'Als het zo niet lukt, lukt het nergens mee'

Schakelklassen moeten het taalniveau van allochtone leerlingen op peil brengen. Er is haast bij. De 25 proefprojecten monden volgend jaar uit in zeshonderd reguliere projecten....

Van onze verslaggever Robin Gerrits

Tien gekleurde kinderen zitten in een kring, twee leerkrachten ertussen. Vraagt juf Lisette: 'Yusuf, het meisje uit het verhaalvan gisteren had veel boeken. Waar stonden die boeken?'

Yusuf: 'Kast.'

Juf Lisette: 'Maak er eens een zin van, Yusuf.'

Yusuf: 'In de kast.'

Juf: 'Bijna goed. Die boeken stonden in de kast.'

Yusuf: 'De boeken stonden in de kast.'

Yusuf is 6 jaar, en kampt met een grote taalachterstand.Daarom zit hij in de groep bij Lisette van der Vaart en SuzanneKlerk, leerkrachten van basisschool de Westwijzer inVlaardingen,.

Op grond van tests is geconcludeerd dat Yusuf niet dom is,maar dat zijn beperkte taalvermogen verdere groei in de wegstaat. Zonder extra begeleiding is hij gedoemd door te stromenin het praktijkonderwijs, op zijn hoogst naar het vmbo. Met eensnelle aanpak van de taalachterstand zit er misschien meer in.Ziehier het doel van de schakelklas.

De schakelklas moet het paradepaardje worden van hetachterstandenbeleid van minister Van der Hoeven van Onderwijs.Dit jaar beginnen in twintig gemeenten 25 proeven (pilots) metvormen van deze tussenklassen.

In 8 van de 25 gevallen zijn de pilots opgezet als een kopklasna groep 8. Zij moeten ertoe bijdragen dat leerlingen op eenadequaat niveau doorstromen naar het voortgezet onderwijs.

Andere pilots zijn juist vóór de basisschool geplakt. Enweer andere, zoals de klas van Yusuf, komen na groep 2. Als depilots een succes blijken, wordt in het schooljaar 2006-2007flink doorgepakt met zeshonderd schakelklassen in heel Nederland.

'Deze kinderen hebben de neiging steeds in één woord tecommuniceren', zegt Lisette van der Vaart. 'Is er eentjegevallen, zegt-ie bijvoorbeeld ''pleister'', dan moeten we hemcorrigeren. ''Wil je een pleister, Ibrahim?'' Hij moet dat danin een hele zin bevestigen. Wij doen ons best hiervan eenautomatisme te maken.'

Directeur Pieter Roelofs van de Westwijzer: 'Het probleem isniet alleen dat deze kinderen thuis nauwelijks Nederlands horen,maar ook dat hun ouders in hun eigen taal slecht ontwikkeldzijn.'

Er is bewust voor gekozen de schakelklas in de lage groepenen niet als kopklas te situeren. Roelofs: 'Als je dat doet, zegje eigenlijk: we hebben het niet gehaald, maar stomen ze in eenextra jaar alsnog klaar voor het voortgezet onderwijs.'

De Westwijzer is voor bijna 90 procent zwart. Roelofs kentde plannen van minister Van der Hoeven om de regeling teveranderen op grond waarvan de school nu bijna twee keer zoveelgeld krijgt als een school met hetzelfde aantal witte kinderen.

Die beleidswijziging gaat hem geld kosten, weet hij. 'Er ligthier een kans voor ons', zegt Roelofs, die tegen wil en dankheeft geconstateerd dat zijn school een zwarte school werd, maardie school nu wel tot de 'beste zwarte school' wil maken.

Mede om die reden is de schakelklas meer dan een klasje met tien kinderen. Elke twee weken deelt juf Lisette een ochtend metde ouders. Die ouders hebben een contract moeten ondertekenen.De vorderingen van de kinderen komen ter sprake en de ouderskrijgen huiswerk waarmee ze met hun kinderen moeten oefenen. 'Zoleren we ze indirect ook nog Nederlands', zegt Van der Vaart.

De ambities zijn niet gering: de helft van de kinderen moetna dit jaar doorstromen naar groep 4, zodat ze gelijk oplopen methun leeftijdgenoten.

De aanpak lijkt geknipt voor alle achterstandskinderen inNederland. Als het hier niet mee lukt, dan lukt het nergens mee.In de Vlaardingse schakelklas zitten slechts tien kinderen, maardaaromheen staan twee onderwijskrachten, een schoolcoördinator,een didactisch begeleider, een schooldirecteur, een gemeentelijkprojectleider, een schoolbestuurder en drie onderzoeksbureaus.

De kinderen om wie het gaat, zitten in een kring. 'Hé', zegtAyse verbaasd, 'Er zitten vijf Nederlanders in de klas.'

Dat is hij niet gewend. Hij heeft het goed gezien: de tweejuffen, de begeleider, de fotograaf en de verslaggever zijnautochtoon. Ze kijken allemaal naar de tien gekleurde kinderenvan de schakelklas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden