Bellen metonze correspondent in Brazilië

‘Als je mensen vraagt naar Bolsonaro’s ziekte beginnen ze meteen te lachen’

Brazilië is na de Verenigde Staten het land waar het coronavirus het hardst heeft toegeslagen, met twee miljoen besmettingen en ruim 76.000 doden. Correspondent Joost de Vries is net geland in São Paulo.

Een drukke winkelstraat in São Paulo.Beeld REUTERS

Makkelijke reis gehad?

‘Dit is mijn eerste reis buiten Mexico sinds ik half februari als correspondent Latijns-Amerika begon; een maand later brak de coronacrisis uit. Ik was dolblij dat ik weer kon reizen en boekte de eerste vlucht naar Brazilië. Maar het kostte me drie pogingen en veel frustratie om hier te komen. De eerste keer bleek bij de security ineens een covidverklaring nodig. Ik kon ter plekke een vervangend document regelen, maar miste alsnog mijn vliegtuig. De tweede keer vond de politie mijn introductiebrief niet goed genoeg. Het hoofd van de immigratiedienst in São Paolo, met wie ik contact had, keurde die brief alsnog goed, en zo stond ik gisteren voor de derde keer op het vliegveld. Het was spannend en ik moest in São Paolo nog een uur wachten tot ik door mocht, maar het is gelukt.

‘Het voelde haast alsof ze een voorwendsel zochten om me tegen te houden. Maar veel landen hanteren natuurlijk nu reisbeperkingen, zeker ook Brazilië. Ik werd als uitzondering toegelaten vanwege mijn werk, want in principe komen buitenlanders er op dit moment niet in. Het is wel een les. In deze regio loop je vaker tegen de bureaucratie aan, maar tijdens deze coronacrisis zijn de juiste papieren niet genoeg. Je moet zwart op wit toestemming hebben dat je het land in mag.’

Vliegen binnen Latijns Amerika is verder weer normaal?

‘Het viel me mee. Je hebt die negatieve covid-test nodig en voortdurend wordt je temperatuur opgemeten, al lijken die apparaatjes altijd 36 graden aan te geven. Het biedt een schijnzekerheid. Verder krijg je op het vliegveld en in het vliegtuig van iedereen antibacteriële gel aangereikt. Heb je net je handen gewassen, krijg je weer die vieze gel. De vlucht zat niet vol, maar veel mensen zaten naast elkaar. Je moest je mondkapje ophouden, maar na het eten lieten veel passagiers dat achterwege. Na het landen moesten we per cohort naar buiten, maar iedereen ging toch meteen staan om koffers uit de bagagevakken te pakken.’

Hoe is de situatie in São Paulo?

‘Mijn eerste indruk is: een stad die een maand na de lockdown het normale leven probeert te hervatten, maar mèt de nodige voorzorgen. Vrijwel iedereen draagt een mondkapje. Tegelijk zijn er veel mensen op straat. Ik was net op de Avenida Paulista, een brede boulevard met veel dure winkels, financiële instellingen en musea. Ik vond het er redelijk druk. Maar volgens een verkoper in een belwinkel is het nog steeds erg rustig. Normaal is dit een van de drukste straten van São Paulo, vertelde hij. En de serveerster in een restaurantje bij de Mercado Municipal, een grote overdekte markt, zei dat ik de eerste buitenlander was in maanden.

‘Ik sprak ook een straatventer die op een hoek mondkapjes en opladers verkocht. Die vertelde dat hij een vergunning had voor een hele kraam, die bij de lockdown was ingenomen. Nu stond hij er met een illegaal rekje met spullen, dat de politie al tweemaal in beslag had genomen. De president wil wel dat we allemaal weer aan het werk gaan, zei hij, terwijl hij nerveus om zich heen keek, maar die zegt wel meer en zit nu zelf met corona thuis.’

Mannen in São Paulo spelen Tranca, een populair kaartspel in Brazilië.Beeld Joost de Vries

President Jair Bolsonaro is inderdaad besmet en heeft zich inmiddels al tweemaal laten testen.

‘Als je mensen vraagt naar Bolsonaro’s ziekte beginnen ze meteen te lachen. Het idee is hier toch: onze president was altijd tegen maatregelen en nam het virus niet serieus, dus eigen schuld dikke bult. Ze zien het als een grap. Ik heb niet de indruk dat het dagelijkse ziektebeeld van de president een thema is hier, ook al omdat hij niet echt ernstige klachten heeft gekregen, ze beginnen er niet zelf over.

‘Bolsonaro zelf heeft het wel heel graag over zijn fysieke toestand. Sinds hij ruim een week geleden positief is getest promoot hij vrijwel dagelijks op social media het malariamedicijn hydroxychloroquine. Hij heeft het leger een enorme voorraad laten produceren en heeft er in elk geval politiek flink in geïnvesteerd. Ik slik het en ik voel me fantastisch, verklaart hij in die vlogjes. Alsof hij een reclamecampagne voert voor dat middel. Dat hij alleen milde symptomen heeft, bevestigt zijn ideeën.

‘Het is een rare paradox hier: een president die het coronavirus bagatelliseert en lokale gouverneurs die het zeer serieus nemen. Dat zie je terug in de stad. Bijna iedereen draagt een mondkapje, maar is tegelijk aan het werk. De helft van de winkels is dicht, de rest open of alles normaal is. Op de markt in Mexico-Stad houdt iedereen afstand, hier moet ik de fruitverkopers van me afslaan. En mondkapjes of niet, de mensen zoenen elkaar op de wang.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden