruijff zich omdraaide in zijn graf.

Paul Onkenhout is redacteur van de Volkskrant.

Reageren? p.onkenhout@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden