REPORTAGE

'Als ik de prijs verhoog, koopt niemand meer'

De nieuwe Griekse btw-tarieven zijn maandag ingegaan. Marktkooplieden leggen de extra belasting zelf maar bij. De banken zijn weer open, de opnamelimiet blijft 60 euro per dag. Toch staan er rijen voor de banken.

Verkoopster Litsa op een vleesmarkt in Athene.Beeld Nicola Zolin

Er lopen nauwelijks klanten rond in de overdekte vleesmarkt in Athene. Tussen de lappen vlees laat verkoper Ali - oorspronkelijk afkomstig uit Pakistan - de foto's zien die hij met zijn telefoon maakte van vrouwelijke toeristen. Een voor een zoenen ze hem op zijn wang. 'Vrouwen houden van me', schept hij op tegen zijn collega's. Ze lachen. Hun lappen vlees liggen onaangeraakt in hun gekoelde bakken.

'Vlees is duur', zegt verkoopster Litsa. 'En als de mensen gemiddeld maar 60 euro per dag mogen opnemen gaan ze niet gelijk inkopen doen.'

Zodra een klant haar kraampje nadert, begint ze de koude kipfilets in een plastic zak te stoppen. Nog voor hij van gedachten kan veranderen, heeft hij een zak met kip in zijn hand. De belasting op vlees is omhoog gegaan, maar ze laat hem dezelfde prijs betalen als vorige week. 'Als ik de prijs verhoog, koopt niemand meer', zegt de Griekse vrouw, terwijl ze een ijsklontje over haar handen wrijft. 'De extra belasting betaal ik zelf.'

Op een groente- en fruitmarkt bekijken klanten de nieuwe prijzen.Beeld AP

Respect

Als eerste maatregel uit het bezuinigingspakket waarmee Griekenland een noodlening hoopt te krijgen, zijn maandag de nieuwe btw-tarieven ingegaan. In de Griekse supermarkten zijn de verkoopsters druk bezig met het veranderen van de prijskaartjes. Een pak koffie gaat van 5,33 naar 6,06 euro. Een fles balsamico van 1,92 naar 2,09 euro. 'Het zijn kleine verschillen', zegt een verkoopster, die nieuwe prijsjes onder de plastic rand bij de pakken thee en hondenvoer heeft geschoven. 'Maar de klanten gaan het wel voelen.'

Voor restaurants is de btw verhoogt naar 23 procent, maar de gyros van varkensvlees is bij een Atheense souvlaki-tent nog altijd 2 euro. 'We betalen de belastingverhoging zelf', zegt manager Pantelis, die met snelle passen servetjes naar de smakkende toeristen op zijn terras brengt. 'Natuurlijk wordt het moeilijk', zegt hij. 'Maar we hebben respect voor de Grieken en de toeristen. We willen ze eerlijk behandelen. Zeg dat maar tegen Dijsselbloem.'

Het woord 'Nederlands' was genoeg om de vriendelijke gelaatstrekken van het gezicht van deze Griekse manager te doen verdwijnen. Woedend praat hij over de harde houding van Nederland in de onderhandelingen die uiteindelijk tot het bezuinigingspakket leidden.

Eiland kopen

Een perfect statussymbool voor rijken: een Grieks privé-eiland. De Amerikaanse superinvesteerder Warren Buffett heeft nu ook zijn eigen eiland aangeschaft, een flinke financiële opsteker voor de Griekse overheid.

Een vrouw kijkt in haar portemonnee buiten een Griekse bank in Athene op de eerste dag dat de kapitaal controles zijn ingegaan.Beeld Alexandros Michailidis / Demotix

Hoop

Aan de roep om lucht van het Griekse volk - hard geraakt door de bezuinigingen van de afgelopen vijf jaar en de gekrompen economie - is geen gehoor gegeven in de maatregelen die Tispras moest accepteren om een Grexit te voorkomen. De hoop die groeide na de verkiezingsoverwinning van de linkse partij Syriza en het nee van het Griekse volk tijdens het referendum over de bezuinigingen is verdwenen.

'Dit is de plek waar de democratie is geboren', zegt Pantelis, die zichzelf een trotse Helleen noemt. 'Maar de andere landen respecteren ons niet.'

Op de markt bij het Atheense Monastiraki-plein weten de Griekse en buitenlandse verkopers wat economisch beleid in de praktijk betekent. De Griekse economie kromp de afgelopen vijf jaar met een kwart en een op de drie Grieken leeft onder de armoedegrens. De gangen van de markthal werden steeds leger.

Een man kijkt in zijn portemonnee in een winkelstraat in Athene.Beeld reuters

Karakteristiek kiekje

Toeristen maken enthousiast foto's van de varkenspoten in de koelbakken en de mannen die gigantische lappen vlees aan haken hangen. Een karakteristiek kiekje van een authentiek Griekse markt, waar nauwelijks nog gehandeld wordt.

'Dat de verkopers de prijzen niet verhogen is slim, maar misschien gaan ze zelf ten onder', zegt zestiger Giorgios, die zonder iets te kopen over de markt loopt. 'Denken die eikels uit het buitenland echt dat onze economie er boven opkomt als je de belasting verhoogt?'

'Schrijf dat van die eikels maar niet op', zegt verkoopster Litsa, tussen het roepen naar potentiële klanten door. Ze is niet boos, zegt ze. Het helpt allemaal niets. 'Tsipras heeft zijn best gedaan en blijft dat doen', zegt de vijftiger. 'Het is een schatje.' Maar zwaar wordt het wel, verwacht ze. 'Ik werk iedere dag van 6 uur 's ochtends tot 6 uur 's avonds en weet misschien 200 euro per week te verdienen. Daar moet die hoge belasting nog van af.'

Een vleesmarkt in Athene.Beeld reuters

Banken weer open, hogere btw op veel producten (inzet)

Alle Griekse banken zijn vanaf maandag weer open. Ze waren gesloten sinds 29 juni. Slechts een beperkt aantal filialen was af en toe geopend om gepensioneerden in staat te stellen hun pensioen te incasseren.

De dagelijkse opnamelimiet blijft 60 euro. Maar Griekse rekeninghouders kunnen er vanaf nu voor kiezen 420 euro per week op te nemen in plaats van zeven keer 60 euro. Alle overboekingen naar buitenlandse bankrekeningen blijven verboden, met uitzonderingen van het betalen voor onderwijs of medische behandelingen in het buitenland.

Het btw-tarief op veel goederen en diensten steeg gisteren van 13 naar 23 procent. Het gaat onder andere om voedingsproducten als vlees, suiker, koffie, chocola, ijs, blikvoedsel, zonnebloemolie, kruiden, maar ook om kleding, schoenen, bloemen en diverse huishoudproducten als zeep.

Ook een aantal diensten wordt duurder, zoals taxivervoer, openbaar vervoer, bars en restaurants en reparatiediensten. Hotelaccommodatie wordt vanaf 1 oktober belast met een btw-tarief van 13 procent (nu 6,5 procent).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden