'Als ik het zou weten, zou ik nog niet zeggen'

Een echtpaar van begin zestig kijkt maandagmiddag van onder hun paraplu beteuterd naar het bord bij de bushalte. Er rijden sinds zondagavond geen bussen door  de Kruidenwijk van Almere. Drie avonden achter elkaar bekogelde een groep van ongeveer dertig jongens er bussen. Met kleine, zwarte grindsteentjes, uit de net aangelegde plantenbakken op het Saffraanplein. Maar ook met bakstenen. Twee keer ging er een busruit in.

Een vernielde bus.

'Wat vervelend, dat we nu allemaal last hebben van hun slechte gedrag', zegt de vrouw van het echtpaar. Ze wonen er al 28 jaar, sinds de oplevering, de wijk wordt er volgens hen niet beter op. 'Ik hoop dat ze die jongens snel pakken', zegt de man.

Ook in Haarlem en in de Utrechtse wijk Overvecht werden dit weekend bussen bekogeld. In Haarlem raakte een passagier ernstig gewond toen een stoeptegel door de ruit ging.

Het probleem zit woordvoerster Nicky Jansen van Connexxion hoog. De busmaatschappij staat hierbij voor een duivels dilemma, zegt ze. Want komt het in het nieuws, dan leidt het ook vaak weer tot kopieergedrag. 'Er zijn dus echt mensen die dan denken: O, dat kunnen wij dus ook gaan doen. Terwijl het levensgevaarlijk is, als een ruit ingaat en een passagier een baksteen tegen zijn hoofd krijgt.'

Zo zijn bijvoorbeeld in de Zaanstreek vorig jaar en dit jaar meerdere keren bussen bekogeld. De gemeente heeft daar toen snel maatregelen genomen, vertelt Jansen. 'Er kwam extra cameratoezicht en ouders van de stenengooiers zijn op het gedrag van hun kinderen aangesproken.'

Maar de buschauffeurs in Almere vinden dat hun gemeente te passief reageert. De schrik zit er goed in, na ook een gewapende overval op een buschauffeur in Almere afgelopen week. Maandag trapte een jongen die weigerde een buskaartje te kopen, er nog een busruit in. Vandaar dat in Almere is besloten om de geplaagde buslijnen tijdelijk plat te leggen.

Een bus slaat af richting de beruchte Kruidenwijk. Beeld anp

Extra maatregelen

Burgemeester Franc Weerwind van Almere en wethouder Frits Huis komen persoonlijk een kijkje nemen bij de verlaten bushaltes in de Kruidenwijk. Weerwind vindt dat hij wel degelijk adequaat reageert. Inmiddels zijn twee jongens aangehouden. 'Ik heb met de chauffeurs gesproken, deze dingen gebeuren, helaas.'

Weerwind kondigt extra maatregelen aan, als meer cameratoezicht een extra politie. 'Wij zullen duidelijk maken aan deze jongens dat we niet accepteren dat zij vernielen en angst aanjagen. Passagiers en chauffeurs moeten veilig kunnen rijden.'

Maar de aanpak is lastig, zegt hij, omdat de groep relschoppers telkens van samenstelling wisselt. Wel heeft de gemeente maandagochtend meteen de kleine steentjes uit de nieuwe plantenbakken laten verwijderen.

Veel buurtbewoners willen graag hun verhaal doen over de overlast van deze groep jongeren van rond de 16 jaar, veelal, zeggen ze, van Marokkaanse afkomst. Al weken is het onrustig rond het Saffraanplein dat grenst aan de busbaan. Een buurman die zondag een van de gooiertjes bij zijn lurven pakte en aan de politie overhandigde, is later bedreigd, vertelt zijn buurvrouw.

Met hun naam durven ze niet in de krant. 'Dan vinden ze je een snitch, een verrader', zegt een jongen uit een begeleid-wonen-project uit de buurt. Hij ziet elke avond hoe de jongens stenen gooien en dan hard wegrennen als de politie komt. 'En als de agenten hun later aanspreken, zeggen ze dat ze het niet hebben gedaan en beginnen ze opnieuw.'Hij kent een paar van die jongens, 'pesterige types', noemt hij ze. 'Misschien loopt de spanning nu extra op door de ramadan.'

Een man van 60 op slippers zegt: 'Na de regenbui zondagmiddag zag ik die jongens te voorschijn komen. Ze lachen de politie in hun smoel uit.'

Een Marokkaans-Nederlandse moeder en dochter uit de Basilicumstraat balen van de situatie. 'Mijn zusje kan nauwelijks naar school', zegt de dochter. 'De daders zullen heus niet alleen Marokkanen zijn, maar een mix van culturen. Mensen scheren ze allemaal over één kam.'

Bij de volgende regenbui schuilt een groepje grimmig kijkende jongens in het halletje van de Lidl aan het plein. 'Wij hebben er niets mee te maken en praten niet met pers', snauwt een jongen in een trainingsjack al voor er een vraag is gesteld. Ook een 13-jarige jongen van Koerdische afkomst beklemtoont dat hij niet een van de stenengooiers is. De politie hield me zondag aan toen ik naar de supermarkt ging, vertelt hij. 'Wilden ze mijn identiteitskaart zien.'

Connexxion-woordvoerster Jansen schuilt onder een afdakje bij de supermarkt voor de regen. Een tiener met een blauwe hoodie en een bril zegt stoer lachend tegen haar dat hij de ophef niet begrijpt. 'De buschauffeurs doen vaak stom tegen jongeren', zegt hij. 'Als ik het zou weten, zou ik nog niet zeggen wie die steentjes gooien. Ik ben geen verrader.'

Jansen kijkt hem ontzet aan. 'Ik vind het vreselijk dat je hier om kunt lachen. Als jij ballen zou hebben, zou je vertellen wie het hebben gedaan.'

Iets na drieën maandagmiddag reden de eerste bussen weer door de Kruidenwijk. Jansen: 'Mochten er weer stenen worden gegooid, dan stoppen we weer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden