'Als ik een fout zie, wil ik de training kunnen stilleggen'

Gerald Vanenburg heeft veel zin in zijn nieuwe baan als assistent van hoofdcoach Peter Pacult bij 1860 München. Hij denkt de Löwen iets te kunnen leren....

Van onze verslaggever Willem Vissers

Kijken naar voetbal is voor Gerald Vanenburg tegenwoordig zoiets als kijken naar een computerscherm. Het is zo voorspelbaar allemaal, om niet te zeggen saai. 'Zes fases eerder weet je al wat er uiteindelijk gaat gebeuren.'

Vanenburg (37), de oud-international die de liefhebber in vervoering kon brengen met zijn op straat aangeleerde techniek, is sinds vorige week assistent-trainer van 1860 München, de club waar hij zijn loopbaan als voetballer in 1999 afsloot.

Als hij na de training van de Löwen het veld verlaat en de mannen op het terras groet, grijnst de oudere supporter. Hij heeft nooit een Nederlander gehoord die zo mooi Grüss Gott kan zeggen als Vanenburg.

Terwijl vedette Hässler nog vrije trappen neemt en anderen al onder de douche staan, onderhoudt de heftig gebarende Vanenburg zich met talent Bierofka, die volgens de trainer-in-spe over twee jaar international kan zijn.

Dít is wat Vanenburg mooi vindt, wat maakt dat hij 'verschrikkelijk veel zin' heeft in zijn nieuwe baan. 'Ik probeer Bierofka slimmer te maken, intelligenter.' Een voorbeeld: stel dat de tegenstander steeds op Bierofka's voet gaat staan. Dan spreekt het talent met een medespeler af de bal twee keer op rij in de voeten te vragen. Maar de eerste maal speelt de medespeler diep. De opponent is in verwarring, verwacht daarop weer een dieptepass en laat iets meer ruimte, waardoor de bal nu wél in de voeten kan worden aangespeeld en Bierofka kan wegdraaien.

Simpel, zou Cruijff zeggen. Simpel, vindt Vanenburg. Maar het gebeurt vrijwel nooit, want veel trainers houden zich bezig met de grote lijnen. Ze zijn een soort manager.

Maandag voerde Vanenburg een indringend gesprek met het bestuur: hij was ontevreden over zijn takenpakket. 'Als ik zie dat het fout gaat, wil ik de training kunnen stilleggen. Dat is de kick, dat is de leukste rol. Vóór maandag had ik nog niet het gevoel dat ik ook dit recht had. Ik ga natuurlijk niet alleen de pionnen uitzetten.'

Peter Pacult, na het ontslag van Lorant de nieuwe trainer, hoeft niet bang te zijn dat Vanenburg aan zijn stoelpoten zaagt. Hij was een betere voetballer dan Pacult en dus is al gesuggereerd dat hij binnenkort diens plaats zal innemen, ondanks het feit dat hij stopte met de cursus Oefenmeester I en geen diploma heeft.

'Ik wíl helemaal nog geen hoofdtrainer zijn. Mijn hoogtepunt is voorlopig de training. In de wedstrijden heb ik niet eens zo'n zin. We hebben andere kwaliteiten. Pacult kent alle namen van tegenstanders, alle opstellingen. Die interesseren mij niets.

'Maar ik voel me gelijkwaardig. Als we elkaar in onze waarde laten, zie ik het helemaal zitten. Is dat niet meer zo, dan stop ik abrupt.'

Vanenburg vindt dat trainers meer moeten uitgaan van de eigen kracht van hun ploeg. 'Ze zijn vaak te angstig. En spelers moeten op het veld de problemen op een gegeven moment zelf oplossen. Ze zijn toch volwassen. Als ze zich vrij voelen in het veld, moet het eens gaan lopen.'

Dat zijn vrouw voorlopig in Eindhoven blijft, waar de kinderen naar school gaan, heeft ook voordelen. 'Ik kan nu veel jeugdwedstrijdjes bekijken. Ik wil proberen échte talenten te vinden, jongens met extra kwaliteit die je bijna niet meer ziet. Wie kan nog een man uitspelen?'

1860 München bungelt momenteel onderin de middenmoot, terwijl de ploeg volgens Vanenburg bij de beste vijf moet kunnen meedraaien.

Wat de moeilijkheid is? 'Ze doen maar wat op het veld. Kaiserslautern werd een paar jaar geleden meteen kampioen na de promotie naar de Bundesliga. Dat kan in Duitsland, waar veel ploegen onder hun niveau blijven. Als een trainer die verborgen kwaliteiten naar boven weet te halen, is er veel mogelijk.'

Het was geen verrassing voor hem dat de tweede club van München hem vroeg. Het contact bleef altijd bestaan. Vorige week stond de clubbaas een keer of twaalf op het antwoordapparaat. 'Kun je je voorstellen trainer te worden?', vroeg voorzitter Wildmoser.

In de jaren na het einde van zijn actieve loopbaan deed de speler die zijn grootste successen vierde bij Ajax en PSV weinig. Hij scoutte voor Nederlandse makelaars.

'Ik zag bijvoorbeeld de UEFA-jeugd. Met alle respect, maar ze kunnen een bal nog geen drie keer op rij naar elkaar schieten. Ik denk dat we ons moeten afvragen of de opleiding in Nederland wel zo goed is als iedereen zegt.'

Vanenburg mist mannen die spelers echt iets kunnen leren. Hijzelf stak - hoewel zijn eigenwijsheid hem soms belette iets aan te nemen - veel op van Cruijff en Wim Jansen. 'Vertel ze wát ze leren, welke fouten ze maken. Láát ze ook fouten maken.'

Het is het probleem in heel Europa, niet alleen in Nederland. 'Het verschil is dat jeugd in pakweg Slowakije nog bezeten is van voetbal. Bij ons mag je blij zijn als ze op veertienjarige leeftijd nog niet over AC Milan praten.'

Voetbal moet voor een jongen met ambities het belangrijkste zijn in het leven. Het verhaal dat de computer op dit moment de tijd opslurpt die een talent vroeger spendeerde aan het voetbal, vindt hij onzin. 'Toen deden vriendjes ook dingen die net zo interessant waren als de computer nu.'

In een week München leerde Vanenburg al veel, vooral over het andere denken van een trainer. Maar dat een trainer veel meer verantwoordelijkheid heeft dan een voetballer, acht hij overdreven. 'Ook een speler moet constant bezig zijn met voetbal. Je moet stapelgek zijn van voetbal.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden