'Als in één plaats de integratie is gelukt, dan is het Uden'

Zoiets gebeurt niet in Uden, dachten de inwoners, tot de islamitische school in vlammen opging. Er zijn wel Lonsdale-groepen en er is de Harde Kern Uden....

Van onze verslaggever Peter de Graaf

Meerdere islamitische gebouwen in Nederland zijn de afgelopen week doelwit geweest. Maar nergens was de aanslag zo verwoestend als hier in Uden, een uit de kluiten gewassen dorp met 40 duizend inwoners (van wie 5500 van buitenlandse afkomst). 'Ik ben bang dat er meer dingen zullen gebeuren', zegt Guley Gezer, die al 33 jaar in Uden woont. 'Ik ben bang voor onze kinderen, voor onze moskee, voor ons leven.' Ze kijkt nog een keer naar het zwarte geraamte van de uitgebrande school en schudt het hoofd, vol ongeloof.

Maria Chamidoen kon het niet geloven: de school, beklad met leuzen, in brand gestoken? Zoiets gebeurt niet in Uden, waar allochtonen en autochtonen altijd rustig hebben samengeleefd. Maar nu ziet ze het met eigen ogen. 'Ons vreedzame leven is in één klap wreed verstoord', zegt ze zacht. 'We zijn niet meer veilig op straat.'

Veel moslims zaten dinsdagavond in de moskee, om de heilige avond van de ramadan te vieren. Dat moeten de brandstichters hebben geweten, vermoeden beide vrouwen. Ze hadden vrij spel bij de islamitische school, die ook niet door de politie werd bewaakt.

Een Turkse moeder, met hoofddoek, legt samen met haar dochtertje een bos rode chrysanten op het muurtje bij de school. 'Wij vinden heel erg wat er gebeurd is. Wij willen vrede', staat op een kaartje aan de bloemen. Een andere vrouw staat stil te huilen, gebogen over de dranghekken.

Leo Scheenen is ook geschokt: wie doet zoiets nou? 'Wij gaan echt heel tolerant met elkaar om', onderstreept de Udenaar, terwijl hij zijn herenpet dieper over het hoofd trekt tegen de regen. Onlangs was er nog de Pasar Malam, die enorm druk werd bezocht. 'Als er één plaats is waar de integratie is gelukt, dan is het Uden', meent Frank van Geelkerken.

Toch zijn er al eerder incidenten geweest. De ruiten van de islamitische school zijn wel eens ingegooid. Er zijn containers in brand gestoken. Maar volgens de politie was dat vooral vandalisme. Het aangrenzende park is een geliefde ontmoetingsplek van de Udense hangjeugd. Een paar weken geleden werd de moskee beklad met racistische leuzen.

'Sommige jongeren zijn best racistisch', zegt Jeffrey. Er zijn Lonsdale-groepen, die beweren dat hun naam staat voor: 'Laat Ons Nederlanders Samen De Allochtonen Langzaam Elimineren.' Andere jongeren zijn verenigd in Harde Kern Uden. Veelvuldig kalken ze HKU op de muren. Bij menige vechtpartij is HKU van de partij; het is een gemengde club van autochtone en allochtone jongeren. Jeffrey denkt niet dat ze iets met de aanslag te maken hebben.

Later op de middag mogen enkele kinderen en ouders in het voetspoor van premier Balkenende de school van dichtbij bekijken. Een meisje kijkt verweesd naar wat er van haar klas is overgebleven, en rent dan snel weg. Haar vader vecht tegen de tranen. Van sommige klaslokalen is niets meer over, op de metalen onderstellen van banken en stoelen na. In een ander lokaal ligt nog een kindertekening van een kerk, opmerkelijk ongeschonden . Van de kleuterklas resteert nog slechts een gehavend theeserviesje.

'Dit is gewoon niet normaal meer', zegt Mohamed Mohamoud (9). De Somalische leerling is bang dat ook zijn handschoenen en zijn bal in de vuurzee verloren zijn gegaan. Maar hij kan ook glunderen: directeur Taspinar heeft de kinderen van Bedir tot komende woensdag vrijaf gegeven. Pas na de al geplande vrije dagen in verband met het Suikerfeest worden ze weer op school verwacht. Waar? De gemeente zoekt vervangende schoolruimte.

De 9-jarige Tulay Bolat vertelt dat ze die morgen op de openbare basisschool een solidariteitsposter heeft gemaakt voor vrede. 'Ik ben bang dat er een derde wereldoorlog komt', zegt ze zacht. Haar moeder aait over haar hoofd: 'Dat gebeurt echt niet, mijn kind.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden